Maksim Litwinow
Maksim Maksimowicz Litwinow (ros. Максим Максимович Литвинов, właściwie Meir Henoch Mojszewicz Wallach-Finkelstein) (ur. 17 lipca 1876 w Białymstoku, zm. 31 grudnia 1951 w Moskwie) – polityk, dyplomata ZSRR pochodzenia żydowskiego, uczestnik ruchu rewolucyjnego.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Od 1898 członek i działacz SDPRR, od rozłamu 1907 we frakcji bolszewickiej prowadził działalność polityczną na emigracji w Wielkiej Brytanii, żonaty z brytyjską obywatelką Ivy Low (Ivy Law[1]).
Od 1917 w dyplomacji radzieckiej, rok później internowany jako zakładnik za aresztowanego w Moskwie angielskiego agenta Secret Intelligence Service Roberta Bruce'a Lockharta (31 sierpnia 1918r.). Od 1921 pełnił funkcję zastępcy komisarza ludowego spraw zagranicznych.
W 1930 objął kierownictwo Ludowego Komisariatu Spraw Zagranicznych po konflikcie z ówczesnym szefem Gieorgijem Cziczerinem. Reprezentował opcję porozumienia z Francją i Wielką Brytanią. Doprowadził do podpisania Paktu o nieagresji z Polską w 1932 roku, wznowienia stosunków dyplomatycznych ze Stanami Zjednoczonymi w 1933 roku i przystąpienia Związku Radzieckiego do Ligi Narodów w 1934 roku.
Udało mu się odwrócić uwagę reszty świata od dokonywanych w ZSRR zbrodni (kolektywizacja, Wielka czystka), głosząc hasła rozbrojenia i walki z faszyzmem doprowadził do wzrostu autorytetu i prestiżu władz ZSRR. Wprowadził do dyplomacji termin "pokojowe współistnienie" oraz frazę "pokój jest niepodzielny".
3 maja 1939 został usunięty ze stanowiska przez Józefa Stalina, gdy ten zdecydował się zacieśnić współpracę z dyktatorem Rzeszy Adolfem Hitlerem. Po jego usunięciu aresztowano wszystkich jego współpracowników.
W latach 1941–1943 pełnił funkcję ambasadora ZSRR w USA. Po powrocie do Moskwy objął stanowisko zastępcy ludowego komisarza spraw zagranicznych, które pełnił do 1946. Członek Komitetu Centralnego WKP(b) od 1934 roku, wykluczony w lutym 1941 roku.
Linki zewnętrzne [edytuj]
Bibliografia [edytuj]
- Bogusław Wołoszański, Ten okrutny wiek, ISBN 83-904972-0-4, ISBN 83-904968-0-1
- Bogusław Wołoszański, Ten okrutny wiek druga część, ISBN 83-904972-1-2
- Miloš Mikeln, Stalin; Tytuł oryginału słoweńskiego: Staljin, življenjska pot samodrżca; Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1990, ISBN 83-11-07757-6
Przypisy
- ↑ Miloš Mikeln, Stalin; Tytuł oryginału słoweńskiego: Staljin, življenjska pot samodrżca, str. 413
|
|||||||
