Maria Spiridonowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Maria Spiridonowa.

Maria Spiridonowa, ros. Мария Александровна Спиридонова (ur. 16 października 1884 roku w Tambowie, zm. 11 września 1941 roku w Lesie Miedźwiedzkim koło Orła) – rosyjska działaczka rewolucyjna, przywódczyni lewicowej frakcji eserowców (w grudniu 1917 wyodrębnionej w partię), w czasach sowieckich prześladowana i zamordowana.

W 1902 roku ukończyła dziewczęce gimnazjum w Tambowie. W 1905 roku wzięła udział w wydarzeniach rewolucyjnych i została na krótko aresztowana.

16 stycznia 1906 roku zastrzeliła na dworcu w Borysoglebsku radcę gubernatora Tambowa G. N. Łużeniowskiego. Po dwóch miesiącach moskiewski sąd skazał ją na karę śmierci, ostatecznie zamienioną na dożywotnią katorgę, którą odbywała w Nerczyńsku.

Po rewolucji lutowej uwolniona w związku z amnestią dla więźniów politycznych. W maju 1917 roku przyjechała do Moskwy, na zjeździe eserowców wybrana do władz naczelnych partii (KC i Biuro Organizacyjne). Zbliżyła się do frakcji lewicowych eserowców. Od czerwca przebywała w Piotrogrodzie. Pracowała w gazecie Ziemla i wola, była redaktorką pisma Nasz put. Wybrano ją przedstawicielką na Nadzwyczajny i II Zjazd Włościański.

6 lipca 1918 roku wzięła udział w powstaniu lewicowych eserowców przeciw władzy bolszewickiej. Po jego upadku została przewieziona do aresztu domowego na Kreml. Najwyższy trybunał rewolucyjny RFSRR skazał ją na rok więzienia, jednak w uznaniu zasług dla ruchu lewicowego darowano jej karę.

W latach 1919–21 wielokrotnie aresztowana. W 1923 roku próbowała zbiec z ZSRR, jednak schwytano ją i skazano na 3 lata zsyłki. Później wielokrotnie więziona, m.in. w zakładzie psychiatrycznym, w 1937 roku skazana na 25 lat więzienia pod sfingowanym zarzutem przygotowywania zamachu na rząd Baszkirskiej ASRR i Klimenta Woroszyłowa, więziona w izolatorach w Jarosławiu i Orle.

Po ataku III Rzeszy na ZSRR została rozstrzelana pod Orłem wraz ze 157 współwięźniami (m.in. Chrystianem Rakowskim)[1] w ramach egzekucji i masakr więźniów politycznych przeprowadzonych przez NKWD.

Przypisy

  1. Michael Parrish, The Lesser Terror: Soviet State Security, 1939-1953, Westport-London 1996, Wyd. Praeger, Greenwood Publishing Group ISBN 0-275-95113-8 s. 69 wersja elektroniczna.

Bibliografia, literatura, linki[edytuj | edytuj kod]