Mała Niedźwiedzica
| Mała Niedźwiedzica | |
 |
|
| Nazwa łacińska | Ursa Minor |
| Dopełniacz łaciński | Ursae Minoris |
| Skrót nazwy łacińskiej | UMi |
| Dane obserwacyjne (J2000) | |
| Rektascensja | 15 h |
| Deklinacja | 75° |
| Charakterystyka | |
| Powierzchnia | 256 stopni kw. |
| Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3 | 3 |
| Najjaśniejsza gwiazda | Gwiazda Polarna (α UMi – 1,97m) |
| Gwiazdozbiory sąsiadujące | |
| Widoczny na szerokościach geograficznych pomiędzy 15° S a 90° N. |
|
Mała Niedźwiedzica (łac. Ursa Minor, dop. Ursae Minoris, skrót UMi) – słabo widoczna, ale mimo to ogólnie znana konstelacja okołobiegunowa, ze względu na Gwiazdę Polarną (α UMi), na końcu tzw. Małego Wozu, obecnie odległą o 44′ od północnego bieguna nieba, za 100 lat, wskutek ruchu precesyjnego osi ziemskiej, zbliży się do niego na niecałe 28′. Za 2 tysiące lat rolę gwiazdy polarnej przejmie γ Cephei, przed 5 tysiącami lat spełniała ją α Draconis. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 20. W Polsce widoczny przez cały rok.
Na niebie północnym „pomaga” odnaleźć kierunek bieguna niebieskiego, tak jak Krzyż Południa ułatwia znalezienie bieguna południowego.
Spis treści |
Pochodzenie nazwy [edytuj]
Przedstawia mitologicznego niedźwiedzia, w którego Zeus zamienił swego syna Arkasa, owoc nieślubnego związku z piękną nimfą Kallisto, gdy ten polując omalże nie zabił nieświadomie swej matki, wcześniej z zemsty zamienionej przez Herę w niedźwiedzicę. Oboje w końcu Zeus przeniósł na niebo[1].
W innych kulturach widziano w niej skrzydło Smoka.
Siedem najjaśniejszych gwiazd nazywanych jest Małym Wozem.
Najjaśniejsze gwiazdy [edytuj]
- Gwiazda Polarna (α UMi, zwana także „Cynosurą”) jest żółtym nadolbrzymem leżącym około 430 lat świetlnych od Słońca. Jest równocześnie gwiazdą zmienną z typu cefeid o amplitudzie zmian jasności 0,1m i okresie 4 dni.
- Kochab (β UMi), jasność 2,07m, pomarańczowy olbrzym w odległości ok. 126 ly
- Pherkad (γ UMi) ma jasność 3,0m, barwy niebiesko-białej, odległość od Ziemi 480 ly.
- δ UMi, jasność 4,4, barwy niebiesko-białej, oddalona o 183 ly.
- ε UMi, jasność 4,2, żółty olbrzym oddalony o 200 ly, gwiazda zmienna zaćmieniowa o okresie 39,5 dnia i amplitudzie 0,1m
- ζ UMi, jasność 4,3, barwy biało-niebieskiej, oddalona o 110 ly.
- η UMi, jasność 5,0, barwy białej, oddalona o 91 ly.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Tablice astronomiczne. Bielsko-Biała: 2002, s. 120. ISBN 83-7266-156-1.
|
|||||||||||
