Mantra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mantry wyryte na kamieniach, Tybet

Mantra (dewanagari मन्त्र , od rdzenia man- myśleć, z przyrostkiem tra- wznieść lub ochraniać) – w buddyzmie, hinduizmie i ezoteryce formuła, werset lub sylaba, która jest elementem praktyki duchowej. Jej powtarzanie ma pomóc w opanowaniu umysłu, zaktywizowaniu określonej energii, uspokojeniu, oczyszczeniu go ze splamień. Szczególnie istotną sprawą jest bezpośredni przekaz z ust wykwalifikowanego nauczyciela (guru), gdyż tylko wtedy mantra uzyskuje właściwą moc.

Hinduizm[edytuj | edytuj kod]

Najsławniejszą i najważniejszą w religii wedyjskiej jest mantra Om. Przykładową popularną mantrą do Śiwy jest mantra Om Namaha Śiwaja, a najpopularniejszą mantrą do żeńskiego bóstwa w hinduizmie jest mantra Gajatri. W tłumaczeniu z sanskrytu mantry brzmią mniej więcej tak: „składam cześć i oddaję hołd bóstwu o takim a takim imieniu" [potrzebne źródło]. Z okresu klasycznego pochodzą również mahawakja.

Aum Namah Śivāya mantra

Praktyka[edytuj | edytuj kod]

W hinduizmie do powtarzania mantr ( dźapa ), służy 108-koralikowy sznur modlitewny zwany dźapamala.

Podział[edytuj | edytuj kod]

Mantry w hinduizmie dzielą się na kilka podstawowych grup. Najważniejsze z nich to:

Asatoma[edytuj | edytuj kod]

Mantra pochodząca z Bryhadaranjakopaniszad (1.3.28) :

असतोमा सद्गगमय।
तमसोमा ज्योतिर् गमया।
मृत्योर्मामृतं गमय॥

asato mā sad gamaya
tamaso mā jyotir gamaya
mṛtyor mā amṛtam gamaya

om śānti śānti śāntiḥ

Mahawakja[edytuj | edytuj kod]

Mahawakja (dewanagari महावाक्य, trl. Mahāvākya) to nazwa dla jednej z grupy klasycznych mantr, których źródłem są teksty Upaniszad. Cztery najsławniejsze odpowiadają do czterech ksiąg Wed:

  1. प्रज्ञानं ब्रह्म Pradźnanam Brahma - "Consciousness is Brahman" ( Aitarejopaniszad 3.3 of the Rygweda )
  2. अयम् आत्मा ब्रह्म Ajam Atma Brahma - "This Self (Atman) is Brahman" ( Mandukjopaniszad 1.2 of the Atharwaweda )
  3. तत् त्वं असि Tat Twam Asi - "Thou art That" ( Ćhandogjopaniszad 6.8.7 of the Samaweda)
  4. अहं ब्रह्मास्मि Aham Brahmasmi - "I am Brahman" ( Brhadaranjakopaniszad 1.4.10 of the Jadźurweda )
  5. नेति नेति Neti neti
  6. यद् पिण्डे तद् ब्रह्माण्डे Jad Pinde Tad Brahmane [1]

Wajdika śanti mantra[edytuj | edytuj kod]

Przykładowa mantra zakończona trzykrotnym śanti.

om pūrnamadah pūrnamidam pūrnāt pūrnamudachyate|
pūrnasya pūrnamādaya pūrnamevāvaśiṣyate|
om śāntih śāntih śāntih | [2]

Śanti patha (śānti pāţha)[edytuj | edytuj kod]

asato mā sad gamaya|
tamaso mā jyotir gamaya|
mṛtyor māmṛtam gamaya ||
sarveṣām svastir bhavatu|
sarveṣām śānti bhavatu|
sarveṣām pūrnam bhavatu|
sarveṣām mangalam bhavatu||
Lokāh samastāh sukhino bhavantu||
om trayambabam yajāmahe sugandhim puṣţivardhanam|
urvārukam iva bandhanāt mṛtyormukṣiya māmṛtāt||

om śāntih śāntih śāntih |

tvam eva mātā ća pitā tvameva|
tvam eva bandhuśća sakhā tvameva||
tvam eva vidyā dravinam tvameva|
tvam eva sarvam mama devadeva|| [3]

Pańća akszara[edytuj | edytuj kod]

Om namah śiwaja [4]

Buddyzm[edytuj | edytuj kod]

W buddyzmie tantrycznym, np. w Tybecie lub Japonii, mantra jest jedną z metod praktyki, prowadzącą do wyzwolenia i oświecenia. Mantra jest jednym z elementów praktyki na aspekt buddy (tyb. Jidam, indywidualna forma medytacyjna). Mantra, która brzmi często jako sanskrycko wymawiane zdanie, wiąże się zazwyczaj z recytacją tekstów religijnych zwanych z sanskrytu Sadhanami, które przekazywane są uczniowi przez wykwalifikowanego nauczyciela Wadżrajany - lamę. Pozwolenie do praktyki nad tymi tekstami umożliwia przekaz zwany "lungiem", który obok przekazu mocy "wang" oraz wyjaśnień "tri" jest niezbędny do pełnego kultywowania i skuteczności tantry związanej z określonym aspektem buddy. Przykładem jest niezwykle popularna w Tybecie i Bhutanie mantra "Om Mani Peme Hung" związana z Avalokiteswarą (tyb. Czenrezig) co rozwija w praktykującym współczucie i miłość Bodhiczitta do wszystkich istot.

Stosowanie mantry polega na wielokrotnym recytowaniu, śpiewaniu, szeptaniu lub powtarzaniu w myśli. Niektóre praktyki religijne wymagają powtórzenia mantry określoną ilość razy (na przykład 111 111 razy w praktyce nyndro). Do liczenia używa się zazwyczaj mali złożonej z 27 lub 108 koralików. Jednak najpełniejsze zrozumienie i skuteczność tych praktyk związane jest bezpośrednio z fazą Dzogrim tantr Jogi Najwyższej.

W buddyzmie tybetańskim powszechne jest używanie młynków modlitewnych, na których wypisana jest treść mantry. Wielokrotne obrócenie młynka uważane jest za równoważne wypowiadaniu mantry na głos. Równie często treść mantry wypisuje się na chorągiewkach modlitewnych i skałach. Buddyści są zdania, że wibracja mantry słyszana przez inne istoty lub niesiona przez wiatr może przynieść wiele pożytku innym.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. www.kamakoti.org/hindudharma (ang.). [dostęp 5 sierpnia 2008].
  2. Miracellaneous Stotra. W: Siddha Stotra Mālā. Garland of Chants. Wyd. 1. Munger, Bihar, India: Yoga Publications Trust, 2004, s. 184. ISBN 81-86336-37-0.
  3. Miracellaneous Stotra. W: Siddha Stotra Mālā. Garland of Chants. Wyd. 1. Munger, Bihar, India: Yoga Publications Trust, 2004, s. 190. ISBN 81-86336-37-0.
  4. Śiwaratri. W: Monika Tworuschka, Udo Tworuschka: Religie świata. Michał Dobrzański (tł.), Grzegorz Polak (uzup.). Wyd. 1. T. V: Hinduizm. Warszawa: Agora SA, 2009, s. 36, seria: Biblioteka Gazety Wyborczej. ISBN 978-83-7552-558-8.