Męka Chrystusa (obraz Hansa Memlinga)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Męka Chrystusa
Męka Chrystusa
Autor Hans Memling
Rok wykonania ok. 1470
Technika wykonania olej na desce
Rozmiar 56,7 × 92,2 cm
Muzeum Galleria Sabauda

Męka Chrystusa (Pasja Turyńska) - późnogotycki obraz niderlandzkiego malarza niemieckiego pochodzenia Hansa Memlinga, jednego z prymitywistów niderlandzkich, namalowany około 1470 roku. Obraz jest namalowany techniką olejną na desce, ma wymiary 56,7 × 92,2 cm i znajduje się w Galleria Sabauda, w Turynie. W dziele tym uwidacznia się wpływ wielu nurtów artystycznych, od surowego stylu Rogiera van der Weydena po kompozycje chromatyczne Dirka Boutsa.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obraz został zamówiony prawdopodobnie przez Tommaso Portinariego oraz jego żonę Marię, którzy zawarli małżeństwo w 1470. Utożsamiani są z dwiema postaciami w dolnych rogach malowidła. W 1471 urodziła się ich pierwsza córka. Jako że na obrazie nie widnieje żadne z dzieci, badacze wysnuli wniosek, iż został on namalowany między 1470 a 1471[1].

Pierwszym, który wspomina o tym obrazie jest Giorgio Vasari w dziele Vite (1550)[2]. Malowidło znajdowało się wtedy w posiadaniu księcia Cosimo I. Ten podarował je papieżowi Piusowi V, który z kolei ofiarował je konwentowi dominikanów w Bosco Marengo w pobliżu Alessandrii. W 1796 konwent został splądrowany przez żołnierzy francuskich, ale jeden z mnichów ukrył obraz i przechował go aż do 1814. Wtedy dominikanie podarowali dzieło królowi Wiktorowi Emanuelowi I. Gdy w 1832 powstała w Turynie Galleria Sabauda, obraz stał się jednym z jej najcenniejszych eksponatów[3].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Na obraz składa się cały szereg epizodów z ostatniego etapu życia Jezusa, aż po jego śmierć, zmartwychwstanie i ukazywanie się uczniom. Począwszy od lewego górnego rogu są to następujące sceny:

Hans Memling, Męka Chrystusa - fragment

Niektóre sceny zachowują charakter prawie baśniowy, który przemienia się w realistyczny dramatyzm dopiero w scenach na Golgocie. Warto zauważyć pewien detal: nad portalem pomieszczenia, w którym Chrystus stoi przed Piłatem, znajdują się płaskorzeźby przedstawiające sąd Salomona. Postać klęcząca w prawym dolnym rogu obrazu to Tommaso Portinari, florencki bankier zamieszkały w Brugii, który zamówił dzieło. W prawym dolnym rogu uwidoczniona jest zaś jego żona Maria Baroncelli[4].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Przemysław Trzeciak Hans Memling wyd. Arkady Warszawa 1977
  • Stefano Zuffi Nowy testament. Postacie i epizody wyd. Arkady, Warszawa 2007 ISBN 978-83-213-4470-6
Commons in image icon.svg

Przypisy

  1. M. Corti, G. T. Faggin, L'opera completa di Memling, Milano 1969, s. 102
  2. Pisze on, że obraz znajduje się w Careggi "villa fuora di Fiorenza della Illustrissima casa de' Medici". W 1568, w kolejnym wydaniu książki pisze: "Hausse (Hans Memling), del quale habbian come si disse, in Fiorenza in un quadretto piccolo che é in man del duca, la passione di Christo" (cyt. za M. Corti, G. T. Faggin, L'opera completa di Memling, s. 102.
  3. M. Corti, G. T. Faggin, L'opera completa di Memling, s. 102
  4. Web Gallery of Art