Malanów (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 51°57′00″N 18°23′00″E/51,950000 18,383333

Malanów
gmina wiejska
Herb
Herb gminy
Województwo wielkopolskie
Powiat turecki
Wójt Gerard Krzeszewski
Powierzchnia 107,17 km²
Liczba sołectw 17
Ludność (2011)
 • liczba ludności
 • gęstość

6 545
61,07 osób/km²
Strefa numeracyjna (+48) 63
Tablice rejestracyjne PTU
Położenie gminy na mapie województwa
POL województwo wielkopolskie powiat turecki map.svg
Położenie gminy na mapie powiatu
POL powiat turecki gmina Malanów map.svg
TERYT 3027052
Urząd gminy
ul. Turecka 16, 62-709 Malanów
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy

Malanówgmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim.

Gmina zasięgiem swym obejmuje 17 sołectw: Bibianna, Celestyny, Czachulec Stary, Dziadowice, Dziadowice-Folwark, Feliksów, Grąbków, Kotwasice, Malanów, Miłaczew, Miłaczew Kolonia, Miłaczewek, Poroże, Rachowa, Skarżyn-Kolonia, Targówka i Żdżenice. Siedziba gminy to Malanów.

Położenie i rzeźba terenu[edytuj | edytuj kod]

Gmina położona jest w południowo-wschodniej części województwa wielkopolskiego, na wysokości od 112 m n.p.m. do 193 m n.p.m. (kulminacja Wysoczyzny Tureckiej zlokalizowana we wsi Czachulec Stary). Rzeźba terenu jest zróżnicowana, a w ukształtowaniu powierzchni terenu gminy wyróżnić można trzy zasadnicze obszary: Równinę Turecko-Liskowską, Kotlinę Malanowską oraz Wał Malanowski. Deniwelacje między poszczególnymi formami morfologicznymi, a także w ich obrębie nie są duże - największa (około 25 metrów) występuje w obrębie Kotliny Malanowskiej. Natomiast spadki terenu są największe na nielicznych stokach Wału Malanowskiego (8-15%) oraz w obrębie pól wydmowych o nieregularnych kształtach (5-25%)[1]. Stolica gminy znajduje się w środkowo-zachodniej części Wału Malanowskiego.

Pomimo przeprowadzenia głębokich odwiertów w poszukiwaniu ropy naftowej, na terenie gminy nie odkryto żadnych znaczących bogactw mineralnych. Eksploatowane są jedynie złoża piasku i żwiru.

Krajobraz tego terenu został ukształtowany w wyniku zlodowacenia środkowopolskiego. Jego cechą charakterystyczną jest zupełny brak jezior naturalnych. Rzeźba terenu jest dość urozmaicona. Położone tu wzgórza, głównie pochodzenia kemowego - powstałe w wyniku segregacji materiału morenowego wymywanego z lodu przez wody roztopowe - osiągają znaczne wysokości.

Warunki wodne[edytuj | edytuj kod]

Teren gminy charakteryzuje się słabo rozwiniętą siecią rzeczną. Brak jest na tym terenie większych rzek, a nieliczne cieki wodne (największy - Kiełbaska - lewy dopływ Warty, a także m.in. Czarna Struga, Żabianka) rozpoczynają swój górny bieg (Kiełbaska w pobliżu miejscowości Żdżenice, na wysokości około 138 m n.p.m., u podnóża Wału Malanowskiego). Wszystkie cieki z terenu gminy prowadzą niewielkie ilości wody uzależnione głównie od ilości opadów atmosferycznych. Część z nich znika w piaskach na zboczach i u podnóża wału lub zasila niewielkie obszary stałych podmokłości. Niektóre odcinki cieków charakteryzują się stałym lub okresowym zanikaniem wody. Ogólny spływ wód powierzchniowych zaznacza się w kierunku zachodnim i wschodnim.

Brak jest również naturalnych powierzchniowych zbiorników wodnych. Spotyka się tylko małe zbiorniki potorfowe w dolinach.

