Majorat-Zaródcze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Majorat-Zaródcze
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat sandomierski
Gmina Koprzywnica
Strefa numeracyjna (+48) 15
Kod pocztowy 27-660 Koprzywnica
Tablice rejestracyjne TSA
SIMC 0796619
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Majorat-Zaródcze
Majorat-Zaródcze
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Majorat-Zaródcze
Majorat-Zaródcze
Ziemia 50°34′N 21°37′E/50,566667 21,616667Na mapach: 50°34′N 21°37′E/50,566667 21,616667

Majorat-Zaródcze, dawniej Radowążkolonia w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Koprzywnica. W administracji kościelnej rzymskokatolickiej wieś położona w archidiecezji lubelskiej, w diecezji sandomierskiej, w dekanacie koprzywnickim, w parafii pw. św. Floriana.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie tarnobrzeskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Majorat-Zaródcze – dawniej Radowąż. Pierwsza poświadczona źródłowo wzmianka o tej wsi pochodzi z roku 1166. W źródłach historycznych wieś ta występowała pod nazwą: Radoband, Radobansz i Radobaz. Założycielem tej wsi był prawdopodobnie rycerz o imieniu Radobąd.

W połowie XII wieku Radowąż był osadą kościelną (własność biskupów krakowskich). Dokument z 1167 r. wspomina osadę leśną, którą Kapituła Krakowska wymieniła na inną z księżną Marią (żoną Bolesława IV Kędzierzawego). Wieś ta leżała w parafii Miechocin.

W latach 1167-1185 wieś Radowąż (wraz z z pobliskimi Skotnikami i Świężycami) dostały się w posiadanie rodu Bogoriów.

W latach 1338-1342 dziedzicami części wsi byli: Kiełcz z Radowąża (zapewne Awdaniec) i Paszko Bogoria; przedstawiciele tych rodów władali także pobliską Cieszycą, Świężycami i Żórawicą oraz Miechocinem i Kaimowem po drugiej stronie Wisły. W 1342 r. przed sądem ziemskim sandomierskim dziedzice Radowąża toczyli spór z opatem koprzywnickim Wilhelmem o groblę (inne źródła – o młyn) na rzece Dobrzechowy.

W XV wieku część wsi należała do szlachetnych Domarata Kobylańskiego herbu Grzymała i Jakuba Domarata-Grzymały; były tu łany kmiece, karczma i zagrodnicy; z folwarku rycerskiego płacono dziesięcinę plebanowi w Miechocinie.

W połowie XVII wieku Radowążem władała magnacka rodzina Tarnowskich (Stanisław) z Dzikowa k. Tarnobrzega. Na podstawie darowizny Jana Stanisława Amora Tarnowskiego (rotmistrza królewskiego) i jego żony Zofii z Firlejów z 1676 r. (29 czerwca) Radowąż znalazł się we władaniu klasztoru i kościoła Ojców Dominikanów w Dzikowie.

W 1827 r. Radowąż był wsią prywatną; miał 16 domów i 82 mieszkańców. Po 1831 r. Odnotowano ucieczkę mężczyzn do Galicji przed trudami służby wojskowej w armii rosyjskiej; ok. 1840 r. w Radowążu miało być tylko 8 gospodarzy, każdy gospodarujący na 5 morgach, a pańszczyznę odrabiano w miejscowym folwarku.

W 1884 r. wieś i folwark Radowąż miały 20 domów, 117 mieszkańców, 40 mórg ziemi dworskiej i 24 morgi włościańskie.

W 1929 r. wieś Radowąż miała 13 domów i 86 mieszkańców, a folwark 1 dom i 25 mieszkańców, w tym 6 Żydów. Natomiast kolonia Zaródzie miała 13 domów i 89 mieszkańców.

Części wsi Zaródcze noszą nazwy: Folwark, Koło Wału, Krzywdy, Radowąż Dolny, Radowąż Górny, Zaródcze. Wśród obiektów fizjograficznych występują nazwy: Błonie – łąki, Cmentarzysko – pola, Folwark – pola, Jeziorzysko – pola i łąki, Kępa Krzcińska – krzaki, Rudki – łąki i trzęsawisko, Serwitut – pola, Za Wałem – pola i pastwiska.