Maciej Rybiński (generał)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy generała. Zobacz też: inne osoby o tym nazwisku.
Maciej Rybiński
Maciej Rybiński
Generał dywizji
Data i miejsce urodzenia 24 lutego 1784
Sławuta na Wołyniu
Data i miejsce śmierci 17 stycznia 1874
Paryż
Przebieg służby
Lata służby 1805-1831
Siły zbrojne Emblem of Napoleon Bonaparte.svg Wielka Armia (1805-1807)
Armia Księstwa Warszawskiego (1807-1813)
Sztandar Wojsk Polskich Królestwa Kongresowego.PNG Wojsko Polskie Królestwa Kongresowego (1815-1831)
November Uprising.svg Wojska Powstańcze
Główne wojny i bitwy Wojna z Austrią
Inwazja na Rosję (1812)
Kampania Saska
Powstanie listopadowe
Odznaczenia
Order Virtuti Militati Legia Honorowa (Francja)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Maciej Rybiński herbu Radwan (ur. 24 lutego 1784 w Sławucie na Wołyniu, zm. 17 stycznia 1874 w Paryżu) – polski generał, ostatni wódz naczelny powstania listopadowego.

Wstąpił do armii francuskiej w 1805, rok później został adiutantem Louisa Sucheta, późniejszego marszałka i para Francji. W 1807 przeszedł do armii Księstwa Warszawskiego, został kapitanem 6 Pułku Piechoty, [1]uczestniczył w wojnie polsko-austriackiej 1809, kampanii rosyjskiej Napoleona 1812 oraz kampanii saskiej 1813, gdzie walczył w bitwach: Smoleńskiem, Możajskiem oraz Lipskiem. W czasie ostatniej bitwy pod Lipskiem został wzięty do niewoli. Dwa lata później w stopniu majora wstąpił do armii Królestwa Kongresowego. W 1830 roku został nagrodzony Znakiem Honorowym za 20 lat służby[2].

Po wybuchu powstania listopadowego w nocy 29/30 listopada 1830 dowodził najpierw 1 pułkiem Piechoty Liniowej, później Dywizją Piechoty.
W jego sztabie korpusu lekarzem był Aleksander Okorski Podczas powstania listopadowego walczył w bitwach pod:

Po zdobyciu Warszawy przez Rosjan we wrześniu 1831 awansował do stopnia generała dywizji. 10 września 1831 objął stanowisko naczelnego wodza powstania, był nim do 23 września 1831, kiedy zebrał się Sejm powstańczy w Płocku, w którym uczestniczył. Stanowisko naczelnego wodza zostało powierzone tymczasowo gen. Janowi Nepomucenowi Umińskiemu. Po raz drugi wodzem naczelnym został 24 września, był nim do 5 października 1831. Został oskarżony o rokowania z gen. Paskiewiczem w sprawie kapitulacji. 5 października 1831 r. przeszedł z oddziałem 20-tysięcznej armii granicę z Prusami w okolicach Jastrzębia[3]. Internowany wraz z armią, władzami powstańczymi z ostatnim prezesem Rządu Narodowego Bonawenturą Niemojowskim oraz członkami sejmu i licznymi politykami w zabudowaniach klasztoru franciszkanów w Brodnicy gdzie przebywał do 12 października.

Po upadku powstania, wyjechał na emigrację do Paryża, gdzie w 1843 roku założył Stronnictwo Wojskowe. Zmarł 17 stycznia 1874 w Paryżu. Pozostawił po sobie Pamiętniki z lat powstania listopadowego.

Pochowany na Cmentarzu Montmartre.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mirosław Krajewski, Ostatnie chwile powstania listopadowego na ziemi dobrzyńskiej, [w:] Ziemia Dobrzyńska, t. 1: 1989, s. 33-62.
  • Mirosław Krajewski, Usque ad finem. Powstanie listopadowe i partyzantka 1833 r. na ziemi dobrzyńskiej, Dobrzyńskie Towarzystwo Naukowe, Rypin 2011, ss. 205.
  • Stefan Przewalski, Generał Maciej Rybiński, ostatni wódz naczelny powstania listopadowego, 1784-1874, Wrocławskie Tow. Naukowe, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1949, 272 s.,

Przypisy

  1. Marek Tarczyński, Generalicja powstania listopadowego, Warszawa 1980, s. 392.
  2. Przepisy o znaku honorowym niemniej Lista imienna generałów, oficerów wyższych i niższych oraz urzędnikow wojskowych, tak w służbie będących, jako też dymisjonowanych, znakiem honorowym ozdobionych w roku 1830, [b.n.s]
  3. Żołnierze generała Rybińskiego w Lubawie


Poprzednik
Bonawentura Niemojowski
tymczasowy
November Uprising.svg Prezes Rządu Narodowego
1831 r.
November Uprising.svg Następca
Jan Nepomucen Umiński