W okrębie dolin rzecznych wody podziemne zalegają płytko, z reguły do głębokości 1 m p.p.t. Wyjątek stanowią obszary wydmowe, gdzie zwierciadło wody zalega około 5 m p.p.t. W strefie Wału Malanowskiego wody występują płytko (0,5-2 m p.p.t.)[1].

Złoża naturalne[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy Malanów udokumentowano złoża kruszywa naturalnego[1]:

  • Młyny Miłaczewskie - jedyne eksploatowane złoże na terenie gminy, udokumentowane dla potrzeb drogownictwa w 1980 roku, zajmuje powierzchnię 5 ha, zatwierdzone zasoby bilandowe wynosiły 835 tys. ton; zaleganie złoża pod nakładem o grubości do 2,2 m (średnio 0,6 m); miąższość waha się w przedziale 4,6-10 m (średnio 8,9 m)
  • Grąbków - udokumentowane w roku 1989, powierzchnia 2,3 ha, zatwierdzone zasoby 404 tys. ton. Złoże zalega pod nadkładem od 0,2 do 1,4 m (średnio 0,5 m), miąższość od 3,8 do 14,8 m (średnio 8,9 m)

Ponadto udokumentowano cztery złoża torfu, które ze względu na ich miąższość nie nadają się do eksploatacji na większą skalę[1]:

  • Małoszyna - 14 tys. m³
  • Dziadowice - 21 tys. m³
  • Truskowice - 12 tys. m³
  • Leśnictwo - 13 tys. m³

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Gmina Malanów sąsiaduje z następującymi gminami: Mycielin (od północnego zachodu), Ceków-Kolonia (od południa), Kawęczyn (od południa i wschodu), Turek (od wschodu), Tuliszków (od północy).

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Gmina Malanów ma obszar 107,17 km²[1], w tym:

  • użytki leśne: 27,5 km² (25,66%)
  • użytki rolne: 66,94 km² (62,46%), w tym:
    • grunty orne: 55,26 km² (82,55%)
    • sady: 0,41 km² (0,61%)
    • użytki zielone: 4,35 km² (6,49%)

Gmina stanowi 11,53% powierzchni powiatu.

Sieć osadnicza[edytuj | edytuj kod]

W układzie sieci osadniczej gminy można wyróżnić dwa wiodące rejony oddziaływania; jako pierwszy rejon wsi Malanów, pełniącej dodatkowo funckję ośrodka lokalnego gminnego, w skład którego wchodzą wsie Malanów, Feliksów, Targówka, Grąbków (około 3 tysiące osób, co stanowił 45% ogółu ludności gminy), drugi rejon to rejon wsi Kotwasice, obejmujący wsie Kotwasice, Dziadowice, Dziadowice-Folwark (ponad 1,5 tysiąca osób, niemal 25% ogółu ludności). Wymienione powyżej wsie to główne wsie rozwojowe gminy, do których należy dodać jeszcze wieś Żdżenice[1].

Gleby[edytuj | edytuj kod]

Gleby gminy Malanów wykazują duże zróżnicowanie pod względem typologicznym. Utwory tu występujące są starsze wiekiem od zlodowacenia bałtyckiego. W centralnej części gminy gleby są wytworzone z glin zwałowych czarnobrązowych, na obrzeżach występuje materiał fluwioglacjalny, gleby wytworzone z piasków warstwowych wodnolodowcowych. Gleby łąkowe to przewadze murszaste i murszowo-mineralne. Tutejsze gleby są na ogół słabe, często podmokłe, nie tworzą zwartych kompleksów, gdyż rozdziela je duża ilość małych obszarów lasów.

