Mała Waga Miejska w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Od lewej: Ratusz, Sukiennice, Wielka Waga, a za nią Mała Waga, Kościół Mariacki i Kościół św. Wojciecha (na obrazie Michała Stachowicza)

Mała Waga (tzw. Waga Woskowa) – nieistniejący już jeden z dwóch budynków wagi miejskiej w Krakowie. Budynek krakowskiej Wagi Woskowej zlokalizowany był po wschodniej stronie Kramów Bogatych w stronę Kościoła Mariackiego pomiędzy ówczesną Wielką Wagą a dzisiejszym Pomnikiem Adama Mickiewicza vis a vis Kamienicy Szarej i Montelupich. W budynku tym, który miał charakter użyteczności publicznej, mieściła się oficjalna waga miejska do ważenia wosku i przypraw korzennych oraz towarów o wadze do jednego cetnara (64,8 kg), a także mydła, ałunu, żywicy, na piętrze zaś swój lokal posiadał cech kuśnierzy (Dom Kuśnierski). Pierwsze wzmianki o wadze datowane sa na lata 90. XIV wieku. Budynek o kształcie prostokąta o wymiarach 26,5 x 11,7 m, miał dłuższe boki piętra nadwieszone na kamiennych kroksztynach. W okresie renesansu budynek został przebudowany prawdopodobnie przez Gasparo Arcani de Mesco, zwieńczono go wtedy renesansową attyką z herbami króla i postaciami Samsona, Dariusza, Scypiona i Kserksesa. Pierwsze informacje o istnieniu w Krakowie Wagi Małej pochodzą z roku 1358, ale trudno ustalić, czy pierwotne usytuowanie tego budynku pokrywa się z późniejszą jego lokalizacją. "Pensa minor" występuje w źródłach także w roku 1364, 1390, 1397, 1416 i 1490. Umieszczenie Domu Kuśnierskiego w pomieszczeniach Wagi Małej nastąpiło prawdopodobnie już na początku XV wieku. Pierwsze wzmianki o nim znajdujemy bowiem w notatce z 1416 roku, ale nie potwierdza ona jednoznacznie wspólnej lokalizacji. Natomiast zapiska z 1490 roku stwierdza wyraźnie, że obie te instytucje mieściły się w jednym budynku. W roku 1523 prowadzono prace przy przebudowie lub rozbudowie tego gmachu. Również w roku 1594 prowadzono tam prawdopodobnie roboty remontowe. W roku 1625 znajdujemy potwierdzenie istnienia Domu cechu kusznierskiego nad Małą Wagą. Obiekt funkcjonował przez cały wiek XVII i XVIII, ale zaczął popadać w coraz większą ruinę[1]. W latach 1748-1749 przeprowadzono remont budynku wspierając go masywną szkarpą i ozdabiając inskrypcjami autorstwa Andrzeja Canglera. Wagę Woskową wyburzono w 1801[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Marek Żukow-Karczewski, Nie istniejące budowle Krakowa. Waga Mała (Dom Kuśnierski), "Echo Krakowa", 30 IV-1 V 1991 r., nr 84 (13396).
  2. M. Landau, Wykop krakowski, "Wprost" 2005, nr 45(1197)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Sukiennice [w:] Encyklopedia Krakowa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Kraków 2000, s. 937-938.
  2. W. Komorowski, A. Sudacka: Rynek Główny w Krakowie. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008. ISBN 978-83-04-04992-5.
  3. Marta Marek, Zastosowanie techniki cyfrowej 3D do rekonstrukcji historycznej zabudowy Krakowa [w:] Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa "Krzysztofory" nr 26, Kraków 2008
  4. Łukasz Malczewski: Waga Mała. www.wyburzone.pl. [dostęp 2011-03-01].
  5. Marek Żukow-Karczewski, Nie istniejące budowle Krakowa. Waga Mała (Dom Kuśnierski), "Echo Krakowa", 30 IV-1 V 1991 r., nr 84 (13396).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]