Marc-René de Voyer de Paulmy d'Argenson (1652-1721)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Marc-René de Voyer de Paulmy d'Argenson (1652-1721)

Marc-René de Voyer de Paulmy, pierwszy markiz d'Argenson (ur. 4 listopada 1652 w Wenecji, zm. 8 maja 1721 w Paryżu) – francuski polityk.

Marc-René de Voyer de Paulmy d'Argenson urodził się w Wenecji, gdzie jego ojciec także Marc-René był ambasadorem. Według tradycji został uznany synowcem Republiki Weneckiej, co wiązało się z nadaniem imienia Marc (Marek).

Początkowo przez kilka lat pracował jako zastępca prokuratora generalnego w parlamencie paryskim, następnie został namiestnikiem w Angoulême. Kiedy w 1691 bądź 1692 w jego prowincji odbywał się "Sąd Wielkich Dni" został zauważony przez jednego z komisarzy, który polecił go kanclerzowi. D'Argenson zostaje kolejno referendarzem, prokutatorem generalnym komisji tropiącej fałszywą szlachtę i wreszcie od 1697 naczelnikiem policji po La Reynie.[1]

Minister stanu (ministre d’Etat) i główny pułkownik/naczelnik policji (lieutenant général de police) przez 21 lat (1697-1718). Przypisuje się mu autorstwo "listów zatrzymania" (lettres de cachet). Walczył z jansenistami i w 1709 roku wypędził ich z Port-Royal-des-Champs. Podzielił Paryż na 20 dzielnic (tylko 5 na lewym brzegu Sekwany) zamiast dotychczasowych 17.

28 stycznia 1718 został strażnikiem pieczęci (garde des Sceaux) i był nim do 7 czerwca 1720. Za regencji Filipa I Orleańskiego był też przewodniczącym Rady Finansów (président du Conseil des finances). Starał się powstrzymać plajtę "systemu wprowadzonego we Francji przez szkockiego ekonomistę nazwiskiem John Law, lecz widząc brak efektów, zrezygnował w 1720 roku ze swych funkcji. Louis de Rouvroy, książę de Saint-Simon opisał go jako «une figure effrayante, qui retraçait celle des trois juges des enfers, et s'égayant de tout avec supériorité d'esprit». (straszną osobę, przypominającą jednego z trzech sędziów piekielnych, wybijającego się poziomem umysłowym).[2]

Członek honorowy Académie des sciences (1716) i Académie des inscriptions et belles-lettres, w 1718 roku przyjęty do Akademii Francuskiej (fotel 1).

Jego synami byli politycy: René Louis de Voyer de Paulmy d'Argenson (1694-1757) i Marc-Pierre de Voyer de Paulmy d'Argenson (1696-1764).

Przypisy

  1. Pierre Gaxotte: Ludwik XIV. Warszawa: PIW, 1984, s. 197. ISBN 83-06-01050-7.
  2. Pierre Gaxotte: Ludwik XIV. Warszawa: PIW, 1984, s. 198. ISBN 83-06-01050-7.
Poprzednik
Adrien Maurice de Noailles
Royal Standard of King Louis XIV.svg generalny kontroler finansów
1718-1720
Royal Standard of King Louis XIV.svg Następca
John Law