Marianna Habsburg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Marianna Austriacka
Z Bożej łaski królowa Kastylii, Leónu, Aragonii, Sycylii, Neapolu, Jerozolimy, Nawarry, Grenady, Toledo, Walencji, Galicji, Majorki, Sewilli, Sardynii, Kordoby, Korsyki, Murcji, Jaén, Algeciras, Gibraltaru, Wysp Kanaryjskich, Indii oraz innych wysp i ziem na zachodnim brzegu Atlantyku, hrabina Barcelony, pani Biskajów i Moliny, księżna Aten i Neopatrii, hrabina Rouissllon i Cerdagne, markiza Oristano i Goceano, arcyksiężna Austrii, księżna Burgundii, Brabancji i Mediolanu, hrabina Habsburga, Flandrii, Tyrolu, etc. Regentka królestwa Hiszpanii i jej podległymi terytoriami.
Diego Velázquez 032.jpg Marianna Austriacka, portret autorstwa Diego Velázqueza
królowa Hiszpanii
Okres panowania od 7 października 1649
do 17 września 1665
Żona Filipa IV
Poprzedniczka Elżbieta Burbon
Następczyni Maria Ludwika Orleańska
regentka Hiszpanii
Okres panowania od wrzesień 1665
do listopad 1675
Dane biograficzne
Dynastia Habsburgowie
Urodzona 23 grudnia 1634
Wiedeń
Zmarła 16 maja 1696
Madryt
Pochowana w kaplicy w Escorialu
Ojciec Ferdynand III Habsburg
Matka Maria Anna Hiszpańska
Mąż Filip IV Habsburg
Dzieci Małgorzata Teresa,
Maria,
Filip Prosper,
Tomasz Karol,
Karol II
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Marianna Habsburg, Marianna Austriacka zwana też Marią Anną (Po hiszp. Mariana de Austria), (ur. 23 grudnia 1634, w Wiedniu, zm. 16 maja 1696, w Madrycie) – córka cesarza niemieckiego Ferdynanda III Habsburga i jego żony Marii Anny Hiszpańskiej. Królowa Hiszpanii jako druga żona Filipa IV.

Wczesne życie[edytuj | edytuj kod]

Marianna Austriaczka jako Maria Anna Habsburg urodziła się 23 grudnia 1634 roku w Wiedniu. Była wnuczką cesarza Ferdynanda II i Marii Anny Bawarskiej. Jej rodzicami byli cesarz Ferdynand III i Maria Anna Hiszpańska. Była drugim z sześciorga dzieci, z których troje zmarło we wczesnym dzieciństwie. Jej najstarszy brat – Ferdynand IV Habsburg umarł młodo. Tylko Maria Anna i jej młodszy brat – przyszły cesarz Leopold I Habsburg umarli podczas okresu starości. Dzieciństwo swe spędziła w Wiedniu, Berlinie i Pradze. Odbyła staranne wykształcenie pod okami różnych nauczycieli. Oprócz ojczystego znała również francuski, hiszpański, angielski i łacinę. Była osobą niezwykle pobożną, piękną i kulturalną. Po małżeństwie z Filipem IV stała się osobą cichą, ciemną, zimną, gorzką i melancholijną. Podobno to wszystko się stało ze względu na ponury nastrój na dworze oraz bardzo surową etykietę dworską i każdy jej krok był krytycznie oceniany. To wszystko wpłynęło na psychikę wówczas młodziutkiej królowej.

Małżeństwo[edytuj | edytuj kod]

Maria Anna była przeznaczona od wczesnych lat do kontynuowania polityki pomiędzy dwoma gałęziami rodu Habsburgów – austriackich i hiszpańskich. W wyniku tej polityki, w 1646 roku Marianna została zaręczona ze swoim bratem ciotecznym - Baltazarem Karolem (synem Filipa IV i Elżbiety Burbon), ale chłopak zmarł w trzy miesiące po zawarciu umowy ślubnej między cesarzem Ferdynandem III a Filipem IV. Wraz ze śmiercią Baltazara Hiszpania pogrążyła się w kryzysie dynastycznym. Filip IV nie miał już kolejnego męskiego potomka, a jego żona Elżbieta Burbon umarła kilka lat wcześniej, w 1644 roku. 42-letni Filip postanowił sam obrać narzeczoną zmarłego syna jako przyszłą żonę, mimo że 13-letnia dziewczynka była jego siostrzenicą.

