Man Ray

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Man Ray, fotograf Carl van Vechten, 16 czerwca 1934
Salvador Dali i Man Ray, fotografia Carla van Vechten 16 czerwca 1934 w Paryżu
Man Ray sportretowany przez Lothara Wolleha, Paryż, 1975
Grób Mana Raya

Man Ray właściwie Emmanuel Rudnitzky (ur. 27 sierpnia 1890 w Filadelfii, zm. 18 listopada 1976 w Paryżu) był amerykańskim fotografem i reżyserem. Jego twórczość zaliczana jest do dadaizmu i surrealizmu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze swoje znaczące fotografie wykonał w 1918, mieszkając w Filadelfii. Już wtedy malował i tworzył awangardowe filmy.

Mieszkając w Nowym Jorku, ze swoim przyjacielem Marcelem Duchamp, stworzył amerykański nurt dadaizmu, który rozpoczął się w Europie jako radykalne odrzucenie tradycyjnej sztuki. Był współzałożycielem grupy artystów zwanych jako Others.

Po kilku nieudanych próbach, a zwłaszcza po publikacji jednego numeru New York Dada w 1920, Man Ray stwierdził, "Dadaizm nie może żyć w Nowym Jorku bo cały Nowy Jork jest dada", i w 1921 by żyć i tworzyć przybył do Francji do Paryża. Zamieszkał w dzielnicy artystów Montparnasse. Tam stał się wielbicielem francuskiej modelki Alice Prin (Kiki), często nazywanej "Kiki z Montparnasse", która pozowała znanym ówczesnym malarzom. Później sama stała się jego ulubionym obiektem do fotografowania oraz została piosenkarką kabaretową.

Przez następne 20 lat, żyjąc na Montparnasse, Man Ray zrewolucjonizował sztukę fotografii, a wielcy twórcy tacy jak James Joyce, Gertrude Stein, Jean Cocteau pozowali do jego zdjęć.

Wraz z Jean Arpem, Maxem Ernstem, André Massonem, Joan Miró i Pablo Picasso zaprezentował swoje dzieła na pierwszej wystawie surrealizmu w Galerie Pierre w Paryżu w 1925.

W 1934 Meret Oppenheim artystka surrealistyczna (znana ze swoich dzieł, takich jak pokryte futrem filiżanki), pozowała dla Man Raya co zaowocowało stworzeniem serii fotografii przedstawiających w sposób surrealistyczny nagą artystkę stojącą obok prasy drukarskiej.

Wraz z inną fotografką Lee Miller - swoją kochanką i współpracowniczką - wymyślił fotograficzną technikę pseudosolaryzacji. Man Ray również stworzył technikę którą nazwał z ang. rayographs (rayografia).

W późniejszym okresie życia, Man Ray na kilka lat wrócił do USA i zamieszkał w Los Angeles. Jednakże, jak sam mawiał, to Montparnasse było jego domem i tam powrócił z USA by spędzić resztę życia. Zmarł 18 listopada 1976. Został pochowany na paryskim Cmentarzu Montparnasse.

Jego epitafium można sparafrazować jako: "Nie zainteresowany, ale nie obojętny".

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Mana Raya