Maków Podhalański (gmina wiejska)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy gminy w woj. małopolskim. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.

Na mapach: 49°43′50″N 19°40′51″E/49,730556 19,680833

Maków Podhalański
gmina miejsko-wiejska
Herb
Herb gminy
Województwo małopolskie
Powiat suski
Burmistrz Paweł Sala
Powierzchnia 108,94 km²
Liczba miejscowości 7
Ludność (2012)
 • liczba ludności
 • gęstość

16 286
149,46 osób/km²
Strefa numeracyjna 33
Tablice rejestracyjne KSU
Położenie gminy na mapie powiatu
Gmina makow podhalanski powiat suski.png
TERYT 1215063
Urząd gminy
34-220 Maków Podhalański
ul. Szpitalna 3 
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy

Maków Podhalański (do 1954 gmina Maków) – gmina miejsko-wiejska w województwie małopolskim, w powiecie suskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie bielskim. W skład gminy wchodzi miasto Maków Podhalański (siedziba gminy) oraz 6 wsi: Grzechynia, Białka, Juszczyn, Kojszówka, Wieprzec i Żarnówka.

Podział gminy Maków Podhalański. 1. Maków Podhalański 2. Białka, 3. Grzechynia, 4. Juszczyn, 5. Kojszówka, 6. Wieprzec, 7. Żarnówka.

Według danych z 30 czerwca 2004[1] gminę zamieszkiwały 15 812 osoby.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Gmina Maków Podhalański położona jest na pograniczu Beskidu Żywieckiego i Makowskiego, w dolinie rzeki Skawy i jej dopływów.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[2] gmina Maków Podhalański ma obszar 108,94 km², w tym:

  • użytki rolne: 45%
  • użytki leśne: 47%

Gmina stanowi 15,89% powierzchni powiatu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki osadnictwa na obszarze gminy sięgają najprawdopodobniej 2. połowy XIV wieku. Pierwsze pewne wzmianki pochodzą z początku XV wieku – w dokumencie z 1410 wymieniony jest wraz z kilkunastoma okolicznymi wsiami Maków, Juszczyn i Kojszówka. Z 1562 pochodzi pierwsza wzmianka o wsi Biała (dzisiejszej Białce), najmłodszą wsią jest Wieprzec.

W Makowie dość szybko powstała parafia, która zasięgiem objęła znaczny obszar. Od początku wsie dzisiejszej gminy wchodziły w skład starostwa lanckorońskiego. Również później były połączone wspólnym losem. Cały ten obszar znany był z wyrobów z drewna – rzemieślnicy z Makowa mieli m.in. obowiązek dostarczania do żup solnych w Wieliczce beczek na sól i stempli do kopalni. Obok rzemiosła podstawą lokalnej ekonomii było rolnictwo. Wsie te tworzyły jeden zespół dóbr ziemskich z siedzibą w Makowie, będącym najlepiej rozwijającą się wsią w tym obszarze. Dzięki temu w 1. połowie XIX wieku wieś otrzymała prawa miejskie, a na początku XX wieku była przez kilka lat siedzibą powiatu.

Gmina Maków Podhalański w swoim obecnym kształcie powstała w 1973 po rozwiązaniu gromad.

10 lipca 2005 odbyły się w gminie konsultacje społeczne w sprawie podziału gminy na trzy mniejsze jednostki: gminę miejską Maków Podhalański, gminę wiejską Maków Podhalański (wsie: Grzechynia, Kojszówka, Juszczyn, Wieprzec i Żarnówka) oraz gminę wiejską Białka. Żądania podziału gminy wynikały z nieporozumień na temat podziału finansów gminy. W konsultacjach udział wzięło 11,7% uprawnionych do głosowania, z czego 59,7% opowiedziało się za podziałem[3]. Ostatecznie nie doszło do podziału gminy.

W 2013 na terenie gminy oddano do użytku prywatne lądowisko Blachdom Plus Maków Podhalański.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 30 czerwca 2004[1]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 15 812 100 7959 50,3 7853 49,7
Gęstość zaludnienia
[mieszk./km²]
145,1 73,1 72,1

Struktury wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Krajobraz górski gminy Maków Podhalański

Gmina ma dość dobre warunki do rozwoju turystyki, ale pozostaje jednak w tyle za sąsiednią gminą Zawoja. Najwięcej obiektów turystycznych znajduje się w Makowie Podhalańskim, który swój rozwój zawdzięcza dobrym warunkom klimatycznym. Jego walory odkryte zostały na początku XX wieku, a szczególny rozkwit przypadł na okres dwudziestolecia międzywojennego, kiedy to powstały liczne wille i pensjonaty.

Obszar gminy stanowi bazę wypadową dla turystów wyruszających w Beskid Żywiecki i Makowski.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół w Makowie Podhalańskim
  • Maków Podhalański
    • późnoklasycystyczny kościół z początku XIX wieku z obrazem Matki Boskiej Makowskiej (koronowany w 1979)
    • pozostałości huty „Maurycy” z XIX wieku
  • pozostałe miejscowości
    • kaplice i figury przydrożne

Znane osoby pochodzące z gminy[edytuj | edytuj kod]

Zobacz więcej[edytuj | edytuj kod]

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Budzów, Bystra-Sidzina, Jordanów, Stryszawa, Sucha Beskidzka, Tokarnia, Zawoja, Zembrzyce

Przypisy