Manta (ryba)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy ryby. Zobacz też: inne znaczenia.
Manta
Manta birostris[1]
(Walbaum, 1792)
Manta
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada chrzęstnoszkieletowe
Podgromada spodouste
Infragromada Euselachii
(bez rangi) płaszczki
Rząd orleniokształtne
Rodzina orleniowate
Podrodzina mantowate
Rodzaj Manta
Gatunek manta
Synonimy
  • Brachioptilon hamiltoni Hamilton & Newman, 1849
  • Cephaloptera stelligera Günther, 1870
  • Cephalopterus giorna Lesueur, 1824
  • Cephalopterus manta Bancroft, 1829
  • Cephalopterus vampyrus Mitchill, 1824
  • Ceratoptera ehrenbergi Müller & Henle, 1841
  • Ceratoptera ehrenbergii Müller & Henle, 1841
  • Ceratoptera johnii Müller & Henle, 1841
  • Ceratoptera orissa Lloyd, 1908
  • Diabolicthys elliotti Holmes, 1856
  • Manta americana Bancroft, 1829
  • Manta ehrenbergii (Müller & Henle, 1841)
  • Manta hamiltoni (Hamilton & Newman, 1849)
  • Raja birostris Walbaum, 1792
  • Raja diabolus marinus Bloch & Schneider, 1801
  • Raja fimbriata Lacepède, 1802
  • Raja manatia Bloch & Schneider, 1801
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło manta w Wikisłowniku

Manta[3], diabeł morski[3] (Manta birostris) – gatunek ryby orleniokształtnej, największy przedstawiciel mantowatych.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Żyje w morzach tropikalnych wokół południowej Afryki, od południowej Kalifornii do Peru, od Karoliny Północnej do południowej Brazylii oraz w Zatoce Meksykańskiej. Najczęściej w wodach przybrzeżnych w pobliżu raf, czasem spotykana na głębszych wodach.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Atlantic manta.jpg

Osiąga długość 3–5 m, rozpiętość płetw 7 m (maksymalnie 9,1 m) i masę ciała 2 ton (maksymalnie 3 tony). Ma dwie tzw. płetwy głowowe po bokach głowy, służące do nagarniania planktonu w stronę otworu gębowego. Nie ma płetwy grzbietowej ani ogonowej. Krótki, biczowaty ogon bez kolca typowego dla większości orleniokształtnych. Szczeliny skrzelowe – pięć par – położone są na spodniej stronie ciała. Samice mają szersze płetwy piersiowe.

Żywi się głównie planktonem, ale zjada również małe i średniej wielkości ryby.

Manty są najczęściej spotykane samotnie lub w parach, rzadziej w małym stadzie. Często wyskakują ponad powierzchnię, nawet na wysokość 1,5 m i z hukiem opadają na wodę. Prawdopodobnie w ten sposób uwalniają skórę od pasożytów.

Dojrzałość płciową osiągają ok. 5 roku życia. Okres godowy odbywa się w wodach tropikalnych, wokół raf, na głębokości 10–20 m, od grudnia do kwietnia. Ciąża trwa 13 miesięcy, po czym samica rodzi jedno, czasami dwa młode przystosowane do samodzielnego pływania. Małe manty zaraz po urodzeniu ważą ok. 11 kg i mają ponad 1 metr długości.

Manty żyją w symbiozie z gatunkami ryb wargaczowatych i podnawkowatych, które czyszczą ich skórę z pasożytów.

Przypisy

  1. Manta birostris w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Manta birostris. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. 3,0 3,1 Krystyna Kowalska, Jan Maciej Rembiszewski, Halina Rolik Mały słownik zoologiczny, Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Nancy Passarelli, Andrew Piercy: Manta (ang.). Florida Museum of Natural History. [dostęp 15 września 2012].