Makbet

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy sztuki Williama Shakespeare'a. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Makbet
Macbeth
{{{nazwa}}}
afisz teatralny z 1884
Autor William Szekspir
Język angielski
Data powstania ok. 1606
Typ utworu tragedia
Przekład Stanisław Egbert Koźmian,
Józef Paszkowski,
Leon Ulrich,
Jan Kasprowicz,
Krystyna Berwińska,
Jerzy S. Sito,
Stanisław Barańczak
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Tekst w Wikiźródłach Tekst w Wikiźródłach
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Scena z Makbeta przedstawiająca trzy wiedźmy wyczarowujące zjawę, akt IV, scena I; mal. William Rimmer

Makbet (ang. Macbeth) – tragedia Williama Shakespeare’a napisana około roku 1606, należy do najczęściej wystawianych i adaptowanych sztuk szekspirowskich, jest również najkrótszą tragedią jego autorstwa.

Sztuka oparta została na przekazach historycznych dotyczących króla szkockiego Makbeta spisanych w kronice Raphaela Holinsheda (ok. 1570-1577), a pośrednio na Scotorum Historiae autorstwa Hectora Boece z 1527 roku (będącej źródłem dla Holinsheda).

Na język polski tłumaczony był Makbet wielokrotnie, m.in. przez Stanisława Egberta Koźmiana, Józefa Paszkowskiego, Leona Ulricha, Jana Kasprowicza, Krystynę Berwińską i Jerzego Sitę, lecz według krytyków, takich jak Jan Kott czy Tadeusz Łomnicki, najlepiej przetłumaczył go Stanisław Barańczak.

Na scenie polskiej Makbet został po raz pierwszy wystawiony w roku 1812 w teatrze Wojciecha Bogusławskiego.

Sztuka jest archetypiczną opowieścią o niebezpieczeństwach związanych z żądzą władzy i zdradą przyjaciół. Obecny jest w niej wątek charakterystyczny dla średniowiecznego moralitetu: główny bohater ulega pokusie władzy, następuje jego stopniowy upadek moralny, aż do zbrodni, która pociąga za sobą kolejne, nie mija go jednak kara – traci wewnętrzny spokój i poczucie sensu życia.

Bohaterowie[edytuj | edytuj kod]

  • Dunkan – Król Szkocji
    • Malkolm – starszy syn Dunkana
    • Donalbein – młodszy syn Dunkana
  • Makbet – wódz w armii króla Dunkana; hrabia Glamis Cawdor, a następnie król Szkocji po zamordowaniu Dunkana
  • Lady Makbet – żona Makbeta, później królowa Szkocji
  • Banko – przyjaciel Makbeta i II wódz armii Dunkana
    • Fleance – syn Banka
  • Makduf – hrabia Fife
    • Lady Makduf – żona Makdufa
    • Syn Makdufa
  • Ross, Lennox, Angus, Menteith, Caithness – hrabiowie
  • Siward – dowódca wojska angielskiego
    • Siward młody – syn Siwarda
  • Sejton – poddany Makbeta
  • Hekate – królowa czarownic
  • Trzy czarownice – przepowiadają Makbetowi, że zostanie królem
  • Zbójcy
  • Odźwierny – portier w zamku Makbeta
  • Doktor – lekarz Lady Makbet
  • Dama – służąca Lady Makbet

Adaptacje filmowe[edytuj | edytuj kod]

Inne adaptacje[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Leslie Dunton-Downer, Alan Riding: Szekspir. Warszawa: Hachette Livre, 2005. ISBN 83-7184-496-4.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Makbet w serwisie Wolne Lektury