Królowa Marianna wraz z jej mężem, królem Filipem IV w lustrze Las Meninas, namalowany przez Diego Velázqueza.

Marianna przybyła do Madrytu jesienią 1649, a 7 października poślubiła Filipa IV - króla Hiszpanii. Para miała pięcioro dzieci:

Królowa Marianna

Rządy regenckie w Hiszpanii[edytuj | edytuj kod]

Kiedy w 1665 Filip umarł, a ich syn - Karol miał 3 lata, Marianna została regentką - rządziła Hiszpanią aż do 1675, a do samej śmierci (1696) miała kontrolę nad polityką syna. Królowa nie rządziła dobrze państwem. Według świadectwa Migneta była "fanatyczką religijną, nad którą władzę absolutną miał jej spowiednik, jezuita, ojciec Nithard". Regentka, która nie cieszyła się sympatią ludu, nie odznaczając się szczególną inteligencją, wdała się w otwartą walkę z całym narodem, który miał coraz bardziej dość Marianny oraz dużej ilości jej faworytów i ulubieńców. Królowa słusznie w niektórych kręgach uchodziła za dziwaczkę, na przykład jednym z jej ulubionych zajęć było obserwowanie palenia na stosie osób skazanych przez inkwizycję. Za jej rządów Hiszpania straciła Niderlandy hiszpańskie na rzecz Francji.

Królowa Marianna w habicie

Późniejsze życie[edytuj | edytuj kod]

W 1673 roku gdy Marianna dowiedziała się o śmierci swojej jedynej, ukochanej córeczki - cesarzowej Niemiec Małgorzaty Teresy była w wielkim szoku. Wycofała się z życia publicznego i osiadła się w Toledo. Już miała wrócić do Madrytu, lecz nastąpił tzw. Przewrót pałacowy. Władzę w Hiszpanii przejął wtedy Juan Josè de Austria - nieślubny syn Filipa IV i brat przyrodni Karola II. Po jego śmierci, który nastąpił w roku 1679, Marianna wróciła do Madrytu i ponownie zdobyła władzę.

W 1668, misjonarz - jezuita San Vitores nazwał wyspy na północnym Pacyfiku - Marianami na cześć królowej.

Kiedy jej syn Karol doszedł do pełnoletności, ministrowie natychmiast odebrali jej władzę. Zaczęto też szukać małżonki dla króla. Królowa matka chciała aby narzeczoną została Niemka, jednak postąpiono dokładnie przeciwnie i wybrano - Francuzkę Marię Ludwikę Orleańską. Ich ślub odbył się w 19 listopada 1679 roku.

Marianna w podeszłym wieku, namalowana przez Claudio Coello, w latach 16851693.

Gdy zmarła Maria Ludwika (w 12 lutego 1689 roku), rozeszła się wieść, że to Olimpia Mancini na zlecenie Marianny ją otruła. Jednak to były absurdalne plotki. Oficjalnie potwierdzono, że Maria Ludwika zmarła z powodu zapalenie wyrostka robaczkowego. Podobno Marianna mocno przeżywała śmierć swojej synowej, gdyż traktowała ją jak swoją córkę. Po śmierci Marii Ludwiki Karol ożenił się ponownie, tym razem z księżniczką niemiecką - Marią Anną Wittelsbach. Nowa synowa zachowywała się od początku wrogo i ostrożnie wobec swojej teściowej, wiedząc, że wpływ dawnej regentki może jej poważnie zagrozić. Toczyła się pomiędzy nimi cicha walka o władzę.

