MS-DOS

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
MS-DOS
Rodzina systemów operacyjnych DOS
Interfejs
Interfejs użytkownika
Producent Microsoft
Aktualna wersja Wersja wbudowana w Windows - 8.0, wersja samodzielna - 6.22
Jądro monolityczne
Środowisko pracy Wiersz poleceń
Wersja Live link= alt=N niedostępna
Instalator systemu MS-DOS 6.22

MS-DOS (ang. Microsoft Disk Operating System) – system operacyjny stworzony przez firmę Microsoft na podstawie nabytego przez nią kodu źródłowego systemu QDOS (ang. Quick and Dirty Operating System - napisany szybko i na brudno system operacyjny) stworzonego przez Seattle Computers. Jest to wersja systemu operacyjnego DOS przeznaczona dla komputerów IBM-PC.

Choć MS-DOS sam w sobie jest środowiskiem tekstowym, rolę graficznej nakładki działającej na nim spełniać miał DOS Shell oraz wczesne wersje systemu Microsoft Windows. Od rozwiązań Microsoftu bardziej popularny okazał się jednak Norton Commander – napisany poza firmą Microsoft dosowy menedżer plików, korzystający z tzw. semigrafiki środowiska tekstowego DOS. Istniały także inne programy, np. 1dir, XTree. Późniejsze wersje Windows (od 3.0 wzwyż w linii systemów 9x, kończącej się systemem Millennium Edition) stawały się coraz bardziej samodzielnymi systemami operacyjnymi, tworząc odrębną własną platformę programistyczną. Jednak wszystkie systemy tej linii startowały z poziomu DOS i były z nim zgodne wstecz.

Firma Microsoft oficjalnie zaprzestała rozwoju MS-DOS jako samodzielnego systemu. Ostatnia samodzielna wersja nosi numer 6.22. MS-DOS (oznaczony jako 7, 7.1 i 8.0) jest bazą, na której zbudowane były systemy Windows 9x/Millenium, stanowiąc ich integralną część i dlatego nie był sprzedawany jako oddzielny produkt[1].

W 1993 roku, wraz z wydaniem systemu Microsoft Windows NT, Microsoft zrezygnował z używania MS-DOS jako podstawy systemów operacyjnych z linii NT. Usunięcie systemu MS-DOS z Microsoft Windows było trudnym krokiem (szczególnie w wersjach systemu przeznaczonych dla użytkowników końcowych), gdyż wiele istniejących programów, wśród nich wiele gier, było zaprojektowanych wyłącznie dla systemu DOS. Dlatego Microsoft utrzymywał dwie linie systemów: Windows 9x / Windows Millenium oraz linię Windows NT. W Windows Millenium system MS-DOS został ukryty przed użytkownikiem – bez odpowiednich modyfikacji nie istniała możliwość uruchomienia samego środowiska tekstowego przy starcie systemu. Od wersji Microsoft Windows XP nie są już wydawane systemy bazujące na MS-DOS. Mimo braku MS-DOS w nowszych systemach, nadal można korzystać z niektórych jego poleceń po uruchomieniu interpretera poleceń instrukcją cmd. Aplikacje napisane dla MS-DOS można uruchamiać w tych systemach przy pomocy emulatora np. DOSBox

Ważniejsze polecenia MS-DOS[edytuj | edytuj kod]

polecenie opis
<litera>: zmiana bieżącego dysku (np. a:)
dir wyświetlanie zawartości bieżącego katalogu lub wyszukanie pliku o danym formacie albo nazwie np. dir *.txt
cd <katalog> zmiana bieżącego katalogu (np. cd windows)
copy <nazwa pliku> <miejsce docelowe> kopiowanie plików (np. copy c:\command.com c:\windows\command.com)
xcopy <nazwa pliku> <miejsce docelowe> polecenie zewnętrzne dla rozszerzonego kopiowania plików i katalogów
del (lub erase) <nazwa pliku> usuwanie pliku (np. del c:\config.sys); erase jest używane w usuwaniu wielu plików
ren (lub rename) <nazwa pliku> <nowa nazwa> zmiana nazwy pliku (np. ren c:\config.sys c:\config1.sys)
move <nazwa> <miejsce docelowe> przenoszenie pliku lub katalogu (np. move c:\command.com c:\windows\command.com)
md (lub mkdir) <nazwa> tworzenie nowego katalogu (np. md c:\super)
rd (lub rmdir) <nazwa> usuwanie istniejącego katalogu (np. rd c:\super)
attrib <parametr> <nazwa pliku> wyświetlanie lub zmiana atrybutów plików i katalogów (np. attrib -A c:\config.sys)
fdisk polecenie zewnętrzne uruchamiające program zarządzania partycjami
format <litera>: <parametr> formatowanie partycji (np. format c: /q)
vol <litera>: wyświetlanie informacji o dysku (np. vol c:)
help wywołanie pomocy
help <polecenie> wyświetlanie pełnej pomocy dotyczącej danego polecenia
<polecenie> /? wyświetlanie podstawowej pomocy dotyczącej danego polecenia
date <rr-mm-dd> wyświetlanie i ustawianie bieżącej daty (np. date 2006-07-02)
time <gg:mm:ss> wyświetlanie i ustawianie czasu (np. time 16:25:30)
start <plik> uruchamianie pliku programu lub programu skojarzonego z plikiem (od MS-DOS 7.0)
ver wyświetlanie wersji systemu
mem wyświetlanie informacji o pamięci
edlin <nazwa pliku> edytor linii tekstu
edit <nazwa pliku> pełnoekranowy edytor tekstu
exit zamknięcie procesora poleceń (wtórnego lub okna konsoli)
cls czyszczenie ekranu konsoli
subst przydzielenie dysku logicznego do katalogu
qbasic pełnoekranowy edytor i interpreter QBasic służący do programowania w języku BASIC