Przydatność gleb do produkcji rolnej według kompleksów glebowych:

  • kompleks (2) pszenny dobry - 2,6%
  • kompleks (3) pszenny wadliwy - 0,5%
  • kompleks (4) żytni bardzo dobry - 11,4%
  • kompleks (5) żytni dobry - 10,3%
  • kompleks (6) żytni słaby - 18,2%
  • kompleks (7) żytni bardzo słaby - 39,1%
  • kompleks (8) zbożowo-pastewny mocny - 2,6%
  • kompleks (9) zbożowo-pastewny słaby - 15,3%

Na terenie gminy zaznaczają sie trzy zasadnicze rejony o układzie południkowym - są to Wał Malanowski oraz tereny położone na wschód i zachód od wału. W granicach wału występują największe powierzchnie najlepszych na terenie gminy gleb, wytworzone na glinach i piaskach gliniastych. Tereny na zachód i wschód od wału charakteryzują się przewagą gleb słabych, wytworzonych z piasków lub piasków gliniastych podścielonych piaskiem.

Najlepsze na terenie gminy gleby 2 i 4 kompleksu przydatności rolniczej występują, z uwzględnieniem wielkości malejącej powierzchni, w rejonach wsi: Miłaczew, Malanów, Grąbków, Skarżyn-Kolonia, Czachulec Stary, Poroże, Żdżenice, Dziadowice, Miłaczewek, Kotwasice, Dziadowice-Folwark i Feliksów. ogółem gleby tych kompleksów zajmują obszar około 84,3 ha, co stanowi około 14% areału gruntów ornych.

Gleby dobre 3, 5 i 8 kompleksu przydatności rolniczej występują według malejącej wielkości powierzchni w miejscowościach: Kotwasice, Grąbków, Dziadowice, Miłaczewek, Malanów, Miłaczew, Żdżenice, Skarżyn-Kolonia, Czachulec Stary, Poroże, Dziadowice-Folwark, Rachowa, Targówka, Feliksów i Zygmuntówek. Ogółem gleby tych kompleksów zajmują obszar około 817 ha, co stanowi 13% gruntów ornych.

Pozostały obszar zajmują słabe gleby kompleksów 6, 7 i 9.

Podział użytków zielonych według kompleksów glebowych:

  • kompleks użytków zielonych średnich (2z) - 25% (317 ha)
  • kompleks użytków zielonych słabych (3z) - 75% (948 ha)

Większe obszary użytków zielonych występują w północno-zachodniej części gminy w dolinie rzeki Powy, w południowo-zachodniej części w dorzeczu rzeki Swędrni oraz we wschodniej części gminy w dorzeczu rzeki Kiełbaski. Małe powierzchnie użytków zielonych położone są w dnach dolin rozcinających Wał Malanowski i w obniżeniach położonych na całym obszarze.

Gmina Malanów charakteryzuje się glebami o słabej bonitacji - największy udział mają gleby klasy V i VI, stanowiąc razem blisko 70% ogólnej powierzchni. Zaznacza się całkowity brak gleb I i II klasy bonitacyjnej. Jakość gleb nie predestynuje do prowadzenia intensywnej produkcji rolniczej.

Udział gleb poszczególnych klas bonitacyjnych w gminie:

  • klasa IIIa - 1,7% (88 ha)
  • klasa IIIb - 8,8% (574 ha)
  • klasa IVa - 14,9% (887 ha)
  • klasa IVb - 5% (401 ha)
  • klasa V - 37,1%
  • klasa VI - 32,5%

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Wielkości podstawowych elementów klimatycznych dla terenu gminy Malanów[1]:

  • średnia temperatura
    • roczna: 7,9 °C
    • stycznia: -2,6 °C
    • lipca: 17,9 °C
  • temperatury poniżej 0 °C średnio pomiędzy 14 października a 28 kwietnia (krajnie między 26 września a 20 maja)
  • wilgotność względna (średnia roczna): 81%
  • zachmurzenie (średnie roczne): 65%
  • średnia prędkość wiatru
    • roczna: 2,7 m/s
    • stycznia: 3,3 m/s
    • lipca: 2,4 m/s
  • ilość opadów (średnia roczna): 566 mm
  • średnia roczna ilość dni z pokrywą śnieżną: 56,5 dnia
  • śnieg występuje średnio pomiędzy 3 grudnia a 27 marca

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 31 grudnia 2011 gminę zamieszkiwało 6545 osób[2].

