MAC (anestezjologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

MAC (ang. Minimum Alveolar Concentration) – metoda używana do porównywania siły lub mocy (potencjału) par anestezjologicznych. W prostym tłumaczeniu, MAC definiowany jest jako stężenie gazu, przy którym 50% chorych nie porusza się po zastosowaniu określonego bodźca chirurgicznego (np. nacięcia skóry). MAC określa zablokowanie odruchów rdzeniowych lecz niekoniecznie całkowitą utratę świadomości. Metoda ta została przestawiona w 1965 roku.
Przy określaniu dawki par anestezjologicznych należy brać pod uwagę to, że:


Czynniki wpływające na zwiększenie lub zmniejszenie wartości MAC[edytuj | edytuj kod]

  • Zwiększenie wartości MAC:
    • podwyższona temperatura;
    • nadmiar sodu (Na+);
    • uzależnienie od alkoholu;
    • inhibitory MAO;
    • niemowlęta lub małe dzieci.


Inne zastosowania MAC[edytuj | edytuj kod]

  • MAC-BAR (1,7-2,0 MAC), to koncentracja wymagana do zablokowania odruchów autonomicznych na bodźce bólowe (nocyreceptywne);
  • MAC-awake (0,3-0,5 MAC), to koncentracja wymagana do zablokowania odruchów dowolnych i kontroli świadomości czuciowej.

Hipoteza Meyer-Overtona[edytuj | edytuj kod]

MAC substancji lotnej jest odwrotnie proporcjonalny do swojej rozpuszczalności w tłuszczach (współczynnik olej:gaz), w większości przypadków. Jest to hipoteza Meyer-Overtona przedstawiona w 1899–1901 przez Hansa Horsta Meyera oraz Charlesa Ernesta Overtona.

MAC jest odwrotnie proporcjonalny do siły działania (potency) – czyli: wysoki MAC oznacza niską siłę działania.

Hipoteza wiąże rozpuszczalność w tłuszczach środka znieczulającego z jego siłą (1/MAC) i sugeruje że początek anestezji (znieczulenia) występuje gdy wystarczająca ilość molekuł środka znieczulającego rozpuści się w błonach lipidowych komórek, co skutkuje znieczuleniem. Wyjątki w hipotezie Meyer-Overtona mogą wynikać z:

  • właściwości wywołujących drgawki danego środka;
  • specyficzność receptora (różnorodne środki mogą wywoływać dodatkowy efekt poprzez specyficzne);
  • jednoczesne podanie α2 agonistów (dexmedetomidyna) i/lub agonistów receptorów opioidowych (morfina/fentanyl) może zmniejszyć MAC;
  • hipoteza objętości krytycznej Mullina;
  • dodatnia modulacja GABA w receptorach GABAA przez barbiturany lub benzodiazepiny.

Modyfikacje MAC[edytuj | edytuj kod]

Pewne fizjologiczne i patologiczne stany mogą modyfikować MAC. MAC jest wyższy u noworodków i mniejszy u osób starszych. MAC może również zwiększać się przy stanach niepokoju czy tyreotoksykozie oraz w stanach hipotermii, hipotensji, niedoczynności tarczycy czy ciąży. Płeć, wzrost i waga mają znikomy efekt na MAC. Opioidowe środki przeciwbólowe i sedatywno-nasenne, często używane jako wzmocnienie znieczulenia, zmniejszają MAC. Warto również zauważyć, że wartości MAC się sumują. Na przykład, jeżeli pacjentowi podamy 0,3 MAC leku X i 0,9 MAC leku Y łącznie będą na niego działać leki o MAC całkowitym równym 1,2. W ten sposób podtlenek azotu jest często wykorzystywany jako „nośnik” aby zmniejszyć zapotrzebowanie na inne leki.

Przykłady wartości MAC[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mark Veinert "Anestezjologia" Elsevier Urban & Partner Wydawnictwo Wrocław 2008, wyd. 1 ISBN 978-83-60290-44-6 s. 29

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.