Marcin Świetlicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Marcin Świetlicki
Marcin Switlicki.jpg
Marcin Świetlicki
Data i miejsce urodzenia 24 grudnia 1961
Lublin
Zawód poeta, powieściopisarz, dziennikarz, wokalista
Zespół
Świetliki
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Marcin Świetlicki (ur. 24 grudnia 1961 w Lublinie) – polski poeta, powieściopisarz, dziennikarz, wokalista zespołu Świetliki oraz Czarne Ciasteczka. Współpracował także z wieloma innymi artystami, między innymi z Bogusławem Lindą i Cezarym Ostrowskim.

Jako dziennikarz był związany ze stacją radiową Roxy FM w której wraz Grzegorzem Dyduchem prowadził audycję „Ostatnia Niedziela”.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Marcin Świetlicki na koncercie The Users w 1999 roku.

Marcin Świetlicki jest synem Lucjana Świetlickiego i Anny z Łysakowskich Świetlickiej[1]. Jego ojciec jest historykiem i regionalistą związanym z Piaskami[2].

Świetlicki uczęszczał najpierw do Szkoły Podstawowej im. Mikołaja Kopernika w Piaskach koło Lublina, a następnie do III Liceum Ogólnokształcącego im. Unii Lubelskiej w Lublinie. Studiował polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Dostał powołanie do Ludowego Wojska Polskiego i w latach 1984-1986 odbył zasadniczą służbę wojskową w Słupsku. Po jej ukończeniu zamieszkał w Krakowie (gdzie mieszka do dziś) i pracował m.in. w krakowskim Pałacu Sztuki[3], był dozorcą kamienicy przy ul. Ziai, pracował nad korektami tekstów.

Debiutował w lubelskim czasopiśmie „Akcent”. Jego pierwszym tomikiem były Zimne kraje, wydane w 1992 roku[4] przez fundację „brulionu”, chociaż jeszcze przed debiutem[5] został dostrzeżony przez krytyków i uznany za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli tzw. pokolenia brulionu. Do 2009 wydał siedemnaście tomików poezji.

Był też związany z redakcją podziemnego czasopisma „Tumult”, dla którego przeprowadził jeden z pierwszych wywiadów z Maciejem Maleńczukiem[6].

W 1992 roku wspólnie z muzykami krakowskiego zespołu Trupa Wertera Utrata założył grupę Świetliki, wykonującą jego teksty w oprawie rockowej. Marcin Świetlicki występuje jako wokalista Świetlików, posługując się charakterystyczną manierą melorecytacji. Zespół wydał pięć płyt długogrających. Marcin Świetlicki znany jest także ze współpracy z wieloma muzykami alternatywnymi, takimi jak Robert Brylewski, Cezary Ostrowski, i yassowymi (Mikołaj Trzaska).

Do 2004 roku pracował zawodowo jako korektor w redakcji „Tygodnika Powszechnego” w Krakowie. Przez pewien czas prowadził program telewizyjny Pegaz, w duecie z Grzegorzem Dyduchem. Zagrał główną rolę w dramacie Wojciecha Smarzowskiego – zrealizowanego w formie spektaklu – Małżowina (1998) oraz gościnnie pojawił się w filmie Anioł w Krakowie (2002). Obecnie wchodzi w skład redakcji pisma mówionego „Gadający Pies”.

W prozie pod własnym nazwiskiem zadebiutował w 2006, wydając książkę Dwanaście, która dała początek trylogii – następnie ukazały się Trzynaście w 2007 i Jedenaście w 2008.

Ma dorosłego syna[7].

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Był laureatem wielu nagród literackich, między innymi promocyjnej nagrody im. Georga Trakla[8], nagrody Kościelskich, Grand Prix w konkursie czasopisma „brulion”, nagrody im. ks. Jana Twardowskiego, Paszportu Polityki (przyjęcia którego odmówił).

Kilkakrotnie nominowany do nagrody Nike, w listopadzie 2006 za książkę Muzyka środka otrzymał nagrodę Krakowska Książka Miesiąca.