Dane statystyczne (stan na 31 grudnia 2009):

  • Ludność: 6501 osób[3]
    • w wieku przed produkcyjnym: 1548 osób (w tym 773 kobiet)[4]
    • w wieku produkcyjnym: 4040 osób (w tym 1865 kobiet)[4]
    • w wieku poprodukcyjnym: 913 osób (w tym 635 kobiet)[4]
  • Współczynnik feminizacji: 101[3]

Lasy[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Gmina Malanów jest gminą rolniczą. Na terenie gminy działa około 200 podmiotów gospodarczych[5], które w większości zajmują się działalnością handlową i usługową. Głównym zakładem produkcyjnym jest firma "Sun Garden" produkująca meble ogrodowe.

Rolnictwo[edytuj | edytuj kod]

W produkcji rolnej w strukturze zasiewów gminy dominują zboża (62,4%). Ziemniaki zajmują 7,3% powierzchni zasiewów. Pozostałe uprawy w skali gminy nie mają dużego znaczenia. Buraki cukrowe i kukurydza mają w strukturze zasiewów marginalne znaczenie (odpowiednio 0,02% i 1,4%). Produkcja ogrodnicza ogranicza się do upraw w ogrodach przydomowych.

Pod względem wielkości produkcji trzody chlewnej gmina Malanów zajmuje jedno ostatnich miejsc w powiecie: na 100 ha użytków rolnych w gminie Malanów przypadają 54 szt, podczas gdy w powiecie 115 szt trzody chlewnej. Obsada bydła w przeliczeniu na 100 ha użytków rolnych wynosi 48,6 szt[6].

Media[edytuj | edytuj kod]

Ponad 85% wsi należących do gminy posiada sieć wodociągową, zasilaną z 4 hydroforni umiejscowionych w Malanowie, Kotwasicach, Miłaczewie oraz Czachulcu. Łącza długość sieci wodociągowej to 126,4 km z 1155 przyłączami.

Od roku 1998 Malanów posiada nowoczesną biologiczno-chemiczną oczyszczalnię ścieków typu lemna, o przepustowości 320 m³ na dobę, oczyszczającą ścieki doprowadzane kanalizacją o łącznej długości 15 km.

Na terenie gminy funkcjonowały dwa składowiska odpadów (w Malanowie i Kotwasicach), które są nieczynne od czerwca 2006 roku. Gmina Malanów przystąpiła do Związku Komunalnego "Czyste Miasto - Czysta Gmina" w Kaliszu[7].

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Najważniejszą arterią komunikacyjną gminy jest droga wojewódzka nr 470, biegnąca na odcinku 9,714 km[8] na osi NE-SW.

Ponadto przez teren gminy przebiegają następujące drogi powiatowe, których długość na terenie gminy wynosi 34,239 km[1]:

Długość dróg gminnych wynosi 242 km[1].

Brak tu czynnych linii kolejowych (przez miejscowość Bibianna przebiega kilkaset metrów nieczynnej Kaliskiej Kolei Dojazdowej).

Gmina posiada regularne połączenia autobusowe zarówno lokalne (m.in. Turek, Kalisz, Lisków, Małgów, Będziechów, Skarżyn), jak i dalekobieżne (Wrocław, Świeradów-Zdrój, Płock), obsługiwane przez Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w Turku, Kaliszu i Gostyninie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Od 1867 roku gmina wchodziła w skład powiatu tureckiego[9], początkowo w guberni kaliskiej, a od 1919 roku w województwie łódzkim.

W 1937 roku gmina Malanów została zniesiona (w związku z reformą gminną przeprowadzoną na terenie powiatu tureckiego w 1937 roku, polegającą na zniesieniu 16 gmin wiejskich, a w ich miejsce utworzeniu 7 nowych[10]), a jej obszar wszedł w całości w skład nowo powstałej gminy Dziadowice[11], która istniała aż do 1954 roku.

Po reaktywowaniu gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku utworzono gminę Malanów, stanowiącą terytorialny odpowiednik istniejącej w latach 1954-1973 gminy Dziadowice[12].

