Mączniak rzekomy dyniowatych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mączniak rzekomy dyniowatych
Systematyka
Domena eukarionty
Supergrupa Chromalveolata
Typ lęgniowce
Rząd wroślikowce
Rodzina Peronosoporaceae
Rodzaj Pseudoperonospora
Gatunek Pseudoperonospora cubensis Berkeley & M. A. Curtis
Nazwa systematyczna
Oomycota

Mączniak rzekomy dyniowatych - choroba grzybowa roślin dyniowatych wywoływana przez Pseudoperonospora cubensis Berkeley & M. A. Curtis – gatunek grzybopodobnego lęgniowca (dawniej grzyby) z rodziny Peronosoporaceae, w rzędzie wroślikowców (Peronosporales). Gatunek P. cubensis jest pasożytem bezwzględnym, należy do patogenów wywołujących mączniaki rzekome – grupę chorób roślin porażających głównie liście, łodygi i owoce.

Budowa morfologiczna[edytuj | edytuj kod]

Charakterystyczną cechą budowy morfologicznej P. cubensis są rozgałęzione trzonki sporangialne ze sporangiami pływkowymi osadzonymi na końcach rozgałęzień. Budowa trzonków i sporangiów jest głównym kryterium identyfikacji rodzajów[1].

Rozwój[edytuj | edytuj kod]

Rozwój choroby zakaźnej zależy od trzech czynników: aktywności patogena, warunków środowiska, oraz reakcji atakowanej rośliny na kontakt z patogenem. Rozwój infekcji przebiega najszybciej, gdy agresywny patogen w korzystnych dla niego warunkach zewnętrznych atakuje roślinę wrażliwą na chorobę. Wówczas dochodzi szybko do wystąpienia objawów choroby oraz uszkodzenia lub zniszczenia roślin. Roślina odporna nie ulega infekcji albo choroba przestaje się na niej rozwijać w początkowej fazie, wskutek czego stopień zakłócenia funkcji fizjologicznych jest zbyt niski, aby mogło ono wywrzeć ujemny wpływ na rozwój roślin i na wysokość plonów[2]. Odporność roślin na choroby nie jest pojęciem jednoznacznym. Najczęściej oznacza ona reakcję rośliny na kontakt z patogenem[3].

W warunkach wysokiej wilgotności mączniaki rzekome rozwijają się szybko. W ciągu tygodnia patogen potrafi doprowadzić do zamarcia porażonej rośliny. Mączniaki rzekome przystosowane są do środowiska wodnego, posiadają zarodniki pływkowe. Strefą rozwoju mączników rzekomych jest zwilżona powierzchnia liści i łodyg oraz w mniejszym stopniu gleba, do której dostają się zarodniki pływkowe. Czynnikiem hamującym rozwój jest susza i wysoka temperatura[4].

Wrażliwość na fungicydy[edytuj | edytuj kod]

Wspólną cechą mączniaków rzekomych jest stosunkowa mała wrażliwość na fungicydy. Do zwalczania choroby stosuje się głównie fungicydy zapobiegawcze z grupy związków tiokarbaminowych, mankozeb oraz fungicydy miedziowe. Z fungicydów systemicznych bardzo dobre wyniki dają tylko związki dimetylofenylokarboksylowe.

Gatunek najprawdopodobniej nie może przetrwać zimy w naszych warunkach klimatycznych[potrzebne źródło]. Istnieje jednak przypuszczenie, że sprawca choroby jest w stanie przezimować w ogórkach uprawianych pod osłonami w całorocznych cyklach produkcji. Podczas wegetacji zarodniki grzyba przenoszone są przez wiatr na duże odległości. Choroba może występować epidemicznie.

Badania nad odpornością ogórka[edytuj | edytuj kod]

W Zakładzie Genetyki, Hodowli i Biotechnologii Instytutu Warzywnictwa w Skierniewicach (obecnie Instytut Ogrodnictwa) kontynuowane są wcześniejsze badania nad odpornością ogórka na P. cubensis[5]. W zakładzie tym wyhodowano i wdrożono do produkcji osiem mieszańców F1 ogórka konserwowego. Pierwsze mieszańce F1 z kompleksową odpornością na choroby, a zwłaszcza na mączniaka rzekomego, zostały przyjęte do Rejestru Odmian w 1993 roku. Mączniak rzekomy jest nadal jedną z najgroźniejszych chorób dyniowatych. Istnieje konieczność kontynuowania badań nad odpornością, z uwagi na możliwość powstania nowych szczepów i ras P. cubensis, bardziej niebezpiecznych od dotychczas poznanych. Wyniki badań wykazały, że największy postęp w hodowli dotyczy podwyższenia odporności na mączniaka rzekomego, bowiem tak wysokiego stopnia odporności na tę chorobę nie wykazują żadne do tej pory zarejestrowane mieszańce F1 ogórka konserwowego[6].

Przypisy

  1. Agrios G.N., 1988. Plant Pathology, 3rd ed. Academic Press, Inc. NY.
  2. M. Nowicki, M. Lichocka, M. Nowakowska, U. Kłosińska, E.U. Kozik. A simple dual stain for detailed investigations of plant-fungal pathogen interactions. „Vegetable Crops Research Bulletin”. 77 (1), s. 61–74, 2013. doi:10.2478/v10032-012-0016-z. 
  3. Borecki Z. Nauka o chorobach roślin. Warszawa: PWRiL, 1996 55-57, 225-226
  4. Robak J., Wiech K., 1998. Choroby i szkodniki warzyw, Wyd. Plantpress, Kraków 54-73.
  5. Doruchowski R.W., Kozik E., Łąkowska-Ryk E., Krasowska A., Mackiewicz H., 1989. Dotychczasowe wyniki badań nad hodowlą odpornościową ogórków na mączniaka rzekomego (Pseudoperanospora cubensis Bensh., Curt Rost.), Biuletyn Warzywniczy, Sup. 43-47.
  6. Doruchowski R.W., Łakowska-Ryk E., 2000. F1 hybrid pickling cucumber developed for increased yield , earliness and resistance to down midlew (Pseudoperonospora cubensis (Berk. & Curt.), Acta Hort. 510:45-46.