Malowane cerkwie w regionie Troodos

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Malowane kościoły w regionie Troodosa
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Kraj  Cypr
Typ kulturowe
Spełniane kryterium II, III, IV
Charakterystyka #351
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1985
na 9. sesji
Dokonane zmiany 2001
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
brak współrzędnych

Malowane kościoły w regionie Troodos - zespół kościołów na Cyprze o wewnętrznych ścianach pokrytych freskami. W 1985 roku zespół 8 kościołów oraz jednego klasztoru został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W 2001 roku wpis rozszerzono o kościół Agia Sotira tou Soteros w miejscowości Palaichori. W regionie znajduje się wiele innych kościołów i zespołów klasztornych, w tym klasztor Kykkos, które nie zostały wpisane na listę UNESCO.[1]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Chrześcijaństwo na Cyprze zaczęło rozwijać się od czasu przybycia św. Pawła na wyspę. Prawdopodobnie apostoł w czasie swojej pierwszej podróży misyjnej z Barnabą i Herakliuszem dotarł w góry Troodos. Wtedy w regionie powstały pierwsze świątynie chrześcijańskie. Najstarsze kościoły zachowane do dzisiaj pochodzą z XI wieku. Grupa świątyń cechuje się prostotą zewnętrznej bryły. Ich wnętrza pokrywają zaś cenne freski, a w skład wyposażenia wchodzą średniowieczne ikony.

Kościoły wpisane na listę UNESCO[edytuj | edytuj kod]

Wezwanie świątyni Miejscowość Okres budowy
Agios Nikolaos tis Stegis Kakopetria XI w.
Klasztor Agios Ionannis Lampadistis Kalopanagiotis XI w.
Panagia Phorviotissa (Asinou) Nikitart XII w.
Panagia tou Arakou Lagoudera XII w.
Panagia tou Moutoulla Moutoullas XIII-XIV w.
Archangelos Michael Pedhoulas XV w.
Timios Stavros Pelendria XIII-XV w.
Panagia Podhithou Galata XVI w.
Stavros Agiasmati Platanistasa XV w.
Agia Sotira tou Soteros Palaichori XVI w.

Agios Nikolaos tis Stegis[edytuj | edytuj kod]

Kościół Agios Nikolaos tis Stegis został wybudowany w XI wieku 5 km na północ od wsi Kakopetria. Jego wnętrze zdobią freski pochodzące z czasów od XI do XVII wieku, spośród których wyróżnia się malowidło przedstawiające Boże Narodzenie. Malowidła te leżą do najcenniejszych fresków na Cyprze.

Klasztor Agios Ionannis Lampadistis[edytuj | edytuj kod]

Zespół klasztorny wybudowany w XI wieku znajduje się we wsi Kalopanagiotis słynącej ze źródeł siarkowych. W jego skład wchodzą dwie cerkwie i kaplica ozdobione freskami pochodzącymi z czasów od XIII do XV wieku.


Panagia Phorviotissa (Asinou)[edytuj | edytuj kod]

Świątynia położona w pobliżu miejscowości Nikitari powstała w latach 1099-1105. Jej nazwa wywodzi się od starożytnego greckiego miasta Asine, założonego w XI w.p.n.e. kilkanaście kilometrów na południe od współczesnej wioski. Jest to budynek na planie prostokąta z niszami po obu stronach, przykryty dwuspadowym dachem krytym płaskimi dachówkami. We wnętrzu zachowała się większość oryginalnych fresków z czasu budowy. Pierwotnie była kaplicą rodową bizantyjskiego stratega Nikeforosa Magistrosa, zmarłego w 1115 roku. W kolejnych latach był w posiadaniu pobliskiego klasztoru w Forbii. Do końca XVII wieku we wnętrzu dodawano we wnętrzu nowe dekoracje. Spośród malowideł wyróżnia się przedstawienie Chrystusa chodzącego po wodzie w otoczeniu aniołów.

Panagia tou Arakou[edytuj | edytuj kod]

Świątynię wzniesiono w XII wieku na skraju wsi Lagoudera. W jej wnętrzu zachowały się freski o jaskrawych kolorach. W kopule umieszczono malowidło przedstawiające majestatyczną postać Chrystusa Pantokratora.

Panagia tou Moutoulla[edytuj | edytuj kod]

Mała świątynia Panagia położony w miejscowości Moutoullas powstała około 1280 roku. Jest jednym z najwcześniejszych przykładów kaplic bizantyjskich krytych drewnianym dachem. Wnętrze świątyni ozdabiają freski pochodzące z czasu budowy.

Archangelos Michael[edytuj | edytuj kod]

Kościół Archangelos Michael (św. Michała Archanioła) położony jest w znanej z upraw wiśni wsi Pedhoulas. Jest świątynią wzniesioną w stylu późnobizantyjskim. Powstał w 1474 roku.

Timios Stavros[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew Timios Stavros znajduje się we wsi Pelendria. Powstał na przełomie XIII i XIV wieku. We wnętrzu świątyni poświęconej Krzyżowi Świętemu znajdują się cenne freski.

Panagia Podhithou[edytuj | edytuj kod]

Kościół Panayia Podhithou we wsi Galata został wzniesiony w 1502 roku. Początkowo stanowił część zespołu klasztornego. Ściany wewnętrzne są pokryte przez freski stanowiące połączenie stylu włoskiego i bizantyjskiego.

Stavros Agiasmati[edytuj | edytuj kod]

Świątynię Stavros Agiasmati wzniesiono w odległości 3 km od wsi Platanistasa. Wewnętrzne ściany XV-wiecznego kościoła dekorowane są najlepiej zachowanym cyklem fresków z drugiej połowy XV wieku na Cyprze.

Agia Sotira tou Soteros[edytuj | edytuj kod]

Agia Sotira tou Soteros znajduje się we wsi Palaichori. Świątynia powstała w XVI wieku. Jej wnętrze zdobią freski z okresu budowy.

Przypisy

  1. Por. A. Stylianou, J. A. Stylianou, The Painted Churches of Cyprus. Treasures of Byzantine Art, Nicosia 1997