W latach 1975-1998 gmina należała do województwa konińskiego.

Władze gminy[edytuj | edytuj kod]

  • wójt: Gerard Krzeszewski
  • wicewójt: Artur Nowicki
  • przewodniczący Rady Gminy: Ireneusz Augustyniak
  • sekretarz: Karol Adamek

Placówki oświatowe[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy Malanów funkcjonuje sześć placówek oświatowych:

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy znajduje się pięć zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków[13]:

Oprócz tego następujące obiekty znajdują się w gminnej ewidencji zabytków[19]:

  • Bibianna
    • kapliczka, mur., 1927 r.
    • zagroda nr 14
      • budynek gospodarczy, mur., poł. XX w.
      • stodoła, drewn., I ćw. XX w.
    • zagroda nr 56
      • dom, drewn., ok. 1930 r.
      • stodoła, drewn., pocz. XX w.
      • obora, drewn., pocz. XX w.
    • zagroda nr 62
      • budynek inwentarski, mur., poł. XX w.
      • stodoła, drewn., l. 30 XX w.
    • dom nr 7, mur.-ruda, k. XIX w.
    • dom nr 8, mur.-ruda, pocz. XX w.
    • dom nr 24, mur., 1936 r.
    • dom nr 29, drewn., ok. 1932 r.
    • dom nr 32, drewn., ok. 1930 r.
    • dom nr 57, mur., 1935 r.
    • dom nr 59, drewn., ok. 1920 r.
    • dom nr 65, drewn., 1907 r.
  • Brody
    • zagroda nr 10
      • dom, drewn., ok. 1925 r.
      • stodoła, drewn., ok. 1925 r.
    • dom nr 6, glin., 1925 r.
    • dom nr 9, drewn., pocz. XX w.
    • dom nr 15, drewn., ok. 1900 r.
  • Celestyny
    • cmentarz ewangelicki, k. XIX w.
    • zagroda nr 3
      • dom, mur., 1935 r.
      • obora, mur., 1935 r.
    • zagroda nr 6
      • dom, mur., pocz. XX w.
      • budynek inwentarski, glin., pocz. XX w.
    • zagroda nr 20
      • dom, drewn., ok. 1930 r.
      • stodoła, drewn., ok. 1930 r.
    • dom nr 15, drewn., ok. 1928 r.
    • dom nr 18, drewn., 1925-1930 r.
    • dom nr 19, mur., ok. 1930 r.
    • dom nr 22, drewn., pocz. XX w.
    • dom nr 26, mur., pocz. XX w.
  • Czachulec Stary
    • cmentarz ewangelicki, XIX w.
    • stodoła w zagrodzie nr 3, drewn., 1920 r.
  • Dziadowice
    • kapliczka, mur., ok. 1930 r.
    • dom nr 47, drewn., 1922 r.
  • Dziadowice-Folwark
    • dom nr 25, drewn., ok. 1930 r.
  • Feliksów
    • zagroda nr 54
      • dom, drewn., II poł. XIX w.
      • stodoła, drewn., pocz. XX w.
    • dom nr 31, drewn., XIX/XX w.
    • dom nr 45, drewn., XIX/XX w.
    • dom nr 47, mur., ok. 1925 r.
    • dom nr 57, drewn., ok. 1910 r.
    • dom nr 73, drewn., ok. 1936 r.
  • Grąbków
    • dom nr 6, drewn.-mur., I ćw. XX w.
    • dom nr 14, drewn., I ćw. XX w.
    • dom nr 22, drewn., I ćw. XX w.
    • dom nr 23, mur.- wapień-cegła, l. 50 XX w.
    • dom nr 25, mur.- wapień-cegła, l. 50 XX w.
    • dom nr 28, drewn., I ćw. XX w.
    • dom nr 37, mur.- wapień-cegła, l. 50 XX w.
    • dom nr 38, mur.- wapień-cegła, l. 50 XX w.
    • dom nr 42, glin., ok. 1925 r.
    • dom nr 45, drewn., ok. 1939 r.
  • Kotwasice
    • cmentarz ewangelicki, k. XIX w.
    • szkoła, mur., I ćw. XX w.
    • zagroda nr 34
      • dom, mur. z wapienia, l. 50 XX w.
      • budynek gospodarczy, glin., I poł. XX w.
