Mamilaria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mammillaria
Mammillaria bombycina
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina kaktusowate
Rodzaj mamilaria
Nazwa systematyczna
Mammillaria Haw.
Syn. Pl. Succ. 177. 1812
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Mammillaria polythele subsp. durispina
Mammillaria vetula sub gracilis
Mammillaria spinosissima cv.un pico-crestata

Mamilaria (Mammillaria Haw.) – rodzaj sukulentów z rodziny kaktusowatych (Cactaceae). Czasem bywa stosowana polska nazwa wymion. Do rodzaju należy około 160 gatunków. Gatunki z tego rodzaju występują w większości w Meksyku, część z nich w południowo-zachodnich Stanach Zjednoczonych, na Karaibach, w Kolumbii, Wenezueli, Gwatemali i Hondurasie. Jako pierwszy Karol Linneusz opisał gatunek Cactus mammillaris w 1753. W 1812 Adrian Haworth opisał rodzaj Mammillaria jako obejmujący ten i inne spokrewnione gatunki.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Nieduże kaktusy przeważnie o kulistych pędach, czasami tylko kolumnowych. Osiągają wysokość do 30 cm i wytwarzają odrosty pędowe. Nie posiadają żeber. Talerzykowate lub lejkowate kwiaty wyrastają na aksillach tworząc wianek wokół wierzchołka pędu. Owoce jasnozielone lub czerwone[2].

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Szereg gatunków jest zagrożonych wyginięciem na naturalnych stanowiskach, w wyniku niszczenia siedlisk i nadmiernego pozyskiwania do hodowli. Dwa gatunki uznane zostały przez IUCN za wymarłe w naturze (kategoria zagrożenia EW): Mammillaria glochidiata, M. guillauminiana, dziewięć kolejnych za krytycznie zagrożone (kategoria zagrożenia CR): Mammillaria albiflora, M. anniana, M. berkiana, M. brachytrichion, M. guelzowiana, M. herrerae, M. marcosii, M. sanchez-mejoradae, M. schwarzii[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy

Bartschella Britton & Rose, Cactus L., Chilita Orcutt, Cochemiea (K. Brandegee) Walton, Dolichothele (K. Schum.) Britton & Rose, Ebnerella Buxb., Haagea Fric, Krainzia Backeb., Lactomammillaria Fric (nom. inval.), Leptocladia Buxb., Leptocladodia Buxb., Mamillaria F. Rchb. (orth. var.), Mamillopsis (E. Morren) F. A. C. Weber ex Britton & Rose, Mammariella Shafer (nom. inval.), Mammilaria Torr. & A. Gray (orth. var.), Neomammillaria Britton & Rose, Oehmea Buxb., Phellosperma Britton & Rose, Porfiria Boed., Pseudomammillaria Buxb., Solisia Britton & Rose[4][5].

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny kaktusowatych (Cactaceae) Juss., która jest jednym z kladów w obrębie rzędu goździkowców (Caryophyllales) i klasy roślin okrytonasiennych[1]. W obrębie kaktusowatych należy do plemienia Cacteae, podrodziny Cactoideae[6].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce (Caryophyllales Perleb), podrząd Cactineae Bessey in C.K. Adams, rodzina kaktusowate (Cactaceae Juss.), rodzaj mamilaria Mammillaria Haw[7].

Wykaz gatunków (wybór)[8]

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Wymagania
Są łatwe w uprawie. Powinny być uprawiane w glebie dla kaktusów. Należy im zapewnić maksymalne oświetlenie i temperaturę powyżej 10 °C. Latem podlewa się rzadko, a zimą podlewanie ogranicza się do minimum (roślina przechodzi okres spoczynku). Do zakwitnięcia wymagają pełnego nasłonecznienia[2].
Choroby i szkodniki
Czasami zaczyna gnić u podstawy. Można ją wyleczyć usuwając zarażoną tkankę ostrym narzędziem.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-07].
  2. 2,0 2,1 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  3. N.P. Taylor: IUCN 2007. 2007 IUCN Red List of Threatened Species (ang.). 2002. [dostęp 17 sierpnia 2008].
  4. Genus: Mammillaria Haw. (ang.). W: Germplasm Resources Information Network – (GRIN) [on-line]. USDA, ARS, National Genetic Resources Program. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 17 sierpnia 2008].
  5. List of genera in family CACTACEAE. W: Vascular Plant Families and Genera [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 14 sierpnia 2008].
  6. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-02-24].
  7. James L. Reveal System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju Mammillaria według Reveala
  8. The Plant List. Mammillaria. [dostęp 2011-02-24].