Małgorzata Walezjuszka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Małgorzata de Valois
Margot.JPG
CoA of Marguerite of France.png
Królowa Nawarry
Okres panowania od 1572
do 1599
Poprzednik Małgorzata z Nawarry
Następca Maria Medycejska
Królowa Francji i Nawarry
Okres panowania od 1589
do 1599
Poprzednik Ludwika Lotaryńska
Następca Maria Medycejska
Dane biograficzne
Dynastia Walezjusze
Urodzona 14 maja 1553
Saint-Germain-en-Laye
Zmarła 27 marca 1615
Paryż
Ojciec Henryk II Walezjusz
Matka Katarzyna Medycejska
Mąż Henryk IV Burbon
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Małgorzata de Valois, La Reine Margot, franc. Marguerite de Valois (ur. 14 maja 1553, zm. 27 marca 1615), królowa Francji i Nawarry.

Młoda Margot[edytuj | edytuj kod]

Małgorzata urodziła się w Château Saint-Germain-en-Laye przez braci była nazywana zdrobniale Margot. Była córką Henryka II i Katarzyny Medycejskiej. Jej trzej bracia byli kolejno królami Francji: Franciszek II, Karol IX i Henryk III. Jej siostra Elżbieta de Valois została trzecią żoną króla Hiszpanii - Filipa II.

Mimo że młoda Małgorzata była zakochana w Henryku, księciu de Guise, jej ambitna matka nie chciała pozwolić, aby Gwizjusze objęli kontrolę nad Francją i sprzeciwiała się temu wybrankowi. Zamiast tego planowała wydać ją za Don Carlosa - syna Filipa II, ale z planów tych nic nie wyszło. Prowadzono także rozmowy z Dom Sebastianem z Portugalii, ale i one spełzły na niczym. Ostatecznie Margot miała poślubić Henryka Burbona (późniejszego Henryka IV), syna protestanckiej królowej Nawarry - Joanny d'Albret i Antoniego de Burbon, księcia Vendôme. Małżeństwo to było pomyślane jako zacieśnienie więzów rodzinnych pomiędzy rodami panującymi oraz pogodzenie hugenotów z katolikami. Mimo że matka Henryka Joanna sprzeciwiała się małżeństwu, to szlachta nawarska gorąco je popierała i dzięki temu doszło do jego zaaranżowania. Joanna d'Albret zmarła, zanim doszło do ślubu.

Ślub[edytuj | edytuj kod]

18 sierpnia 1572 Małgorzata poślubiła Henryka, który po śmierci matki został królem Nawarry. Pan młody jako hugenot pozostawał poza kościołem przez większość ślubu. Odnotowano także, że nupturienci nie spoglądali na siebie tylko na wprost, co nie świadczyło o tym, by było to małżeństwo z miłości.

6 dni po ślubie w dzień św. Bartłomieja Katarzyna Medycejska przygotowała przy pomocy katolików słynną rzeź hugenotów (zobacz: Noc św. Bartłomieja), którzy przybyli na ślub do Paryża.

Małżeństwo na odległość[edytuj | edytuj kod]

Po ślubie i panującym po nim zamieszaniu Henryk uciekł do Nawarry zostawiając swoją nowo poślubioną w Paryżu. Pod kontrolą swojego brata króla Henryka III Małgorzata stała się więźniem we własnym domu. Ostatecznie pozwolono jej wrócić do męża. Przez następne 3 i pół roku Margot i jej mąż prowadzili skandaliczne życie. Obydwoje obnosili się ze swymi kochankami i często kłócili. Po przebytej chorobie w 1582 Małgorzata wróciła do brata we Francji. Ale Henryk III oburzony jej prowadzeniem się i nieobyczajnym życiem zmusił ją do opuszczenia swojego pałacu.

Niemoralna królowa[edytuj | edytuj kod]

Po długich negocjacjach wróciła do Nawarry i spotkała się tam z bardzo chłodnym przyjęciem. W tym czasie staje także na czele spisku mającego na celu przejęcie jednej ze swoich posiadłości, które otrzymała w posagu, a mianowicie Agen. Po kilku miesiącach umacniania miasta i wznoszenia fortyfikacji obywatele Agen zbuntowali się przeciw Małgorzacie i zmusili ją do ucieczki na zamek w Carlat. W 1586 Henryk III uwięził Margot w Usson w Owernii gdzie spędziła 18 lat. W 1592 rozpoczęły się rozmowy na temat unieważnienia jej małżeństwa z Henrykiem Burbonem. Trwały one 7 lat, ale zakończyły się sukcesem dla Małgorzaty - mimo ustania małżeństwa nadal miała prawo do tytułu królewskiego.

W tym czasie Margot spisała swoje wspomnienia, które zostały opublikowane w 1658 wiele lat po jej śmierci. Zarówno piękna, jak i inteligentna Małgorzata miała wielu kochanków, wśród nich m.in. Józefa Bonifacego de La Mole, Jacques'a de Harlaya, Seigneur de Chanvallon i Bussy'ego d'Amboise.

Ostatnie dni[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec życia urok osobisty Małgorzaty przyblakł, żyła w stanie bliskim ubóstwa, gnębiona przez wierzycieli. Po pogodzeniu się z byłym mężem i jego drugą żoną, Marią Medycejską, wróciła do Paryża i stała się mecenasem sztuki i opiekunką ubogich. Zajmowała się także wychowaniem wszystkich dzieci Henryka IV.

Zmarła w Paryżu 27 marca 1615 i została pochowana w kaplicy Walezjuszów. Tysiące ludzi opłakiwało śmierć królowej i ostatniego przedstawiciela dynastii Walezjuszów.

Postać Małgorzaty de Valois w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Życie Małgorzaty stało się podstawą do napisania przez Alexandre'a Dumasa powieści pod tytułem Królowa Margot (La Reine Margot). Została ona zekranizowana wiele razy i przez różnych reżyserów. Do najbardziej znanych ekranizacji należy film z 1954 r. w reżyserii Jeana Dreville'a z Jeanne Moreau w roli tytułowej i 40 lat późniejszy w reżyserii Patrice'a Chéreau z Isabelle Adjani. Także opera zainteresowała się postacią Małgorzaty, Giacomo Meyerbeer na podstawie wydarzeń Nocy św. Bartłomieja skomponował operę Hugenoci. Odniesienie do Małgorzaty de Valois odnajdujemy też w powieści Michała Bułhakowa Mistrz i Małgorzata - tytułowa Małgorzata ma być potomkinią Małgorzaty de Valois.

Przodkowie[edytuj | edytuj kod]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Karol d'Angoulême
 
 
 
 
 
 
 
Franciszek I Walezjusz
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ludwika Sabaudzka
 
 
 
 
 
 
 
Henryk II Walezjusz
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ludwik XII
 
 
 
 
 
 
 
Klaudia de Valois
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Anna Bretońska
 
 
 
 
 
 
 
Małgorzata de Valois
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Piero II de' Medici
 
 
 
 
 
 
 
Lorenzo II di Piero de' Medici
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Alfonsina Orsini
 
 
 
 
 
 
 
Katarzyna Medycejska
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Jan III
 
 
 
 
 
 
 
Madeleine de la Tour
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Joanna de Burbon-Vendôme
 
 
 
 
 
 

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Ludwika Lotaryńska
Blason pays fr FranceAncien.svg Królowa Francji
1589-1599
Blason pays fr FranceAncien.svg Następca
Maria Medycejska