Malawi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy państwa. Zobacz też: jezioro Malawi (Niasa).
Republic of Malawi
Dziko la Malaŵi

Republika Malawi
Flaga Malawi
Godło Malawi
Flaga Malawi Godło Malawi
Hymn: Mlungu salitsani malawi
Położenie Malawi
Język urzędowy angielski, cziczewa
Stolica Lilongwe
Ustrój polityczny republika
Głowa państwa prezydent Peter Mutharika
Szef rządu prezydent Peter Mutharika
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
100. na świecie
118 480 km²
20,6%
Liczba ludności (2010)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
68. na świecie
13 656 346
115 osób/km²
PKB (2012)
 • całkowite 
 • na osobę

4,2 mld[1] USD
253[1] USD
PKB (PPP) (2012)
 • całkowite 
 • na osobę

14,2 mld[1] USD
857[1] USD
Jednostka monetarna kwacha (MWK)
Niepodległość od Wielka Brytania Wielkiej Brytanii
6 lipca 1964
Strefa czasowa UTC +2
Kod ISO 3166 MW
Domena internetowa .mw
Kod samochodowy MW
Kod samolotowy 7Q
Kod telefoniczny +265
Mapa Malawi
Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Malawi w Wikipodróżach
Wikicytaty Republika Malawi w Wikicytatach

Malawi, Republika Malawi (ang. Republic of Malawi; cziczewa Malaŵi, Dziko la Malaŵi) dawniej Niasa – państwo we wschodniej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Tanzanią, Mozambikiem i Zambią.

Ustrój polityczny[edytuj | edytuj kod]

Republika wielopartyjna. Prezydent, wybierany w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję, jest jednocześnie szefem rządu, ustalając skład Rady Ministrów. Głównym organem władzy ustawodawczej jest jednoizbowy parlament - Zgromadzenie Narodowe, którego 193 członków wybieranych jest w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję. Główne partie: Partia Kongresu Malawi (MCP), Zjednoczony Front Demokratyczny (UDF), Przymierze dla Demokracji (AFORD)[2].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Geografia Malawi.

Malawi to kraj pozbawiony dostępu do morza. Położony jest w Afryce południowo-wschodniej. Z północy na południe kraju rozciąga się Wielki Rów Zachodni, w obrębie którego znajduje się trzecie co do wielkości jezioro afrykańskie - Niasa, powstałe w wyniku ruchów tektonicznych na obszarze Wielkich Rowów Afrykańskich. Z południowych krańców jeziora wypływa rzeka Shire, będąca dopływem Zambezi. Na wschód i zachód od jeziora Niasa w krajobrazie dominują wysokie płaskowyże. Położona na północy kraju wysoczyzna Nyika sięga 2600 m n.p.m. Na południe od jeziora Niasa rozciąga się wyżyna Shire, która przechodzi w masyw górski Mlandżi, osiągający wysokość 3002 m n.p.m. Klimat Malawi jest podrównikowy na przeważającym obszarze kraju.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Malawi zostało podzielone na 3 regiony, które składają się z 28 dystryktów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

XX w. p.n.e. - osiedlenie się Buszmenów
XV w. n.e. - powstanie konfederacji plemion pod wodzą Karongi
XVII w - kontakty z arabskimi sułtanami
1859-1863 - początki penetracji brytyjskiej
1907 - Malawi staje się kolonią brytyjską
1915 - powstanie antybrytyjskie, zdławione
1944 - pierwsza organizacja polityczna - Afrykański Narodowy Kongres Niasy
1959 - niepokoje wewnętrzne przyczyną delegalizacji ANKN, kontynuatorką stała się Partia Kongresu Malawi
1963 - utworzenie autonomii wewnętrznej Malawi
1964 - niepodległe państwo brytyjskiej Wspólnoty Narodów, członkostwo w ONZ
1966 - utworzenie republiki, na jej czele stanął Hastings Kamuzu Banda
1967 - nawiązanie stosunków dyplomatycznych z RPA
1975 - przeniesienie stolicy z Zomby do Lilongwe
1989 - dotknięcie skutkami wojny domowej w Mozambiku
1993 - po referendum wprowadzono system wielopartyjny
1994 - wybory do rządu, zwyciężył Zjednoczony Front Demokratyczny, przewodniczący partii, E. B. Muluzi, stał się prezydentem kraju

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Malawi należy do grona najsłabiej rozwiniętych krajów świata. Gospodarka praktycznie w całości opiera się na rolnictwie, a na obszarach wiejskich mieszka ok. 90% ludności kraju. Na potrzeby własne produkuje się fasolę, ryż, kassawę. Głównym produktem żywnościowym jest kukurydza, której nadwyżki produkcji pozwoliły Malawi wesprzeć w latach 80. dotkniętych klęską suszy sąsiadów. Duże ilości tytoniu i herbaty przeznacza się na eksport. Oprócz złóż boksytów i apatytów Malawi posiada niewiele bogactw mineralnych. Obiekty przemysłowe skupione są wokół miasta Blantyre. RPA i Zimbabwe, dwaj najwięksi partnerzy handlowi Malawi, wprowadziły ułatwienia w obrocie towarowym z tym krajem, znosząc cło na pochodzące z Malawi produkty. Ważną rolę w budżecie Malawi odgrywa pomoc międzynarodowa, zwłaszcza wsparcie finansowe ze strony MFW i Banku Światowego. Rząd Malawi musi stawiać czoła takim wyzwaniom, jak związane z prymitywnymi sposobami gospodarowania wyjałowienie gleby i rozprzestrzeniająca się epidemia AIDS.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane można znaleźć w CIA Factbook [1]

Struktura etniczna[3]:

Religia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Religia w Malawi.

Źródło: Pew Research Center, 2010[4][5].


Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2012: International Monetary Fund: World Economic Outlook Database, April 2013 (ang.). [dostęp 24-04-2013].
  2. "Systemy polityczne współczesnego świata", Andrzej Antoszewski, Ryszard Herbut, wyd. ARCHE Gdańsk 2004
  3. Joshua Project "Malawi – People Groups"
  4. Religious Composition by Country, in Percentages. The Pew Research Center. [dostęp 2014-05-14].
  5. Christian Population as Percentages of Total Population by Country. The Pew Research Center. [dostęp 2014-05-14].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Podział administracyjny Malawi, Malawijskie Siły Powietrzne

Święta państwowe
Data Polska nazwa Oryginalna nazwa
6 lipca Święto Niepodległości Independence Day