Maksymin Trak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Maksymin Trak
Max thrax.jpg
Imiona Gaius Iulius Verus Maximinus
Panował jako Imperator Caesar Gaius Iulius Verus Maximinus Augustus
niezaliczony w poczet bogów
Czas panowania marzec 235 r. – czerwiec 238 r.
Data urodzin 172 r. lub 173 r.Tracja lub Mezja Dolna
Data śmierci czerwiec 238 r. – pod Akwileją
Moneta
Maximinus I Denarius 237.jpg
Lista cesarzy rzymskich
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Gaius Iulius Verus Maximinus, Maksymin I, Maksymin Trak ur. 172 albo 173, zm. 238) – cesarz rzymski od marca 235 do czerwca 238.

Maksymin jest uważany za pierwszego barbarzyńcę (nie-Rzymianina), który nosił cesarską purpurę; był też pierwszym cesarzem, który nigdy nie pojawił się w Rzymie. Jest pierwszym z całego szeregu tzw. cesarzy-żołnierzy, zaś jego rządy uważa się za początek kryzysu cesarstwa rzymskiego w III wieku.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się najprawdopodobniej w Tracji. Nie zachowały się żadne pewne informacje o jego rodzinie (poza wzmianką w ,,Historia Augusta", która mówi, iż jego ojciec był Germaninem, a matka pochodziła z irańskiego ludu Alanów - jednak dane te są prawdopodobnie zmyślone przez autora dzieła). Wiadomo, że pochodził z niższych warstw społecznych, a w młodości zajmował się pasterstwem.

W czasach rządów Septymiusza Sewera wstąpił do armii rzymskiej. Po śmierci Karakalli i przejęciu władzy przez Makryna na krótko porzucił służbę. Za panowania Aleksandra Sewera mianowany prefektem rekrutów.

W roku 235 Maksymin został obwołany cesarzem przez żołnierzy stacjonujących nad Renem. Wybór został zatwierdzony przez senat rzymski. Nowo obrany cesarz swoje działania polityczne rozpoczął od wyeliminowania stronników zmarłego Aleksandra Sewera. Jak się okazało brutalne decyzje cesarza przyniosły sukces, gdyż wykryto i zapobiegnięto dwóm spiskom na życie nowego władcy. Pierwszy miał miejsce w czasie kampanii za Ren, w którym grupa wojskowych, pod silnym wpływem senatorów, planowała zniszczenie mostu za Maksyminem, który wpadłby w ręce barbarzyńców. Drugi spisek zakładał wykorzystanie mezopotamskich łuczników z Osroene, lojalnych zmarłemu władcy. Mieli oni obwołać cesarzem senatora Kwartynusa.

Chcąc zyskać sobie sympatię i poparcie wojska Maksymin podwoił płacę żołnierzy. Decyzja ta wymagała podniesienia podatków, co z kolei prowadziło do uciskania warstw społecznych, zwłaszcza tych najwyższych. Później taka polityka doprowadzić miała do buntu posiadaczy ziemskich w Afryce, który stał się bezpośrednią przyczyną upadku cesarza.

Maksymin w czasie swoich rządów wyróżnił się ponadto zmianą polityki wobec chrześcijan (względem panowania Aleksandra). Maksymin postrzegał chrześcijan jako poważne zagrożenie dla państwa i tym samym rozkazał bezlitośnie tępić i prześladować to wyznanie. Za jego panowania biskup Rzymu Poncjan i jego następca Anterus zginęli śmiercią męczeńską.

Pierwsza kampania wojskowa Maksymina, którą cesarz przeprowadził przeciwko Alamanom, zakończyła się sukcesem Rzymian mimo dużych strat poniesionych w bitwie nad Agri Decumates. Po zwycięstwie cesarz przyjął tytuł Germanicus Maximus, swojego syna, Gajusza Juliusza Werusa Maksyma mianował cezarem oraz princepsem iuventutisem, a żonę deifikował. Prawdopodobnie Maksymin uruchomił drugą kampanię głębiej w Germanię, pokonując plemiona germańskie nad Wezerą. Zabezpieczywszy granicę germańską, Maksymin udał się do obozu zimowego w Sirmium w Panonii, by zimą 235-236 roku n.e. walczyć z Dakami i Sarmatami.

Rządy Maksymina od początku spotkały się z niezadowoleniem warstw wyższych – już w 235 roku cesarzem został obwołany Kwartynus, a w 238 Gordian I, który został uznany przez senat za prawowitego władcę (Maksymin został natomiast ogłoszony wrogiem publicznym, a jego stronnicy w Rzymie zostali wymordowani). Na wieść o wydarzeniach w Rzymie i Kartaginie Maksymin zebrał armię i wyruszył z Panonii do Rzymu. Pomimo śmierci Gordiana w Kartaginie senat nie poddał się władzy Maksymina, lecz powołał dwóch nowych cesarzy Pupiena i Balbina.

Maksymin zginął podczas oblężenia Akwilei zamordowany przez własnych żołnierzy. Wraz z nim zginął jego syn Gajusz Juliusz Werus Maksym.

W literaturze[edytuj | edytuj kod]

Maksymin jest bohaterem powieści Ewy Nowackiej pt. Maksymin Trak (Warszawa 1975).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Historycy cesarstwa rzymskiego. Żywoty cesarzy od Hadriana do Numeriana. Przekł., wstęp i komentarz Hanna Szelest. Warszawa: ISKRY, 1966.
  • Aleksander Krawczuk: Poczet cesarzy rzymskich. Warszawa: ISKRY, 2006.


Poprzednik
Aleksander Sewer
Imperatores Romani.svg Cesarz rzymski
235 - 238
Imperatores Romani.svg Następca
Gordian I i Gordian II