MS-DOS
| MS-DOS | |
| Rodzina systemów operacyjnych DOS | |
 Interfejs użytkownika |
|
| Producent | Microsoft |
| Aktualna wersja | Wersja wbudowana w Windows- 8.0, wersja samodzielna - 6.22 |
| Jądro | monolityczne |
| Środowisko pracy | Wiersz poleceń |
MS-DOS (ang. Microsoft Disk Operating System) to system operacyjny stworzony przez firmę Microsoft na podstawie nabytego przez nią kodu źródłowego systemu QDOS (ang. Quick and Dirty Operating System - napisany szybko i na brudno system operacyjny) stworzonego przez Seattle Computers. Jest to wersja systemu operacyjnego DOS przeznaczona dla komputerów IBM-PC.
Choć MS-DOS sam w sobie jest środowiskiem tekstowym, rolę graficznej nakładki działającej na nim spełniać miał DOS Shell oraz wczesne wersje systemu Microsoft Windows. Od rozwiązań Microsoftu bardziej popularny okazał się jednak Norton Commander – napisany poza firmą Microsoft dosowy menedżer plików, korzystający z tzw. semigrafiki środowiska tekstowego DOS. Istniały także inne programy, np. 1dir, XTree. Późniejsze wersje Windows (od 3.0 wzwyż w linii systemów 9x, kończącej się systemem Millennium Edition) stawały się coraz bardziej samodzielnymi systemami operacyjnymi, tworząc odrębną własną platformę programistyczną. Jednak wszystkie systemy tej linii startowały z poziomu DOS i były z nim zgodne w dół.
Firma Microsoft oficjalnie zaprzestała rozwoju MS-DOS jako samodzielnego systemu. Ostatnia samodzielna wersja nosi numer 6.22. MS-DOS (oznaczony jako 7, 7.1 i 8.0) jest bazą, na której zbudowane były systemy Windows 9x/Millenium, stanowiąc ich integralną część i dlatego nie był sprzedawany jako oddzielny produkt[1].
W 1993 roku, wraz z wydaniem systemu Microsoft Windows NT, Microsoft zrezygnował z używania MS-DOS jako podstawy systemów operacyjnych z linii NT. Usunięcie systemu MS-DOS z Microsoft Windows było trudnym krokiem (szczególnie w wersjach systemu przeznaczonych dla użytkowników końcowych), gdyż wiele istniejących programów, wśród nich wiele gier, było zaprojektowanych wyłącznie dla systemu DOS. Dlatego Microsoft utrzymywał dwie linie systemów: Windows 9x / Windows Millenium oraz linię Windows NT. W Windows Millenium system MS-DOS został ukryty przed użytkownikiem – bez odpowiednich modyfikacji nie istniała możliwość uruchomienia samego środowiska tekstowego przy starcie systemu. Od wersji Microsoft Windows XP nie są już wydawane systemy bazujące na MS-DOS. Mimo braku MS-DOS w nowszych systemach, nadal można korzystać z niektórych jego poleceń po uruchomieniu interpretera poleceń instrukcją cmd).
Spis treści |
Ważniejsze polecenia MS-DOS [edytuj]
| polecenie | opis |
|---|---|
| <litera>: | zmiana bieżącego dysku (np. a:) |
| dir | wyświetlanie zawartości bieżącego katalogu lub wyszukanie pliku o danym formacie albo nazwie np. dir *.txt |
| cd <katalog> | zmiana bieżącego katalogu (np. cd windows) |
| copy <nazwa pliku> <miejsce docelowe> | kopiowanie plików (np. copy c:\command.com c:\windows\command.com) |
| xcopy <nazwa pliku> <miejsce docelowe> | polecenie zewnętrzne dla rozszerzonego kopiowania plików i katalogów |
| del (lub erase) <nazwa pliku> | usuwanie pliku (np. del c:\config.sys); erase jest używane w usuwaniu wielu plików |
| ren (lub rename) <nazwa pliku> <nowa nazwa> | zmiana nazwy pliku (np. ren c:\config.sys c:\config1.sys) |
| move <nazwa> <miejsce docelowe> | przenoszenie pliku lub katalogu (np. move c:\command.com c:\windows\command.com) |
