Macierz pozakomórkowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy pojęcia biologicznego. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Macierz pozakomórkowa[1], istota międzykomórkowa[2][1], substancja międzykomórkowa[3][2], substancja intersycjalna[3], substancja pozakomórkowa[1] (ang. extracellular matrix, ECM, łac. substantia intercellularis[4]) – mieszanina wytwarzana przez komórki, wypełniająca przestrzeń między nimi, będąca częścią składową tkanek zespalając je. Specyficznym rodzajem istoty międzykomórkowej jest osocze krwi[4].

Składa się z:[2]

Bywa wyróżniany też płyn tkankowy jako roztwór jonów, pierwiastków i związków drobnocząsteczkowych[4].

W przybliżeniu można powiedzieć, że twór ten jest skomplikowaną strukturą sieciową, której elementy budulcowe stanowią cząsteczki wydzielane przez komórki do przestrzeni międzykomórkowej (najczęściej są nimi polisacharydy oraz związane z nimi białka). W zależności od rodzaju cząsteczek budulcowych może mieć ona odmienną strukturę np. zwarte warstwy makrocząsteczek tworzą blaszkę podstawną.

Zasadniczo cząsteczki tworzące ECM można podzielić na trzy główne klasy: kolageny, proteoglikany oraz białka mogące wiązać integryny. Właściwości macierzy są zdeterminowane przez tworzące ją związki chemiczne oraz ich wzajemne proporcje ilościowe. ECM stanowi istotny składnik wielu tkanek, zwłaszcza tkanek łącznych. Istnieją opinie, że macierz pozakomórkowa może pełnić istotną rolę w ustalaniu wzorca różnicowania się organizmu, ponieważ niektóre proteoglikany są kluczowe dla transportu morfogenów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 redaktor naczelny Zdzisław Otałęga: Encyklopedia biologiczna tom X Sj-Ti. Kraków: OPRES, 2000, s. 190. ISBN 83-85909-53-2.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Tadeusz Cichocki, Jan A. Litwin, Jadwiga Mirecka: Kompendium histologii. Kraków: wydawnictwo Uniwersytetu Jagielońskiego, 2009, s. 102. ISBN 978-83-233-2752-3.
  3. 3,0 3,1 Alvin Nason i Robert L. Dehaan: Świat biologii. Warszawa: wydawnictwo Rolnicze i leśne, 1987, s. 183. ISBN 83-09-00211-4.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Wojciech. Sawicki: Histologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2009, s. 23, 120, 144, 201. ISBN 978-83-200-4103-3.
  5. Tadeusz Cichocki, Jan A. Litwin, Jadwiga Mirecka: Kompendium histologii. Kraków: wydawnictwo Uniwersytetu Jagielońskiego, 2009, s. 108. ISBN 978-83-233-2752-3.