Mafalda (komiks)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mafalda
Autor Quino
Miejsce wydania  Argentyna
Język hiszpański
Data I wyd. 1970
Wydawca Ediciones de la Flor S.R.L.
Typ utworu komiks

Mafalda - tytuł argentyńskich komiksów autorstwa Quino. Seria ukazywała się w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Główna bohaterka – tytułowa Mafalda – to dziewczynka przynależąca do argentyńskiej klasy średniej, bezkompromisowo nastawiona do świata. Jest głęboko zaangażowana w sprawy ludzkości, nie akceptuje świata w jego obecnym kształcie. Rysunki przedstawiające Mafaldę i bandę jej przyjaciół ukazywały się w Ameryce Łacińskiej, Europie i Azji między 1964 a 1973 rokiem. Mafalda została przetłumaczona na ponad trzydzieści języków[1], na jej podstawie powstały również dwie serie kreskówek i jeden film animowany.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Postać Mafaldy powstała w 1962 roku z myślą o historyjce reklamowej mającej ukazać się w dzienniku Clarín. Zleceniodawca (producent AGD) zażyczył sobie, aby jej główną bohaterką była dziewczynka o imieniu zaczynającym się na sylabę MA. Kampania reklamowa ostatecznie nie została zrealizowana, gdyż dziennik Clarín zerwał kontrakt z firmą.

Julián Delgado – ówczesny starszy redaktor tygodnika Primera Plana, a zarazem przyjaciel Quino - namówił rysownika do rozwinięcia pomysłu. W konsekwencji Mafalda zaczęła się regularnie ukazywać w wyżej wspomnianym periodyku poczynając od 29 września 1964 roku. Początkowo bohaterami rysunków byli wyłącznie Mafalda i jej rodzice. Felipe wkroczył na scenę w styczniu 1965 roku. Dwa miesiące później, na skutek prawnego konfliktu Mafalda przestała ukazywać się w Primera Plana.

15 marca tego samego roku stołeczny dziennik Mundo przystąpił do drukowania przygód Mafaldy (pięcioletniej wówczas dziewczynki). Treść historyjek miała nawiązywać do bieżących wydarzeń. W ciągu następnych tygodni Quino stworzył postaci Manolito, Susanity i Miguelita. Jednak gazeta przestała istnieć 22 grudnia 1967 roku, w momencie gdy mama Mafaldy zaszła w ciążę.

Reaktywacja Mafaldy nastąpiła sześć miesięcy później (2 czerwca 1967 roku) za sprawą tygodnika Siete Días Ilustrados. Z uwagi na fakt że rysunki musiały docierać do redakcji minimum dwa tygodnie przed publikacją, komentarze Quino na temat otaczającej rzeczywistości nie mogły być tak aktualne jak w poprzednich edycjach. Grono bohaterów zostało kolejno poszerzone o Guille – brata Mafaldy – i Libertad – jej maciupeńką koleżankę. 25 czerwca 1973 roku Quino przestał regularnie tworzyć Mafaldę.

Mafalda pojawiła się jeszcze kilkakrotnie, zwłaszcza jako orędowniczka na rzecz praw człowieka. W 1976 Quino zaprojektował plakat promujący Konwencję Praw Dziecka UNICEFu.

Postacie[edytuj | edytuj kod]

Mafalda - główna bohaterka. Uwielbia Beatlesów i nienawidzi zupy. Ma bardzo krytyczne spojrzenie na otaczającą rzeczywistość ze zdecydowanie feministycznym zabarwieniem. Jej głównym zmartwieniem są brak pokoju na świecie i nierówności społeczne. W przyszłości chce być tłumaczką i pracować dla ONZ.

Mama - pełnoetatowa pani domu. W młodości była świetnie zapowiadającą się pianistką, jednak porzuciła studia zaraz po wyjściu za mąż. Mafalda nie może jej tego wybaczyć.

Tata - skromny pracownik agencji ubezpieczeniowej. Jego pasją są rośliny doniczkowe. Jest właścicielem kultowego Citroëna 2CV.

Felipe - Najlepszy przyjaciel Mafaldy, starszy od niej o rok. Ma wielki problem z wypełnianiem szkolnych obowiązków, notorycznie buja w obłokach. Świetnie gra w szachy, zaczytuje się w komiksach, potajemnie kocha się w Muriel. Autor wyznał, że najbardziej utożsamiał się z tą właśnie postacią.

