Marek Križ
| Święty | |
| Marek Križ | |
| Marcus Crisinus | |
| męczennik, kanonik | |
 Marko |
|
| Data urodzenia | 1580 Križevci |
| Data śmierci | 7 września 1619 Koszyce |
| Data beatyfikacji | 15 stycznia 1905 w Rzymie przez Piusa X |
| Data kanonizacji | 2 lipca 1995 w Koszycach przez Jana Pawła II |
| Wspomnienie | 7 września |
 Galeria ilustracji w Wikimedia Commons |
|
Marek Križ (Krzyżewczanin), (węgr.) Kőrösi Márk, (łac.) Marcus Crisinus (ur. 1580 w Križevci, zm. 7 września 1619 w Koszycach) – święty Kościoła katolickiego, ksiądz, kanonik strzygomski[1], ofiara prześladowań religijnych okresu wojny trzydziestoletniej, jeden z Koszyckich Męczenników.
Spis treści |
Biografia [edytuj]
Przypuszczalnie jego prawdziwe nazwisko brzmiało Stjepinać, ale przyjęto nazwisko od miejsca w którym się urodził. Podstawy wiedzy zdobywał w szkole jezuickiej[2] w Grazu, a studia odbył w Collegium Germanicum w Rzymie (1611-1615). Po złożeniu święceń kapłańskich powrócił do kraju i po roku na polecenie kard. Piotra Pazmany rozpoczął pracę dydaktyczną początkowo jako wykładowca, później jako rektor seminarium w Tyrnawie. Od 1618 roku administrował benedyktyńskim[2] opactwem na terenie dzisiejszej dzielnicy Koszyc w Szeplaku (Siplak). Po wybuchu wojny wspólnie z Stefanem Pongraczem prowadził ośmiodniowe rekolekcje. Po otwarciu bram miasta przez kalwinów dla oddziałów Gabora Bethlena dowodzonych przez Jerzego Rakoczego początkowo chciano wymordować wszystkich miejscowych katolików. Ostatecznie na śmierć skazani zostali kapłani. W nocy z 7 na 8 września uwięzionych księży próbowano nakłonić do apostazji, a następnie poddano torturom. Marek Križ, który był najstarszym ze straconych męczenników został ścięty toporem razem z Melchiorem Grodzieckim[a].
Beatyfikowany 15 stycznia 1905 roku w Rzymie przez papieża Piusa X wraz z współtowarzyszami męczeństwa, a kanonizowany z Melchiorem Grodzieckim i Stefanem Pongraczem 2 lipca 1995 roku w Koszycach przez Jana Pawła II[3].
W ikonografii przedstawiany jest w stroju zakonnym[2]. Jego relikwie znajdują się od 1636 roku w kościele w Tyrnawie. Jego wspomnienie obchodzone jest w dzienną rocznicę śmierci[2].
Zobacz też [edytuj]
Uwagi
- ↑ Jako datę śmierci przyjmuje się w wypadku ściętych M. Grodzieckiego i M. Križa 7 września.
Przypisy
- ↑ Święty Melchior Grodziecki, prezbiter i męczennik. [dostęp 2010-09-13].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Santa Sede: San Marco Crisini (Krizevcanin) (wł.). [dostęp 2010-09-13].
- ↑ St Mark of Križevci (ang.). [dostęp 2010-09-13].
Bibliografia [edytuj]
- Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 3: H-Ł. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 529/531. ISBN 83-7097-464-3.