Jej plany[edytuj | edytuj kod]

Marianna wiedząc, że jej syn - Karol nigdy nie będzie miał dziedzica, natychmiast rozpoczęła staranie o sukcesję hiszpańską. Chciała, aby w razie bezpotomnej śmierci tron miałby objąć jej prawnuk Józef Ferdynand Wittelsbach, który niestety zmarł w 1699 roku, w trzy lata po śmierci prababki. Zaś jej synowa - królowa Maria Anna chciała, aby tron po śmierci męża miałby objąć jej bratanek - cesarz Karol VI Habsburg. Prawdopodobnie właśnie z tego powodu obydwie wzajemnie się nienawidziły.

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

Całkowicie zgorzkniała Marianna Austriaczka zmarła na raka piersi w 1696 r. w pałacu księcia Uceda w Madrycie. Jako że zgon królowej zbiegł się z zaćmieniem księżyca oraz gołąb usiadł przypadkiem na trumnie Marianny, zaczęto mówić o cudach i możliwej kanonizacji zmarłej władczyni.

Sarkofag królowej w kaplicy królewskiej w Escorialu.

Świadek - baron Baumgarten opisał tak:

W środę, 16 maja o godz. 23:45 w nocy, w chwili, gdy zaćmienie Księżyca stały się bardziej widoczne, królowa zmarła w pałacu księcia Uceda, gdzie zamieszkiwała. O czwartej rano ciało królowej zostało wystawione na pokaz. W następną niedzielę został przeniesiony do Eskurialu ze zwykłą pompą. Wszyscy widzieli, że na trumnie królowej usiadł gołąb. Zakonnica, która służyła w pokoju zmarłej królowej, na wieść o jej śmierci, ze względu pamięć o niej, zabrała jedną z koszul Jej królewskiej Mości. Ta zakonnica, która była sparaliżowana po wstąpieniu do klasztoru, założyła na siebie tę koszulę i stał istny cud. Zakonnica została uzdrowiona, a wszelkie oznaki paraliżu zniknęły.

Mniej więcej trzy lata później, jesienią 1699 roku ambasador austriacki w Madrycie, hrabia Harrach przyjechał do Eskurialu, by towarzyszyć królowi Karolowi II oraz spełniać rozkazy cesarza Leopolda I. Przy okazji poprosił, by otworzył trumnę matki króla. Karol II się zgodził i rozkazał otworzyć trumnę swojej matki. Hrabia, to co zobaczył, natychmiast napisał list do cesarza Leopolda I, opisując wszystko, co widział.

Całe ciało było... bez żadnych skaleczeń... Ciało było w stanie nienaruszonym, jakby Jej Wysokość właśnie umarła; Jej jedwabne ubrania (kostium, płaszcz, tafta) były w takim dobrym stanie, że dopiero co została założona na jej ciało. Jego Królewska Mość sam namawiał mnie, bym przyjrzał i dotykał bardzo dokładnie, co mógłbym opisać dokładnie dla Cesarskiej Mości. Nie czuć wcale odoru gnijącego ciała! Jego królewska mość opowiadał mi, że Jej wysokość królowa matka przed śmiercią zażądała, by nie zabalsamować jej ciało ani otwierać jej trumnę. Mimo to Jego Królewska Mość Król tak rozkazał. Lekarze i chirurdzy w mojej obecności przecięli koszulę Jej Wysokości do operacji. Nagle twarz Królowej pokryła się czerwienią, a lekarze i chirurdzy padli na kolana, żarliwie się modląc i prosząc Jej Wysokość o przebaczenie, bo zrobili to, co Jego Królewska Mość rozkazał. Twarz Jej Wysokość natychmiast przywrócił do poprzedniego stanu!

Poprzednik
Elżbieta Burbon
Escudo de armas de Carlos III de España Toisón y Gran Cruz 2.svg Królowa Hiszpanii
1649-1665
Escudo de armas de Carlos III de España Toisón y Gran Cruz 2.svg Następca
Maria Ludwika Orleańska