Maksim Litwinow

Z Wikipedii

Maksim Maksimowicz Litwinow (ros. Максим Максимович Литвинов, właściwie Meir Henoch Mojszewicz Wallach-Finkelstein) (ur. 17 lipca 1876 w Białymstoku, zm. 31 grudnia 1951 w Moskwie) – dyplomata ZSRR.

Od 1898 bolszewik, prowadził działalność polityczną na emigracji. Od 1917 w dyplomacji sowieckiej, w 1918 aresztowany w Wielkiej Brytanii i wymieniony na posła angielskiego Lockharta, od 1921 r. pełnił funkcję zastępcy komisarza ludowego sprawa zagranicznych. W 1930 r. objął kierownictwo Ludowego Komisariatu Spraw Zagranicznych. Reprezentował opcję porozumienia z Francją i Wielką Brytanią (był anglofilem, miał też żonę Angielkę); doprowadził do członkostwa w Lidze Narodów, nawiązania relacji dyplomatycznych z większością krajów świata. Udało mu się zamaskować zachodzące w ZSRR zbrodnie (kolektywizacja, Wielka czystka), głosząc hasła rozbrojenia i walki z faszyzmem doprowadził do wzrostu autorytetu i prestiżu władz ZSRR. Wprowadził do dyplomacji termin "pokojowe współistnienie" oraz frazę "pokój jest niepodzielny".

Jako Żyd z pochodzenia i zwolennik opcji probrytyjskiej nie był właściwym człowiekiem do realizacji polityki zbliżenia z Hitlerem i z tego powodu został 3 maja 1939 r. usunięty ze stanowiska przez Józefa Stalina. Po jego usunięciu aresztowano wszystkich jego współpracowników. W latach 1941-1943 pełnił funkcję ambasadora ZSRR w USA. Po powrocie do Moskwy objął stanowisko zastępcy ludowego komisarza spraw zagranicznych, które pełnił do 1946 r.