Mączniak prawdziwy dębu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mączniak prawdziwy dębu
Zomereik met meeldauw (Quercus robur with Microsphaera alphitoides).jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby workowe
Klasa patyczniaki
Rząd Erysiphales
Rodzina Erysiphaceae
Rodzaj Erysiphe
Gatunek mączniak prawdziwy dębu
Nazwa systematyczna
Erysiphe alphitoides (Griffon & Maubl.) U. Braun & S. Takam
Schlechtendalia 4: 5 (2000)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Microsphaera alphitoides on oak.jpg

Mączniak prawdziwy dębu – choroba powodowana przez grzyba Erysiphe alphitoides (Griffon & Maubl.) U. Braun & S. Takam[1]. Atakuje on liście i pędy dębów[2]. Największe szkody wyrządza wśród młodych dębów (szkółkarstwo).

Szkodliwość[edytuj | edytuj kod]

Uszkadza młode liście, pączki oraz tkanki szczytowych pędów, doprowadzając do ich zamierania. Charakterystyczną cechą opanowanych dębów jest biały nalot widoczny na liściach przez cały okres wegetacyjny- konidia grzyba. Choroba spowalnia wzrost, roślina staje się wrażliwsza na przymrozki wczesne.

Rozwój i etiologia[edytuj | edytuj kod]

Patogen zimuje w postaci grzybni, na pączkach gospodarza. Może też zimować w postaci otoczni. Z porażonych pączków, na wiosnę wszystkie młode pędy i liście opanowane są przez grzybnię. Bardzo szybko wytwarza konidia (typu oidium), które przeniesione na zdrowe liścia, kiełkują powodując zakażenie wtórne. Proces wtórnych zakażeń powtarza się wielokrotnie. Konidium kiełkuje w strzępkę kiełkową, rozwijającą się w grzybnię powietrzną wielokrotnie, dychotomicznie rozgałęzioną. Grzybnia powietrzna odżywia się za pomocą tzw. ssawek (przyczepek) zawartością komórek skórki, tworzą się w niej liczne trzonki konidialne i konidia stanowiąc źródło zakażeń wtórnych. Będąc pasożytem bezwzględnym patogen ginie w zabitej przez siebie tkance.
Tworzeniu się konidiów sprzyja zjawisko następowania po sobie: pogodnego i ciepłego dnia i obfitującej w rosę nocy. Ciepłe dni sprzyjają produkcji konidiów, w nocy zaś, następuje obfite kiełkowanie konidiów. Czynnikami potęgującymi skutki działalności patogenu są m.in. susza i kompleks zagrożeń ze strony innych chorób i szkodników.

Objawy[edytuj | edytuj kod]

Zarażone młode liście i pędy mają na powierzchni delikatny biały nalot, marszczą się, ciemnieją i szybko zamierają. Najbardziej znanym objawem są białe, jakby mączne, naloty rozszerzające się stopniowo na całe powierzchnie blaszek bardziej rozwiniętych liści. Naloty te można obserwować również przez cały sezon. Chore liście i pędy ulegają przy silnym porażeniu stopniowemu obumieraniu przejawiającemu się brunatnieniem i czernieniem, co prowadzi do przedwczesnego ich opadania. Później pojawiają się dość często wśród białych nalotów (skupień konidiów) czarne kuleczki (otocznie) o średnicy około 0,1 mm, które bywają bardzo liczne. Choroba powoduje zmniejszenie przyrostu młodych dębów, a przy corocznym występowaniu nawet ich zamieranie. Porażone przez mączniaka pędy z reguły nie osiągają na czas tzw. dojrzałości zimowej (nie drewnieją) i cierpią z tego powodu od przymrozków wczesnych.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Ochronę przed grzybem praktykuje się na szkółkach leśnych i zadrzewieniowych, stosując fungicydy oparte na związkach siarki lub preparatami układowymi gdzie substancją czynnę są związki z grupy pirymidyn.

Synonimy[edytuj | edytuj kod]

  • Erysiphe quercina Schwein., 1834
  • Microsphaera alphitoides Griffon & Maubl., 1912
  • Microsphaera quercina (Schwein.) Burrill, 1887
  • Oidium alphitoides Griffon & Maubl., 1910
  • Oidium quercinum Thüm., 1878
  • Phyllactinia quercus (Mérat) Homma, J. Coll. agric., 1937

(na podstawie Index Fungorum[1])

Przypisy