Marcin Zaleski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Marcin Zaleski
Zaleski Self-portrait.jpg
Marcin Zaleski, Autoportret, ok. 1840
Data i miejsce urodzenia 1796
Kraków
Data i miejsce śmierci 16 września 1877
Warszawa
Narodowość polska
Dziedzina sztuki malarstwo
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Powrót oddziałów wojska polskiego z Wierzbna, 1831
Ratusz w Wilnie, ok. 1864

Marcin Zaleski (ur. 1796 w Krakowie, zm. 16 września 1877 w Warszawie) – polski malarz, przedstawiciel neoklasycyzmu, najwybitniejszy polski wedutysta XIX wieku[1]. Malował głównie widoki Warszawy, a także Krakowa, Wilna i Kowna.

Kształcił się w Krakowie, a następnie w Warszawie. W latach 1817−1822 pracował w Warszawie w teatrze jako dekorator, gdzie przyswoił sobie zasady perspektywy malarskiej. Jednocześnie nadal zajmował się robieniem kopii obrazów.

Po raz pierwszy wystawił swoje prace w 1828, otrzymał medal i stypendium. Często podróżował do Wilna. Studiował w Niemczech, Francji i Włoszech.

W 1830 osiadł na stałe w Warszawie. W 1846 został profesorem perspektywy wykreślnej w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie. Był przede wszystkim twórcą widoków miejskich (widoki i zabytki Warszawy, Wilna i Krakowa), często ożywionych sztafażem. Częstym tematem jego prac były widoki zamków i wnętrza kościołów. Namalował również kilka obrazów związanych z walkami w powstaniu listopadowym (zawsze jednak eksponując architekturę), a także kilka portretów. Ozdobił freskami Kaplicę Literacką w warszawskiej katedrze św. Jana oraz kościół św. Jacka. W 1848 prowadził prace konserwatorskie w kościele św. Anny.

Zaleski był również jednym z pierwszych warszawskich fotografów (dagerotypistów). Zdjęcia wykonywał już w 1. połowie 1840 roku, a być może nawet w 1839 r. Nie są one zachowane do dziś, nie wiadomo też, co dokładnie przedstawiały, ale najprawdopodobniej były to widoki Warszawy. Nie wiadomo, gdzie Zaleski nauczył się wykonywania dagerotypów, ani czy posługiwał się nimi podczas malowania obrazów[2].

Zmarł w 1877. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Obrazy Marcina Zaleskiego (obok prac Canaletta) były wykorzystywane do zrekonstruowania warszawskich obiektów historycznych, które ucierpiały w czasie II wojny światowej.

Przypisy

  1. Alicja Okońska: Marcin Zaleski: malarz Warszawy. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1990, s. 7. ISBN 83-03-03152-X.
  2. Wanda Mossakowska. Początki fotografii w Warszawie (1839-1863). t. I, Warszawa 1994, s. 29-30.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 998. ISBN 83-01-08836-2.
  • Wanda Mossakowska. Początki fotografii w Warszawie (1839-1863). t. I, Warszawa 1994.