Madonna zjawiająca się św. Bernardowi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Madonna zjawiająca się św. Bernardowi
Madonna zjawiająca się św. Bernardowi
Autor Filippino Lippi
Rok wykonania ok. 1485
Technika wykonania olej na desce
Rozmiar 210 x 195 cm
Muzeum Badìa Fiorentina

Madonna zjawiająca się św. Bernardowi (lub Wizja św. Bernarda) – obraz namalowany ok. 1485 przez włoskiego artystę renesansowego Filippina Lippiego. Dzieło obecnie znajduje się w kościele Badìa Fiorentina we Florencji. Dominują w nim wpływy malarstwa flamandzkiego, szczególnie Hugona van der Goesa[1].

Obraz namalowany na zamówienie rodziny Pugliese; fundator dzieła, Piero di Francesco del Pugliese, został przedstawiony w prawym dolnym narożniku jako świadek cudownych wydarzeń, z dłońmi złożonymi do modlitwy.

Dzieło Lippiego przedstawia mistyczne spotkanie Dziewicy Marii i Bernarda z Clairvaux (założyciela zakonu cystersów i autora wielu traktatów teologicznych, poświęconych przede wszystkim Marii) w górzystym krajobrazie, niedaleko zabudowań klasztornych. Opactwa cystersów zazwyczaj lokowano w miejscach odludnych, z dala od cywilizacji – i tak właśnie jest na obrazie.

Św. Bernard został ukazany przy pracy, otoczony księgami, które piętrzą się na półce skalnej. Jego pulpit również jest „naturalny”. Uczony wygląda na zmęczonego: zgodnie z legendą, Maria dała Bernardowi siłę, by pomimo choroby ukończył jeden z traktatów. Motto Bernarda: sustine et abstine (z łac. znoś i powstrzymuj się) wisi na skale za jego plecami. Bernard cenił żywot prosty i zakazywał – między innymi – dekorowania miejsc świętych (w tym kościołów klasztornych).

Maria, ukazana w scenie niczym matka z czworgiem dzieci, okazuje zainteresowanie pracą Bernarda. Towarzyszący jej aniołowie spoglądają na świętego z dziecięcym zaciekawieniem; ich twarze nasuwają skojarzenia z dziełami nauczyciela Lippiego – Botticellego. Rozpościerający się w tle krajobraz wygląda na bardziej przyjazny niż kamieniste otoczenie klasztoru.

Po prawej dwa demony spoglądają na scenę z mrocznej jaskini, gdzie zostały spętane. Symbolizują one herezję, którą potępiał Bernard. W głębi z prawej mnisi w białych habitach cysterskich z nabożnym zdumieniem wpatrują się w złoty blask na niebie; w tle ich pobratymcy niosą w kierunku opactwa starego człowieka.

Przypisy

  1. Zygmunt Waźbiński, Malarstwo quattrocenta, Wyd. Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1972.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]