Mandarynka (roślina)
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Mandarynka | |
|---|---|
 Pokrój rośliny
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | mydleńcowce |
| Rodzina | rutowate |
| Rodzaj | cytrus |
| Gatunek | mandarynka |
| Nazwa systematyczna | |
| Citrus reticulata Blanco Fl. Filip. 610. 1837 |
|
| Synonimy | |
|
Citrus nobilis Andrews[2] |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Mandarynka (Citrus reticulata Blanco) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny rutowatych (Rutaceae). Prawdopodobnie pochodzi z Azji Południowej, jest uprawiana w wielu rejonach świata o klimacie tropikalnym i subtropikalnym[2].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- W zależności od odmiany duży krzew lub małe drzewko o wysokości do 8 m.
- Liście
- Eliptycznolancetowate, prawie całobrzegie, zaostrzone, na krótkich, wąsko oskrzydlonych ogonkach.
- Kwiaty
- Kwiaty w niewielkich pęczkach o białej koronie, 5-płatkowe, pręcików wiele, słupek jeden[3].
- Owoce
- Jagoda o dość cienkiej okrywie i średnicy 6-7 cm, lekko spłaszczona. Owoce smaczne, słodkie lub słodkokwaskowate w zależności od odmiany. Owoce drzewek dziko rosnących mają nieprzyjemny zapach i bardzo dużo pestek. Od pomarańczy różnią się wielkością, a także tym, że skórka łatwo daje się oddzielić od miąższu[4].
Zmienność [edytuj]
- klementynka – mieszaniec z pomarańczą gorzką[3]. Daje owoce o bardzo smacznym, aromatycznym miąższu w kolorze ciemnopomarańczowym lub czerwonym
- tangelo – mieszaniec z grejpfrutem[3]. Owoce bardzo słodkie i soczyste z gorzkim posmakiem.
- Istnieje wiele kultywarów, w tym również bezpestkowe.
Zastosowanie [edytuj]
- Roślina uprawna: głównie Japonia, Brazylia, Dekan i basen Morza Śródziemnego oraz południe Stanów Zjednoczonych. Do Europy mandarynka trafiła na początku XIX wieku. Nazwa jej wzięła się od nazwy wyspy Mauritius na Oceanie Indyjskim, którą niegdyś nazywano Mandarą[potrzebne źródło]. Może być uprawiana w strefach 9-11[4].
- Sztuka kulinarna: jadalne owoce głównie do spożycia na surowo, ale również na przetwory (dżemy, kompoty). 100 g owocu dostarcza 40 kilokalorii.
- Owoce zawierają około:
- 87% wody,
- 8% cukrów,
- 0,9% białka,
- 1,9% błonnika,
- dużo witaminy C (30 mg/100 g),
- witaminę A
- kwas foliowy
- potas,
- wapń,
- fosfor,
- magnez,
- sód,
- żelazo
- cynk.
- Owoce zawierają około:
- Z liści otrzymuje się olejek eteryczny, wykorzystywany w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-02].
- ↑ 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-10].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
- ↑ 4,0 4,1 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
