Mark Wayne Clark

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mark Wayne Clark
Gen. M. W. Clark (1943)
Gen. M. W. Clark (1943)
generał generał
Data i miejsce urodzenia 1 maja 1896
Madison Barracks, Nowy Jork
Data i miejsce śmierci 17 kwietnia 1984
Charleston, Karolina Południowa
Przebieg służby
Lata służby 19171953
Siły zbrojne United States Army
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
II wojna światowa,
wojna koreańska
Odznaczenia
Krzyż za Wybitną Służbę (USA) Distinguished Service Medal Distinguished Service Medal (Army) Navy Distinguished Service Medal Legia Zasługi Brązowa Gwiazda Krzyż Oficerski Orderu Korony (Belgia) Krzyż Oficerski Orderu Krzyża Południa Order Wojenny Białego Lwa kl. I Krzyż Wielki Legii Honorowej Krzyż Wielki Sabaudzkiego Orderu Wojskowego Krzyż Wielki Orderu Domowego pw. świętych Maurycego i Łazarza Medaglia d'argento al valor militare Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Order of Ouissam Alaouite Order Imperium Brytyjskiego, Rycerski Order Suworowa kl. I
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Generał Clark w Korei
Clark na pokładzie USS Ancon podczas lądowania pod Salerno

Mark Wayne Clark (ur. 1 maja 1896, zm. 17 kwietnia 1984), amerykański generał w czasie II wojny światowej (kampania sycylijska i włoska) i wojny koreańskiej (dowódca amerykańskich i oenzetowskich sił zbrojnych).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Madison Barracks, Sackets Harbor, w stanie Nowy Jork, ale wychowywał się w Illinois. Prawdopodobnie był kuzynem generała George'a Marshalla.

Clark ukończył Akademię Wojskową w West Point w roku 1917. Otrzymał stopień kapitana z przydziałem do 11. pułku piechoty, z którym został wysłany do Francji, gdzie został ranny w jednej z bitew I wojny światowej.

W okresie międzywojennym pełnił obowiązki zastępcy komendanta Civilian Conservation Corps w Omaha, w stanie Nebraska. W roku 1935 uczęszczał do Szkoły Dowodzenia i Sztabu Generalnego, a w 1937 do Wyższej Szkoły Wojennej US Army. Clark po zakończeniu I wojny światowej utrzymał swój kapitański stopień, w roku 1932 został mianowany majorem. W 1940 dosłużył się stopnia podpułkownika, a w sierpniu 1941 awansował o dwa stopnie i został generałem brygadierem i w niecały rok później generałem-majorem (stopień tymczasowy).

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Od roku 1940 Clark służył w Forcie Lewis, w stanie Waszyngton. W sierpniu 1941 na wniosek George'a Marshalla został mianowany asystentem szefa sztabu ds. operacyjnych głównej kwatery US Army, w styczniu 1942 – zastępcą szefa sztabu, a w październiku – szefem sztabu Wojsk Lądowych oraz zastępcą dowódcy sił alianckich w Afryce Północnej. Na tym stanowisku zajął się planowaniem operacji desantowej, znanej jako Operacja Torch. W ramach swych obowiązków na kilka tygodni przed lądowaniem udał się z tajną misją na pokładzie brytyjskiego okrętu podwodnego HMS "Seraph" (P219) do Szarszalu (Cherchell) w Algierii, by negocjować z Francuzami Vichy.

Po rozmowach w Szarszalu, które zaowocowały brakiem oporu ze strony Francuzów podczas inwazji, generał-major Clark uzyskał promocję na stopień generała-porucznika (tymczasowo) i krótko przed lądowaniem we Włoszech we wrześniu 1943 roku objął dowodzenie 5 Armią. Zarzucano mu złe zaplanowanie lądowania pod Salerno, które o mało nie skończyło się klęską oddziałów desantowych[1].

Clark ponosi odpowiedzialność za zbombardowanie klasztoru na Monte Cassino 15 lutego 1944 roku, w trakcie bitwy o to wzgórze. Jego sposób prowadzenia działań bojowych był często krytykowany. Szczególnie niskie oceny wystawiano mu za akcję podczas ostatnich walk na Linii Gustawa, kiedy to, ignorując rozkazy głównodowodzącego Grupą Armii brytyjskiego generała Harolda Alexandra, rzucił swe oddziały na Rzym (zajęty 4 czerwca 1944 roku, a więc dwa dni przed lądowaniem w Normandii), zamiast wykorzystać lukę w liniach nieprzyjaciela i zamknąć w kotle cofające się dywizje niemieckie.

W grudniu 1944 roku Clark przejął od Harolda Alexandra dowodzenie 15. Grupy Armii, co uczyniło go dowódcą wszystkich alianckich wojsk lądowych we Włoszech[2].

10 marca 1945 został mianowany generałem, z końcem wojny – naczelnym dowódcą Sił Sprzymierzonych we Włoszech, a następnie – Wysokim Komisarzem w amerykańskiej strefie okupacyjnej w Austrii. Jako zastępca sekretarza stanu uczestniczył w roku 1947 w negocjacjach Rady Ministrów Spraw Zagranicznych na temat losu Austrii w Londynie i w Moskwie. W czerwcu tego samego roku Clark wrócił do Ameryki i objął dowodzenie VI Armii z kwaterą główną w San Francisco. W dwa lata później został szefem Sił Lądowych US Army.

Dalsze dzieje[edytuj | edytuj kod]

W czasie wojny koreańskiej, 12 maja 1952 r., został dowódcą sił Narodów Zjednoczonych, zastępując na tym stanowisku generała Matthew Ridgwaya. To Clark podpisał postanowienie o zawieszeniu broni z Koreańczykami w 1953.

Po odejściu z wojska Mark Clark zasiadał (1954–1966) w gabinecie rektora The Citadel, wyższej szkoły wojskowej w Charleston w Karolinie Południowej. Napisał dwa tomy wspomnień: Calculated Risk (1950) i From the Danube to the Yalu (1954).

Niezwykle szybka kariera Clarka od młodszego oficera po najwyższe stopnie generalskie była przypisywana jego bliskim stosunkom z generałami George'em Marshallem i Dwightem Eisenhowerem.

Wśród odznaczeń, jakie odebrał są Krzyż za Wybitną Służbę, Army Distinguished Service Medal, Grand Croix Légion d'honneur,

Clark jest pochowany na terenie The Citadel.

Przypisy

  1. Baxter, ss.58-59
  2. Katz, s.27

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mark W. Clark: Calculated Risk, The War Memoirs of a Great American General. Enigma Books, 2007. ISBN 978-1-929631-59-9.
  • Robert Katz: The Battle for Rome. Simon & Schuster, 2003. ISBN 978-0743216425.
  • Colin F. Baxter: Field Marshal Bernard Law Montgomery, 1887-1976: A Selected Bibliography. Greenwood Press, 1999. ISBN 978-0313291197.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]