Mączniak prawdziwy dębu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mączniak prawdziwy dębu
Mączniak prawdziwy dębu: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby workowe
Klasa patyczniaki
Rząd Erysiphales
Rodzina Erysiphaceae
Rodzaj Erysiphe
Gatunek mączniak prawdziwy dębu
Nazwa systematyczna
Erysiphe alphitoides (Griffon & Maubl.) U. Braun & S. Takam
Schlechtendalia 4: 5 (2000)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Microsphaera alphitoides on oak.jpg

Mączniak prawdziwy dębu – choroba powodowana przez grzyba Erysiphe alphitoides (Griffon & Maubl.) U. Braun & S. Takam[1]. Atakuje on liście i pędy dębów[2]. Największe szkody wyrządza wśród młodych dębów (szkółkarstwo).

Szkodliwość[edytuj | edytuj kod]

Uszkadza młode liście, pączki oraz tkanki szczytowych pędów, doprowadzając do ich zamierania. Charakterystyczną cechą opanowanych dębów jest biały nalot widoczny na liściach przez cały okres wegetacyjny- konidia grzyba. Choroba spowalnia wzrost, roślina staje się wrażliwsza na przymrozki wczesne.

Rozwój i etiologia[edytuj | edytuj kod]

Patogen zimuje w postaci grzybni, na pączkach gospodarza. Może też zimować w postaci otoczni. Z porażonych pączków, na wiosnę wszystkie młode pędy i liście opanowane są przez grzybnię. Bardzo szybko wytwarza konidia (typu oidium), które przeniesione na zdrowe liścia, kiełkują powodując zakażenie wtórne. Proces wtórnych zakażeń powtarza się wielokrotnie. Konidium kiełkuje w strzępkę kiełkową, rozwijającą się w grzybnię powietrzną wielokrotnie, dychotomicznie rozgałęzioną. Grzybnia powietrzna odżywia się za pomocą tzw. ssawek (przyczepek) zawartością komórek skórki, tworzą się w niej liczne trzonki konidialne i konidia stanowiąc źródło zakażeń wtórnych. Będąc pasożytem bezwzględnym patogen ginie w zabitej przez siebie tkance.
Tworzeniu się konidiów sprzyja zjawisko następowania po sobie: pogodnego i ciepłego dnia i obfitującej w rosę nocy. Ciepłe dni sprzyjają produkcji konidiów, w nocy zaś, następuje obfite kiełkowanie konidiów. Czynnikami potęgującymi skutki działalności patogenu są m.in. susza i kompleks zagrożeń ze strony innych chorób i szkodników.

Objawy[edytuj | edytuj kod]

Zarażone młode liście i pędy mają na powierzchni delikatny biały nalot, marszczą się, ciemnieją i szybko zamierają. Najbardziej znanym objawem są białe, jakby mączne, naloty rozszerzające się stopniowo na całe powierzchnie blaszek bardziej rozwiniętych liści. Naloty te można obserwować również przez cały sezon. Chore liście i pędy ulegają przy silnym porażeniu stopniowemu obumieraniu przejawiającemu się brunatnieniem i czernieniem, co prowadzi do przedwczesnego ich opadania. Później pojawiają się dość często wśród białych nalotów (skupień konidiów) czarne kuleczki (otocznie) o średnicy około 0,1 mm, które bywają bardzo liczne. Choroba powoduje zmniejszenie przyrostu młodych dębów, a przy corocznym występowaniu nawet ich zamieranie. Porażone przez mączniaka pędy z reguły nie osiągają na czas tzw. dojrzałości zimowej (nie drewnieją) i cierpią z tego powodu od przymrozków wczesnych.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Ochronę przed grzybem praktykuje się na szkółkach leśnych i zadrzewieniowych, stosując fungicydy oparte na związkach siarki lub preparatami układowymi gdzie substancją czynnę są związki z grupy pirymidyn.

Synonimy[edytuj | edytuj kod]

  • Erysiphe quercina Schwein., 1834
  • Microsphaera alphitoides Griffon & Maubl., 1912
  • Microsphaera quercina (Schwein.) Burrill, 1887
  • Oidium alphitoides Griffon & Maubl., 1910
  • Oidium quercinum Thüm., 1878
  • Phyllactinia quercus (Mérat) Homma, J. Coll. agric., 1937

(na podstawie Index Fungorum[1])

Przypisy