Marek Stachowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Marek Stachowski (ur. 21 marca 1936 w Piekarach Śląskich, zm. 3 grudnia 2004 w Krakowie) – polski kompozytor współczesny i pedagog.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze 3 lata życia do wybuchu II wojny światowej spędził z rodzicami na Śląsku. Gdy rozpoczęły się działania wojenne matka uciekała z nim przez całą Polskę, by dotrzeć do Bydgoszczy gdzie ukrywał się się przed hitlerowcami ojciec kompozytora. W 1952 r. rozpoczął regularną naukę w Państwowej Szkole Muzycznej I st. w Krakowie w klasie fortepianu Stanisława Czernego. W 1959 w trybie przyspieszonym uzyskał dyplom z fortepianu Średniej Szkoły Muzycznej, a 1960 z teorii muzyki. W 1962 ożenił się z Marią Jabłońską. Już w czasie studiów u Krzysztofa Pendereckiego (1963-1968) w krakowskiej Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej, zaczął odnosić pierwsze międzynarodowe sukcesy: w 1968 nagroda na Międzynarodowym Konkursie Fundacji „Gaudeamus” za utwór Musica con una batuta del tam-tam; I nagroda na Konkursie Kompozytorskim im. A. Malawskiego za Neusis I oraz wyróżnienie w Konkursie Młodych ZKP za Sequenze concerttati. W następnym roku zdobywa II nagrodę na Międzynarodowym Konkursie „Komitetu Solidarności” w Skopje za Chant de l’espoir. W 1970 Audition na flet, wiolonczelę i fortepian jest pierwszym utworem Marka Stachowskiego wykonywanym na Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”. W 1971 otrzymuje III nagrodę na Ogólnopolskim Konkursie Kompozytorskim za kantatę Słowa do wierszy W. Broniewskiego. Został trzykrotnie wyróżniony na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w Paryżu: w 1974 za Neusis II, w 1979 zostaje ponownie wyróżniony za Divertimento na orkiestrę smyczkową i w 1990 za III Kwartet smyczkowy napisany na zamówienie BBC Bristol. W 1974 otrzymał I nagrodę w Konkursie im. K. Szymanowskiego za Śpiewy thakuryjskie. W 1975 prowadził wykłady na uniwersytecie w Yale (USA). Rok później otrzymał nagrodę muzyczną miasta Mönchengladbach za Poeme sonore. W 1984 otrzymuje nagrodę Związku Kompozytorów Polskich.

Oprócz pracy twórczej Marek Stachowski zajmował się także nauczaniem. Od 1967 prowadził klasę kompozycji w Akademii Muzycznej w Krakowie, od 1981 jako profesor zwyczajny, potem w latach 1993-1999, 2002-2004 pełnił funkcję rektora. Wykładał również kompozycję na kursach w Rubin Academy of Music and Dance w Jerozolimie oraz na letnich kursach w Durham. Prowadził seminaria w ramach Gaudeamus Music Week. Zasiadał w jury wielu konkursów kompozytorskich i wykonawczych, w Polce m.in. Konkursu im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie. Wykształcił wielu kompozytorów średniego i młodego pokolenia.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

21 marca 2012 Rada Miasta Krakowa przyjęła uchwałę nadającą jednej z krakowskich ulic imię Marka Stachowskiego[1]. Nazwę ulicy oraz lokalizację w Dzielnicy II Grzegórzki, gdzie Marek Stachowski mieszkał przez ostatnie 20 lat życia, zaproponowało Stowarzyszenie Artystów Polskich. Inicjatywa została poparta m.in. przez ZASP Oddział Kraków.

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

muzyka kameralna[edytuj | edytuj kod]

  • 1963: Kwartet smyczkowy nr 1;
  • 1972: Kwartet smyczkowy nr 2;
  • 1988: Kwartet smyczkowy nr 3;
  • 2001: Kwartet smyczkowy nr 4 „Quando resta l’estate”;
  • 1987: Musique en quatre scènes na klarnet i kwartet smyczkowy;
  • 1965: Musica da camera na flet, wiolonczelę, harfę i perkusję;
  • 1965: Musica per quartetto d’archi;
  • 2001: Felicitamento na kwartet smyczkowy;
  • 1970: Audition na flet, wiolonczelę i fortepian;
  • 1971: Extensions na fortepian;
  • 1982: Pezzo grazioso na kwintet dęty;
  • 1984: Madrigali dell’estate na głos i trio smyczkowe;
  • 1993: Tre intermezzi per trio d’archi;
  • 1996: Tastar e canzona per violoncello e pianoforte;
  • 1997-1998: Cinq petites valses na fortepian;
  • 1998: Jeu parti na skrzypce i fortepian;
  • 1999: Recitativo e la preghiera na wiolonczelę i orkiestrę smyczkową;
  • 1999-2000: Trio na klarnet, wiolonczelę i fortepian;
  • 2002-2003: Miroir du Temps (Hommage à Olivier Messiaen) na skrzypce, klarnet, wiolonczelę i fortepian;

Utwory na orkiestę smyczkową[edytuj | edytuj kod]

  • 1998: Sinfonietta per archi;
  • 1978: Divertimento na kameralną orkiestrę smyczkową;

Utwory na orkiestrę symfoniczną[edytuj | edytuj kod]

  • 1968: Sequenze concertanti na wielką orkiestrę symfoniczną;
  • 1969-1970: Irisation na wielką orkiestrę symfoniczną
  • 1975: Poème sonore na orkiestrę symfoniczną;
  • 1980: Choreia na orkiestrę symfoniczną;
  • 1984: Capriccio per orchestra;
  • 1988: Koncert wiolonczelowy;

muzyka wokalno-instrumentalna[edytuj | edytuj kod]

  • 1969: Chant de l’espoir na głos recytujący, sopran, baryton, chór chłopięcy, chór mieszany i wielką orkiestrę symfoniczną
  • 1981: Symfonia pieśni tęsknotą uświęconych na sopran, chór mieszany i orkiestrę;

muzyka na chór a cappella[edytuj | edytuj kod]

  • 1999: Vivat Maj! 3 Maj! na chór mieszany a cappella;
  • 1999: Marsz wolności na chór mieszany a cappella;

Utwory sceniczne[edytuj | edytuj kod]

Opery[edytuj | edytuj kod]

  • 1965: Najdzielniejszy z rycerzy, opera dla dzieci w 3 aktach na sopran, tenor, 2 barytony, bas, chór mieszany i orkiestrę;
  • 1979: Odys wśród białych klawiszy dla dzieci na fortepian;

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]