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wersja Maksymalna wielkość
dysku twardego
Obsługiwane
systemy plików
Obsługa
dyskietek 3.5"
Obsługa
dyskietek 5.25"
Zintegrowany
program do kompresji
Zintegrowana obsługa
długich nazw plików
Data publikacji
MS-DOS 1.1 nieobsługiwane FAT12 nie 360kB nie nie 1982
MS-DOS 2.0 10 MB FAT12 nie 360kB nie nie 1983
MS-DOS 3.0 32 MB FAT12 nie 360kB, 1.2MB nie nie 1984
MS-DOS 3.2 32 MB FAT12 720kB 360kB, 1.2MB nie nie 1986
MS-DOS 3.3 32 MB FAT12 720kB, 1.44MB 360kB, 1.2MB nie nie 1987
MS-DOS 4.0 2 GB FAT12, FAT 16 720kB, 1.44MB 360kB, 1.2MB nie nie 1988
MS-DOS 5.0 2 GB FAT12, FAT 16 720kB, 1.44MB, 2.88MB 360kB, 1.2MB nie nie 1991
MS-DOS 6.0 2 GB FAT12, FAT 16 720kB, 1.44MB, 2.88MB 360kB, 1.2MB Doublespace nie 1994
MS-DOS 6.2 2 GB FAT12, FAT 16 720kB, 1.44MB, 2.88MB 360kB, 1.2MB Doublespace nie 1994
MS-DOS 6.21 2 GB FAT12, FAT 16 720kB, 1.44MB, 2.88MB 360kB, 1.2MB nie nie 1994
MS-DOS 6.22 2 GB FAT12, FAT 16 720kB, 1.44MB, 2.88MB 360kB, 1.2MB DriveSpace nie 1994
MS-DOS 7.0 (Windows 95A) 2 GB FAT12, FAT 16 720kB, 1.44MB, 2.88MB 360kB, 1.2MB DriveSpace nie (DOSLFN) 1995
MS-DOS 7.1x
(Windows 95B/OSR2, 95C/OSR2.5, 98, i 98SE)
124.55 GB FAT12, FAT 16, FAT 32 720kB, 1.44MB, 2.88MB 360kB, 1.2MB DriveSpace w Windows 95,
brak w Windows 98
nie (DOSLFN) 1996
MS-DOS 8.0 (Windows Me) 124.55 GB FAT12, FAT 16, FAT 32 720kB, 1.44MB, 2.88MB 360kB, 1.2MB nie nie (DOSLFN) 2000

Konfiguracja[edytuj | edytuj kod]

Cała konfiguracja MS-DOS znajduje się w zasadzie w 2 lub 3 plikach: CONFIG.SYS, AUTOEXEC.BAT oraz w nowszych systemach MSDOS.SYS. Plik CONFIG.SYS definiuje konfigurację systemu, natomiast plik AUTOEXEC.BAT pełnił funkcję ówczesnego Autostartu. Plik MSDOS.SYS był w samodzielnych wersjach systemu (do 6.22) plikiem binarnym zawierającym kod wykonywalny a dopiero później - tekstowym plikiem konfiguracyjnym.

Przypisy

  1. Możliwe jest ręczne wyodrębnienie plików systemu MS-DOS z systemów Windows 9x/Millenium oraz stworzenie samodzielnej lub równoległej instalacji, jednak do pełnej funkcjonalności przydatne są programy narzędziowe z innych wersji systemu DOS. Więcej (po angielsku) tutaj.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Zobacz publikację na Wikibooks:
MS-DOS

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]