Maja naga i Maja ubrana
 |
| Maja ubrana |
| Francisco Goya, 1800–1803 |
| olej na płótnie |
| 95 × 190 cm |
| Prado |
 |
| Maja naga |
| Francisco Goya, 1800–1803 |
| olej na płótnie |
| 97 × 190 cm |
| Prado |
Maja naga i Maja ubrana – dwa obrazy hiszpańskiego malarza Francisco Goi.
Obrazy zostały namalowane prawdopodobnie na zlecenie pierwszego ministra (premiera) Hiszpanii Manuela Godoya, który był też kochankiem królowej Marii Ludwiki. Od początku ich powstania obrazy znajdowały się w zbiorach Godoya, a następnie w Akademii San Fernando. Od 1901 roku obrazy są wystawione w Muzeum Prado.
Dzieła przedstawiają piękną i młodą kobietę leżącą na porozrzucanych poduszkach, na zielonej otomanie. W tradycji polskiej przyjęło się nazywać ją "Maja", jakby było to jej imię. W rzeczywistości w języku hiszpańskim słowo maja (wymawiane "macha") nie jest imieniem, lecz słowem określającym młodą, urodziwą i modnie się ubierającą kobietę, często z nizin społecznych, polskim odpowiednikiem byłaby więc "ślicznotka". Na obu obrazach kobieta przybiera tę samą pozę, lecz na jednym jest zupełnie naga. Tożsamość modelki przez lata budziła wątpliwości. Prawdopodobnie są to portrety księżnej Alby, Marii Teresy Cayetany. Goya namalował ją w 1797 roku podczas pobytu w rezydencji arystokratki w Sanlucar. Inna hipoteza (pochodząca od wnuka artysty Mariana Goi) zakłada, iż portretowaną kobietą była jedną z protegowanych mistrza – Pepita Tudó[1].
Dzieła, głównie portret nagiej kobiety, wywołały kontrowersje. W Hiszpanii malowanie nagiego ciała, jeżeli nie miało alegorycznego znaczenia lub nie było powiązane z mitologią, było praktycznie zakazane. Na czele strażników moralności stała inkwizycja. Do XX wieku obraz aktu był zasłonięty obrazem "ubranej" kobiety. Dwuznaczność obrazów spowodowała, iż należą one do najsłynniejszych dzieł hiszpańskiego malarstwa. Swoją treścią zbliżone są do wcześniejszego dzieła Giorgione z motywem Wenus pt. Śpiąca Wenus i późniejszego dzieła Velazqueza o podobnym motywie, Wenus ze zwierciadłem, z ok. 1644-1648.
Przypisy
- ↑ Swoimi przypuszczeniami na ten temat Marian Goya podzielił się z innym malarzem Luisem de Madrazo; hipotezę, że modelka to Pepita Tudó, wysunął też australijski krytyk sztuki Robert Hughes w swojej biografii Goi z 2003 roku.
[edytuj] Bibliografia
- Wielkie muzea. Prado, wyd HPS, Warszawa 2007, ISBN 978-83-60688-45-8.
- Wielki słownik malarzy, wyd HPS, Warszawa 2006, ISBN 83-60688-16-8.
[edytuj] Zobacz też
- Film Volavérunt w reżyserii Bigasa Luny z 1999 roku
