Marian Gumowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Marian Gumowski
Data i miejsce urodzenia 30 września 1881
Krościenko nad Dunajcem
Data i miejsce śmierci 1 października 1974
Toruń
Zawód numizmatyk, historyk
Tablica poświęcona Marianowi Gumowskiemu w Kościele Wszystkich Świętych w Krościenku nad Dunajcem
Tablica poświęcona ojcu i bratu Mariana Gumowskiego w Kościele Wszystkich Świętych w Krościenku nad Dunajcem

Marian Gumowski (ur. 30 września 1881 w Krościenku nad Dunajcem, zm. 1 października 1974 w Toruniu) – polski numizmatyk i historyk.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Franciszka (znanego, długoletniego lekarza w Krościenku nad Dunajcem i Szczawnicy) i Józefiny ze Stehrów[1]. Uczęszczał do gimnazjów w Jaśle i Tarnowie, maturę zdał w Gimnazjum św. Anny w Krakowie w 1899 roku. Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim (jego wykładowcami byli m.in. Franciszek Piekosiński i Stanisław Krzyżanowski), a także w Monachium i we Włoszech.

W 1909 roku uzyskał stopień doktora pod opieką Stanisława Krzyżanowskiego. Tematem jego rozprawy doktorskiej była Grzywna i moneta piastowska. W 1913 roku uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim habilitację z numizmatyki, na podstawie rozprawy Moneta złota w Polsce średniowiecznej, rozszerzoną na historię starożytną.

W latach 1899-1916 pracował przy zbiorach numizmatycznych Andrzeja Potockiego. W latach 1903-1919 kierował Muzeum Czapskich w Krakowie. W okresie 1919-1932 był dyrektorem Muzeum Wielkopolskiego w Poznaniu. Pracował na Uniwersytecie Jagiellońskim (1909-1919) i Uniwersytecie Poznańskim (1920-1930).

W okresie 1908-1919 był redaktorem czasopisma Wiadomości Numizmatyczno-Archeologiczne.

W okresie przedwojennym był członkiem m.in.:

  • Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk
  • Państwowej Rady Sztuki (od 1922 r.)
  • Komisji Rewindykacyjnej do odbioru dzieł sztuki z Rosji (1924-1925).

Po II wojnie światowej został zatrudniony na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W 1946 roku otrzymał tytuł profesora. W 1960 roku przeszedł na emeryturę.

Był autorem około 400 publikacji z dziedziny heraldyki, numizmatyki, sfragistyki, historii i sztuki. Kolekcjonował także ekslibrisy, których zgromadził około 4 000. Cały jego zbiór ekslibrisów zaginął w 1939 roku.

Zmarł w 1974 roku w Toruniu, pochowany został na Cmentarzu św. Jerzego w Toruniu.

Główne publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Medale Jagiellonów (1906)
  • Moneta złota w Polsce średniowiecznej (1912)
  • Medale Stefana Batorego (1913)
  • Podręcznik numizmatyki polskiej (Kraków, 1914)
  • Pieczęcie królów polskich (Kraków, 1919)
  • Monety polskie (1924, 1925)
  • Medale Zygmunta III (1924)
  • Pieczęcie i herby miast wielkopolskich (Poznań, 1932)
  • Herby miast litewskich (1935)
  • Herby miast województwa warszawskiego (1936-1937)
  • Mennica Bydgoska (Gdańsk, 1950)
  • Najstarsze pieczęcie miast polskich XIII-XIV w. (Toruń, 1960)
  • Sfragistyka (współautor, Warszawa, 1960)
  • Wspomnienia numizmatyka (Kraków, 1965)
  • Handbuch der polnischen Siegelkunde (Graz, 1966).

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Marian Gumowski ożenił się w 1909 roku z Elizą Barańską[1]. Jego brat, Jan Kanty Gumowski (1883-1946) był znanym malarzem i grafikiem.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sławomir Kalembka (red.): Pracownicy nauki i dydaktyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1945-2004. Materiały do biografii. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2006, s. 259-260. ISBN 83-231-1988-0.