    • dom nr 5, drewn., ok. 1920 r.
    • dom nr 10, mur., 1925 r.
    • dom nr 11, drewn., ok. 1930 r.
    • dom nr 13, mur., ok. 1925 r.
    • dom nr 20, mur., 1932-1935 r.
    • dom z częścią gospodarczą nr 24, mur. z wapienia, l. 50 XX w.
    • dom nr 137, drewn., ok. 1920 r.
    • dom nr 139, drewn., k. XIX w.
  • Malanów
    • zespół kościoła parafialnego p.w. św. Stanisława Biskupa Męczennika i św. Mikołaja Biskupa
      • kościół, drewn., 1871-1874 r.
      • dzwonnica, drewn., II poł. XIX w.
      • ogrodzenie z bramą, mur., ok. 1930 r.
      • plebania, mur., XIX/XX w.
    • zespół cmentarza katolickiego
      • cmentarz katolicki, II poł. XIX w.
      • mur ogrodzeniowy, mur., 2 poł. XIX w.
      • brama, mur.-żel., II poł. XIX w.
    • krzyż przydrożny, mur.-żel., ok. 1925 r.
    • ul. Południowa
      • zajazd (obecnie dom), mur., I poł. XIX w.
    • ul. Kaliska
      • dom nr 14, mur., ok. 1920 r.
    • ul. Parkowa
      • dom nr 3, drewn., ok. 1930 r.
    • ul. Turecka
      • dom nr 12, glin.-mur., ok., 1930 r.
  • Miłaczew
    • kapliczka, mur., ok. poł. XX w.
    • dom nr 40, glin., pocz. XX w.
    • dom nr 42, mur., ok. 1925 r.
    • dom nr 49, mur., I poł. XX w.
  • Miłaczewek
    • wiatrak koźlak, drewn., 1793 r.
    • dom nr 1, mur., 1927 r.
    • dom nr 3, mur., I ćw. XX w.
    • dom nr 11, drewn., ok. 1930 r.
  • Poroże
    • krzyż przydrożny, żel.-kam., 1909 r.
    • cmentarz ewangelicki, XIX w.
    • zagroda nr 13
      • dom, drewn., ok. 1922 r.
      • stodoła, drewn., I ćw. XX w.
    • zagroda nr 15
      • dom, drewn., ok. 1920 r.
      • stodoła, drewn., l. 30 XX w.
    • zagroda nr 23
      • dom, mur., ok. 1920 r.
      • stodoła, drewn., ok. 1925 r.
    • zagroda nr 28
      • dom, mur., 1938 r.
      • budynek gospodarczy, mur., I poł. XIX w.
    • zagroda nr 33
      • dom, drewn., I ćw. XX w.
      • stodoła, drewn., I ćw. XX w.
    • zagroda nr 63
      • dom, drewn., k. XIX w.
      • stodoła, drewn., pocz. XX w.
    • dom nr 4, mur., pocz. XX w.
    • dom nr 6, drewn.,I ćw. XX w.
    • dom nr 10, glin., I ćw. XX w.
    • dom nr 20, drewn., 1885 r.
    • dom nr 26, mur., ok. 1920 r.
    • dom nr 27, mur., 1927 r.
    • dom nr 30, drewn., ok. 1910 r.
    • dom nr 34, drewn., ok. 1920 r.
    • dom nr 61, drewn., ok. 1930 r.
    • stodoła w zagrodzie nr 18, drewn., l. 30 XX w.
  • Targówka
    • dom nr 21, drewn., l. 50 XX w.
  • Zygmuntówek
    • zagroda nr 6
      • dom, drewn., 1930 r.
      • chlew, glin., ok. 1930 r.
      • stodoła, drewn., ok. 1930 r.
    • zagroda nr 22
      • dom, drewn., 1877 r.
      • stodoła, drewn., 1929 r.
      • obora, mur. z kamienia, 1929 r.
    • dom nr 2, drewn., I ćw. XX w.
    • dom nr 3, drewn., ok. 1910 r.
    • dom nr 9, drewn., ok. 1935 r.
    • dom nr 13, glin., ok. 1920 r.
    • dom nr 18, drewn., 1907 r.
    • dom nr 21, drewn., 1915 r.
    • dom nr 30, drewn., 1 ćw. XX w.
    • dom nr 32, drewn., ok. 1930 r.
    • dom nr 33, glin., I poł. XX w.
  • Żdżenice
    • wiatrak koźlak, drewn., XVIII/XIX w.
    • dom nr 54, drewn., ok. 1930 r.