13 czerwca 2009 roku otrzymał Nagrodę Literacką Gdynia, w kategorii proza, za kryminał Jedenaście[9]. Podczas odbierania lauru powiedział:

Chciałem pogratulować Kapitule. I mojemu wydawnictwu, że sobie takiego fajnego autora znalazło[10].

W czerwcu 2014 roku ponownie otrzymał Nagrodę Literacką Gdynia, tym razem w kategorii poezja, za tomik Jeden[11]. Jest też laureatem Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius za całokształt twórczości (2012).

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Poezja[edytuj | edytuj kod]

  • 1992: Zimne kraje
  • 1994: Schizma
  • 1995: Zimne kraje 2
  • 1995: Berlin
  • 1996: 37 wierszy o wódce i papierosach
  • 1996: Trzecia połowa
  • 1996: 20 niezapomnianych przebojów i 10 kultowych fotografii
  • 1997: Zimne kraje 3
  • 1998: Stare chłopy prowadzą rowery na techno
  • 1998: Pieśni profana
  • 2001: Czynny do odwołania
  • 2003: Nieczynny
  • 2003: Wiersze wyprane
  • 2004: 49 wierszy o wódce i papierosach
  • 2007: Muzyka środka
  • 2007: Nieoczywiste (Wydawnictwo EMG)
  • 2009: Niskie pobudki (Wydawnictwo EMG)
  • 2011: Wiersze (Wydawnictwo EMG)
  • 2013: Jeden (Wydawnictwo EMG)

Proza[edytuj | edytuj kod]

Opracowania[edytuj | edytuj kod]

  • Mistrz świata. Szkice o twórczości Marcina Świetlickiego, red. Piotr Śliwiński, Poznań 2011.
  • Pierwsza połowa Marcina. Szkice o twórczości Marcina Świetlickiego, red. Joanna Roszak i Emilia Kledzik, Poznań 2012.

Rysunki[edytuj | edytuj kod]

  • Rysunki zabrane przez Jarosława Borowca, ułożone przez Teodora Jeske-Choińskiego, Poznań 2009.

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Zobacz więcej w artykule Świetliki, w sekcji Dyskografia.
Information icon.svg Zobacz więcej w artykule The Users, w sekcji Dyskografia.

Z grupą Czarne Ciasteczka[edytuj | edytuj kod]

  • 2003: Tradycyjne Polskie Pieśni Wielkopostne (LP)

Z Mikołajem Trzaską[edytuj | edytuj kod]

  • 2000: Cierpienie i wypoczynek (LP)

Z Cezarym Ostrowskim[edytuj | edytuj kod]

Gościnnie[edytuj | edytuj kod]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Gmina Rybczewice – Lucjan Świetlicki.
  2. Lucjan Świetlicki – Lublin2016 – Europejska Stolica Kultury.
  3. Wspominał o tym w w wierszu Etos pracy zaczynającym się od słów: Zamiatam schody w Pałacu Sztuki.
  4. Książka, podobnie jak cała fioletowa seriabrulionu”, była antydatowana (Kraków – Warszawa 1992) – faktycznie ukazała się na rynku w 1993 roku.
  5. Obszerne i często entuzjastyczne omówienia poezji Świetlickiego ukazywały się już od 1990 roku m.in. na łamach „NaGłosu”, „Tygodnika Literackiego” i „brulionu”.
  6. Chwast na ulicy, „Tumult” nr 7. s. 21-24.
  7. Poeta Pegaza – przedruk z Życia z dnia 2001-02-23. [dostęp 6 września 2011].
  8. Nagrody im. Georga Trakla (Dekada literacka, 1991, nr. 36). [dostęp 15 kwietnia 2013].
  9. Nagroda Literacka Gdynia dla Tkaczyszyn-Dyckiego, Świetlickiego i Poprzęckiej (Wyborcza.pl 15.06.2009). [dostęp 16 czerwca 2009].
  10. Znamy laureatów Nagrody Literackiej Gdynia 2009 (MMtrojmiasto.pl 14.06.2009). [dostęp 16 czerwca 2009].
  11. Nagroda Literacka GDYNIA – Laureaci 2014. [dostęp 2014-06-30].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]