Mącznica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mącznica
Mącznica lekarska
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad astrowych
Rząd wrzosowce
Rodzina wrzosowate
Rodzaj mącznica
Nazwa systematyczna
Arctostaphylos Adanson
Fam. 2: 165. Jul-Aug 1763 (nom. cons.)[2]
Typ nomenklatoryczny
A. uva-ursi (Linnaeus) K. P. J. Sprengel[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Mącznica (Arctostaphylos) – rodzaj roślin należących do rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Należy tu 50–70 gatunków występujących w Ameryce Północnej i w Europie[3], z centrum zróżnicowania w południowo-zachodniej części Ameryki Północnej[1].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Zawsze zielone krzewinki, krzewy, nawet małe drzewa[3]. Część gatunków to pirofity o węzłowato zgrubiałych pędach okrytych grubą korą, łatwo regenerujące po przejściu ognia.
Łodyga
Płożąca lub prosto się wznosząca. U gatunków pirofitycznych kora gruba, szorstka, szara, u innych zwykle cienka, czerwonawa. Gałązki nagie lub omszone, rzadko gruczołowate.
Liście
Twarde, całobrzegie (drobnoząbkowane tylko u A. pacifica), o blaszce liściowej eliptycznej lub jajowatej, zwykle płaskiej lub podwiniętej na brzegach, ogonek liściowy jest krótki lub brak go zupełnie.
Kwiaty
Zebrane w liczbie od 5 do 20 w groniaste kwiatostany. Kwiaty za młodu bywają wzniesione, ale podczas kwitnienia zawsze są zwieszone. Przysadki są trwałe, łuskowate lub liściokształtne. Kwiaty są 5-krotne (4-krotne u A. nummularia i A. sensitiva). Płatki korony całobrzegie, białe lub różowe. Pręcików zwykle 10 (rzadko 8) z ciemnoczerwonymi pylnikami, u nasady zwykle owłosione. Zalążnia z 2–10 zalążkami. Znamię główkowate.
Owoce
Kuliste, czerwone lub brązowe pestkowce z grubym, rzadko cienkim egzokarpem, mezokarp zwykle suchy, mączysty, endokarp wielonasienny (1–10 nasion)[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy taksonomiczne

Mairania Desvaux, J. Bot. Agric. 1: 36. Jan 1813, Uva-Ursi Duhamel du Monceau, Traité Arbres Arbust. 2: 371. 1755[2].

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

W zależności od ujęcia systematycznego albo jedyny, albo jeden z sześciu rodzajów z podrodziny Arbutoideae Niedenzu w obrębie rodziny wrzosowatych (Ericaceae) z rzędu wrzosowców (Ericales)[1].

Gatunek we florze Polski[5]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-08-07].
  2. 2,0 2,1 2,2 Index Nominum Genericorum (ING). [dostęp 2010-08-07].
  3. 3,0 3,1 Mieczysław Czekalski: Wrzosy, Wrzośce i inne rośliny wrzosowate. Poznań: PWRiL, 2008, s. 159-160. ISBN 978-83-09-01032-6.
  4. Arctostaphylos (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2010-08-09].
  5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.