Ponadto w miejscowości Feliksów znajdują się słupy milowe przy trasie Malanów-Kalisz, pochodzące z przełomu XIX i XX wieku[5].

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Na szczególną ochronę zasługują ekosystemy wodne i tereny wilgotne, które na tym terenie giną w szybkim tempie. Na ochronę zasługują również śródleśne bagna, oczka wodne, naturalne i półnaturalne łąki, torfowiska, źródliska, polany leśne, wrzosowiska, wydmy i starorzecza. Są to jednocześnie miejsca występowania roślin i zwierząt chronionych i rzadkich.

Chronione siedliska przyrodnicze na terenie gminy Malanów to:

Rośliny chronione na terenie gminy: pomocnik baldaszkowy, widłak goździsty, widłak jałowcowaty, widlicz spłaszczony, gnidosz rozesłany, bagno zwyczajne, mieczyk dachówkowaty, sasanka łąkowa, mącznica lekarska, centuria pospolita, łuskiewnik różowy, porzeczka czarna, modrzewnica zwyczajna, lilia bulwkowata, ciemiężyk białokwiatowy, janowiec ciernisty, zawilec żółty[1].

Na terenie gminy występują ponadto[6]:

  • 2 gatunki chronionych owadów
  • 1 gatunek chronionego mięczaka
  • 7 gatunków płazów
  • 3 gatunki gadów
  • 54 gatunki ptaków
  • 5 gatunków chronionych ssaków

Pomniki przyrody[edytuj | edytuj kod]

Dąb Bartek w Kotwasicach

Na terenie gminy znajdują się dwa pomniki przyrody:

  • sosna pospolita o obwodzie 330 cm, wysokości 15 m i średnicy korony 20 m, rosnąca we wsi Celestyny[5] (objęta ochroną w 1978 roku[1])
  • około 600-letni dąb "Bartek" o obwodzie 700 cm, wysokości 18 m i średnicy korony 34 m, rosnący we wsi Kotwasice[5] (objęty ochroną w 1957 roku[1])

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez najciekawsze pod względem przyrodniczym i krajobrazowym tereny gminy poprowadzono trzy ścieżki pieszo-rowerowe, których łączna długość wynosi ponad 100 km. Na trasach trzech szlaków turysztycznych urządzono 20 punktów dydaktycznych, a także wyznaczono 4 punkty widokowe. Przez północno-wschodnią część gminy przebiega ponadto dydaktyczny szlak rowerowy Panorama.

Infrastrukturę turystyczną na obszarze gminy stanowią zaledwie dwa obiekty oferujące usługi noclegowe (oba w Malanowie), a także cztery punkty gastronomiczne (trzy w Malanowie oraz jeden w Feliksowie).

Ponadto za atrakcję turystyczną uznać można projekt ekologiczny Ekowioska Dziadowice, w ramach którego prowadzona jest też proekologiczna edukacja w formie obozów, warsztatów i szkoleń[20][21].

Kultura i sport[edytuj | edytuj kod]

W gminie działają instytucje odpowiedzialne za animowanie życia kulturalnego i sportowego: Gminne Centrum Kultury i Sztuki oraz Ośrodek Sportu i Rekreacji (siedziba obu instytucji znajduje się w Malanowie, ul. Kaliska 2).