| md (lub mkdir) <nazwa> | tworzenie nowego katalogu (np. md c:\super) |
| rd (lub rmdir) <nazwa> | usuwanie istniejącego katalogu (np. rd c:\super) |
| attrib <parametr> <nazwa pliku> | wyświetlanie lub zmiana atrybutów plików i katalogów (np. attrib -A c:\config.sys) |
| fdisk | polecenie zewnętrzne uruchamiające program zarządzania partycjami |
| format <litera>: <parametr> | formatowanie partycji (np. format c: /q) |
| vol <litera>: | wyświetlanie informacji o dysku (np. vol c:) |
| help | wywołanie pomocy |
| help <polecenie> | wyświetlanie pełnej pomocy dotyczącej danego polecenia |
| <polecenie> /? | wyświetlanie podstawowej pomocy dotyczącej danego polecenia |
| date <rr-mm-dd> | wyświetlanie i ustawianie bieżącej daty (np. date 2006-07-02) |
| time <gg:mm:ss> | wyświetlanie i ustawianie czasu (np. time 16:25:30) |
| start <plik> | uruchamianie pliku programu lub programu skojarzonego z plikiem (od MS-DOS 7.0) |
| ver | wyświetlanie wersji systemu |
| mem | wyświetlanie informacji o pamięci |
| edlin <nazwa pliku> | edytor linii tekstu |
| edit <nazwa pliku> | pełnoekranowy edytor tekstu |
| exit | zamknięcie procesora poleceń (wtórnego lub okna konsoli) |
| cls | czyszczenie ekranu konsoli |
| qbasic | pełnoekranowy edytor i interpreter QBasic służący do programowania w języku BASIC |
Historia [edytuj]
| Wersja | Maksymalna wielkość dysku twardego |
Obsługiwane systemy plików |
Obsługa dyskietek 3.5" |
Obsługa dyskietek 5.25" |
Zintegrowany program do kompresji |
Zintegrowana obsługa długich nazw plików |
Data publikacji |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| MS-DOS 1.1 | nieobsługiwane | FAT12 | nie | 360kB | nie | nie | 1982 |
| MS-DOS 2.0 | 10 MB | FAT12 | nie | 360kB | nie | nie | 1983 |
| MS-DOS 3.0 | 32 MB | FAT12 | nie | 360kB, 1.2MB | nie | nie | 1984 |
| MS-DOS 3.2 | 32 MB | FAT12 | 720kB | 360kB, 1.2MB | nie | nie | 1986 |
| MS-DOS 3.3 | 32 MB | FAT12 | 720kB, 1.44MB | 360kB, 1.2MB | nie | nie | 1987 |
| MS-DOS 4.0 | 2 GB | FAT12, FAT 16 | 720kB, 1.44MB | 360kB, 1.2MB | nie | nie | 1988 |
| MS-DOS 5.0 | 2 GB | FAT12, FAT 16 | 720kB, 1.44MB, 2.88MB | 360kB, 1.2MB | nie | nie | 1991 |
| MS-DOS 6.0 | 2 GB | FAT12, FAT 16 | 720kB, 1.44MB, 2.88MB | 360kB, 1.2MB | Doublespace | nie | 1994 |
| MS-DOS 6.2 | 2 GB | FAT12, FAT 16 | 720kB, 1.44MB, 2.88MB | 360kB, 1.2MB | Doublespace | nie | 1994 |
| MS-DOS 6.21 | 2 GB | FAT12, FAT 16 | 720kB, 1.44MB, 2.88MB | 360kB, 1.2MB | nie | nie | 1994 |
| MS-DOS 6.22 | 2 GB | FAT12, FAT 16 | 720kB, 1.44MB, 2.88MB | 360kB, 1.2MB | DriveSpace | nie | 1994 |
| MS-DOS 7.0 (Windows 95A) | 2 GB | FAT12, FAT 16 | 720kB, 1.44MB, 2.88MB | 360kB, 1.2MB | DriveSpace | nie (DOSLFN) | 1995 |
| MS-DOS 7.1x (Windows 95B/OSR2, 95C/OSR2.5, 98, i 98SE) |
124.55 GB | FAT12, FAT 16, FAT 32 | 720kB, 1.44MB, 2.88MB | 360kB, 1.2MB | DriveSpace w Windows 95, brak w Windows 98 |
nie (DOSLFN) | 1996 |
| MS-DOS 8.0 (Windows Me) | 124.55 GB | FAT12, FAT 16, FAT 32 | 720kB, 1.44MB, 2.88MB | 360kB, 1.2MB | nie | nie (DOSLFN) | 2000 |
Konfiguracja [edytuj]
Cała konfiguracja MS-DOS znajduje się w zasadzie w 2 lub 3 plikach: CONFIG.SYS, AUTOEXEC.BAT oraz w nowszych systemach MSDOS.SYS. Plik CONFIG.SYS definiuje konfigurację systemu, natomiast plik AUTOEXEC.BAT pełnił funkcję ówczesnego Autostartu. Plik MSDOS.SYS był w samodzielnych wersjach systemu (do 6.22) plikiem binarnym zawierającym kod wykonywalny a dopiero później - tekstowym plikiem konfiguracyjnym.