Manolito - kapitalista z krwi i kości. Jego ojciec prowadzi dzielnicowy sklepik, w którym Manolito regularnie pracuje. Marzy mu się finansowa kariera. Kocha dolary. Nie znosi Beatlesów i konkurencji.

Susanita - wzorcowa przedstawicielka burżuazji. Bardzo konserwatywna. Agentka patriarchatu: marzy o gromadce dzieci i roli wzorowej gospodyni domowej. Obca jej jest walka o prawa kobiet. Nie znosi Manolita. Bardzo romantyczna i egoistyczna. Ćwiczy się w uprawianiu hipokryzji doskonałej, co jednak nie zawsze jej wychodzi.

Miguelito - młodszy od pozostałych bohaterów. Bardziej infantylny i egocentryczny. Jego włosy przypominają liście sałaty. Ma bardzo surową i pedantyczną matkę. Dziadek Miguelita z nostalgią wspomina czasy Mussoliniego i faszeruje umysł wnuka totalitarnymi ideami.

Guille - młodszy brat Mafaldy. Całkowicie uzależniony od smoczka. W przeciwieństwie do siostry uwielbia zupę. Wspólnie opiekują się żółwiem zwanym Biurokracja.

Libertad - maciupeńka koleżanka Mafaldy. Jej imię oznacza Wolność. Mała komunistka. Marzy o rewolucji. Jej mama tłumaczy książki z języka francuskiego.

Chronologia[edytuj | edytuj kod]

  • 15 marca 1962 - Quino tworzy postać Mafaldy, która początkowo miała reklamować sprzęt AGD
  • 1964 – w dodatku humorystycznym Gregorio, dołączonym do czasopisma Leoplan ukazują się trzy obrazki z Mafaldą w roli głównej
  • 29 września 1964 – Mafalda zaczyna się regularnie ukazywać w tygodniku Primera Plana. Mafaldzie towarzyszy na razie jej tata.
  • 6 października 1964: na scenę wkracza mama Mafaldy.
  • 19 stycznia 1965: pojawia się Felipe.
  • 15 marca 1965: Quino nawiązuje współpracę z dziennikiem El Mundo; Mafalda idzie do przedszkola
  • 29 marca 1965: Quino rysuje Manolito.
  • 6 czerwca 1965: Mafalda zdobywa pierwszą koleżankę - Susanitę.
  • luty 1966: Mafalda poznaje Miguelito.
  • sierpień 1967: mama Mafaldy zachodzi w ciążę.
  • 22 grudnia 1967: dziennik El Mundo przestaje istnieć i rysunki nie ukazują się przez następnych pięć miesięcy.
  • 21 marca 1968: na świat przychodzi Guille, jednak przygody Mafaldy nadal nie są publikowane.
  • 2 czerwca 1968: Mafalda zaczyna się ukazywać na łamach tygodnika Siete Días Ilustrados (cztery razy w tygodniu).
  • końcówka 1969: tata Mafaldy kupuje Citroëna 2CV (ekonomiczne autko, typowe dla argentyńskiej klasy średniej lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych).
  • luty 1970: Mafalda spotyka Libertad.
  • 25 czerwca 1973: ukazuje się ostatni tom Mafaldy.
  • 1976: Quino tworzy plakat z Mafaldą w roli głównej w ramach kampanii promującej Deklarację Praw Dziecka.

W Polsce w 1985 r. w cyklu Literatura na Świecie dla dzieci i młodzieży ukazała się kompilacja pt. Mafalda[2].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Miasto Buenos Aires postanowiło oddać cześć Mafaldzie nazywając jeden ze stołecznych placów jej imieniem[3].
  • Na fasadzie budynku, w którym Quino mieszkał i tworzył przygody Mafaldy znajduje się tablica pamiątkowa (ulica Chile 371 w dzielnicy San Telmo).
  • Na stacji metra Perú (linia A) znajduje się mural poświęcony Mafaldzie.
  • Rysunek Quino pojawił się też dość makabrycznych okolicznościach. W 1976 miała miejsce tzw. Masakra z San Patricio, w której zamordowanych zostało trzech księży palotynów i dwóch seminarzystów. Na ciele jednej z ofiar znaleziono rysunek, na którym Mafalda mówi co następuje wskazując na policyjną pałkę: "To patyk do tępienia ideologii".

Przypisy

  1. Mafalda została przetłumaczona na ponad trzydzieści języków (ElPais.com)
  2. Literatura na Świecie dla dzieci i młodzieży - 5 - Mafalda. Gildia.pl. [dostęp 2012-05-15].
  3. La plaza Mafalda (Página12.com.ar).