Od 2006 roku GCKiS przy współpracy z Urzędem Gminy w Malanowie regularnie (zwykle co miesiąc) wydaje samorządowy informator lokalny Gazeta Malanowska[22].

Imprezy kulturalne[edytuj | edytuj kod]

Cyklicznie organizowane są imprezy sportowe i kulturalne, m.in.:

  • Dni Malanowa
  • plener malarski "Malowniczy Malanów"
  • festyn folklorystyczny w Dziadowicach
  • festyn rodzinny w Porożu
  • biegi uliczne "Malanowska Jesień"
  • rozgrywki Gminnej Ligi Piłki Nożnej
  • mistrzostwa gminy oraz turnieje w wielu dyscyplinach sportowych (piłka nożna, siatkówka, beach soccer, tenis stołowy, tenis ziemny, szachy, badminton, dart)

Obiekty sportowe[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy znajdują się następujące obiekty infrastruktury sportowej[23]:

Ponadto gmina Malanów uzyskała tytuł Sportowa Gmina 2011, przyznany przez Polski Klub Infrastruktury Sportowej w ramach programu Budujemy Sportową Polskę[24].

Stowarzyszenia[edytuj | edytuj kod]

Parafie[edytuj | edytuj kod]

Na obszarze gminy znajduje się jedna parafia rzymskokatolicka, obejmująca swoim zasięgiem większość obszaru gminy.

Ponadto niektóre miejscowości podlegają pod Parafię Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Grzymiszewie (Bibianna) oraz Parafię św. Katarzyny w Przepolewie Kościelnym (Poroże, Czachulec Stary).

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Malanów, załączniki nr 1-2 do uchwały Rady Gminy Malanów nr XXXIX/257/2010 z dnia 28 maja 2010 roku, BIP Malanów
  2. [[1]]. Ludność gminy Malanów w statystyce. „Gazeta Malanowska”, s. 12, 2012-01. GCKiS Malanów (pol.). 
  3. 3,0 3,1 Urząd Statystyczny w Poznaniu: Powierzchnia i ludność w 2009 r.
  4. 4,0 4,1 4,2 Urząd Statystyczny w Poznaniu: Ludność w wieku produkcyjnym i nieprodukcyjnym w 2009 r.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Powiat turecki - mapa turystyczna, Wydawnictwo i Bank Geoinformacji Sp. z o.o. 2009, ISBN 978-83-7445-058-4, s. 10-11
  6. 6,0 6,1 Program Ochrony Środowiska dla Gminy Malanów, Urząd Gminy w Malanowie 2004
  7. Związek Komunalny Gmin „Czyste Miasto, Czysta Gmina” - Członkowie
  8. Informacja do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, Urząd Gminy w Malanowie 2008
  9. Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, t. 12, s. 638
  10. Dz. U. z 1937 r. Nr 48, poz. 374
  11. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., Polska Rzeczpospolita Ludowa, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 1952
  12. Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312
  13. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo wielkopolskie, s. 233
  14. nr rej.: 409 z 23.12.1953
  15. nr rej.: 410 z 23.12.1953
  16. nr rej.: 364/106 z 10.12.1984
  17. nr rej.: 365/107 z 10.12.1984
  18. nr rej.: 366/108 z 10.12.1984
  19. Program opieki nad zabytkami dla gminy Malanów na lata 2010-2013, Urząd Gminy w Malanowie 2009
  20. Anna Czyżewska, Wirtualna Polska: Projekt Dziadowice (pol.). 2008-08-27. [dostęp 2012-07-21].
  21. Agnieszka Rodowicz: Ekowioska Dziadowice (pol.). 2008-12-01. [dostęp 2012-07-21].
  22. Gminne Centrum Kultury i Sztuki w Malanowie: Gazeta Malanowska (pol.). [dostęp 2012-07-20].
  23. Ośrodek Sportu i Rekreacji w Malanowie: Obiekty (pol.). [dostęp 2012-07-21].
  24. Gmina Malanów z tytułem „Sportowa Gmina 2011”, www.malanow.pl [dostęp: 21-07-2012]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]