Mórka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mórka
kościół w Mórce
kościół w Mórce
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat śremski
Gmina Śrem
Wysokość 77-92 m n.p.m.
Liczba ludności (2006) 320
Strefa numeracyjna (+48) 61
Kod pocztowy 63-100
(poczta: Śrem)
Tablice rejestracyjne PSE
SIMC 0596435
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Mórka
Mórka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mórka
Mórka
Ziemia 52°00′50″N 16°57′38″E/52,013889 16,960556Na mapach: 52°00′50″N 16°57′38″E/52,013889 16,960556
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Mórka (dawniej też Morkowo[1] i Murka, niem. Moorfelde[2]) – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Śrem. Leży na Pojezierzu Krzywińskim, w sąsiedztwie dwóch jezior: Mórka oraz Mórka Mała. We wsi krzyżują się ponadto drogi powiatu śremskiego, oznaczone numerami: 4068 i 4071[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Osadnictwo w Mórce pojawiło się już w średniowieczu, o czym świadczy grodzisko na półwyspie mniejszego z móreckich jezior. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1351 i wspomina tutejszego komesa imieniem Michał. Kolejny dokument został wystawiony w 1371 przez Benedyktynów z Lubinia. Wspomina on z kolei dziedzica Mórki, Piotra z rodu Ostojów oraz plebana Mikołaja. Od XVI wieku majątek był w rękach Radzewskich, Cieleckich i Radońskich. Od 1787 właścicielem był Franciszek Bojanowski, po jego potomkach Jan Nepomucen Kurnatowski herbu Łodzia. Do II wojny światowej majątek posiadali Czesław Czochron, Antoni Żółtowski oraz Roman Niedzielski[4][5].

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

kapliczka przydrożna

Zabytki chronione prawem[6]

  • kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny - z końca XVI wieku z wieżą z 1725, w barokowym ołtarzu znajduje się obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XVII wieku, jak głosi legenda pochodzi on ze spalonego kościoła ze wsi Podgórka (istniała w pobliżu), w ołtarzach bocznych z początku XIX wieku mieszczą się obrazy Wszystkich Świętych oraz Św. Anny nauczającej Marie, do wyposażenia kościoła należy barokowa chrzcielnica. Na suficie nad prezbiterium znajduje się dekoracja malarska przedstawiająca 4 ewangelistów, nad nawą 8 polskich świętych. Przy kościele stoi brama-dzwonnica z XIX wieku, z dwoma dzwonami z 1612, plebania z ok. 1900, kaplica, cmentarz przykościelny. Przed plebanią rosną 2 cypryśniki zachodnie o obwodzie 100 i 125 cm. Poświęcenia kościoła dokonano 10 listopada 1680. Początkowo kościół miał wezwanie Wszystkich Świętych, obecne ma zaś od 1725 roku[4][5]
  • park podworski o powierzchni 3,1 ha z pocz. XX wieku


Pozostałe obiekty[7]

  • zespół pałacowy składający się z dworu, obory i stajni
  • kilka budynków mieszkalnych
  • figura Matki Boskiej Królowej Polski z początku XX wieku[8]
  • cmentarz przy parafii z przełomu XVIII i XIX wieku[9]

Atrakcją wsi jest także grodzisko stożkowate znajdujące się na półwyspie jeziora Mórka Mała, późnośredniowieczne[5]. Do świątków przydrożnych należy także kapliczka Matki Boskiej Różańcowej z 1890 oraz dwa krzyże sprzed II wojny światowej[10].

Przypisy

  1. Mórka w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VI (Malczyce – Netreba) z 1885 r.
  2. Archiwum Map Zachodniej Polski
  3. Powiatowy Zarząd Dróg w Śremie: Wykaz dróg powiatowych. [dostęp 6 lipca 2009].
  4. 4,0 4,1 Zbigniew Szmidt: Powiat Śremski, przewodnik turystyczny. Śremski Ośrodek Wspierania Małej Przedsiębiorczości, 2010, s. 25-29.
  5. 5,0 5,1 5,2 Z. Szmidt: Atrakcje turystyczne ziemi śremskiej. ŚOWMP, 2001, s. 19. ISBN 83-910942-7-8.
  6. Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków: Rejestr zabytków KOBiDZ w województwie wielkopolskim (pol.). [dostęp 7 marca 2009].
  7. BIP Śrem: Gminna ewidencja zabytków - Mórka. [dostęp 6 lipca 2009].
  8. BIP Śrem: Kapliczki przydrożne. [dostęp 6 lipca 2009].
  9. BIP Śrem: Cmentarze. [dostęp 6 lipca 2009].
  10. Zachowanie lokalnego dziedzictwa. Świątki przydrożne i kościoły w gminie Śrem. Unia Gospodarcza Miast Regionu Śremskiego - ŚOWMP, 2010.