Marmolada (góra)
| Marmolada | |
 |
|
| Państwo |  Włochy |
| Pasmo | Dolomity, Alpy Wapienne |
| Wysokość | 3343 m n.p.m. |
| Wybitność | 2131 m |
| Pierwsze wejście | 1864 Paul Grohmann |
|
Położenie na mapie Alp
  Marmolada
|
|
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Marmolada (3343 m n.p.m.) - góra w północno-wschodniej części Włoch, na wschód od Trydentu, najwyższy szczyt Dolomitów. Administracyjne Marmolada leży na granicy dwóch regionów: Wenecja Euganejska i Trydent-Górna Adyga.
Nazwa masywu pochodzi z języka ladyńskiego, w którym oznacza "błyszcząca", co związane jest z leżącym na północnej flance szczytu lodowcem Ghiacciaio della Marmolada. Ze względu na lodowiec widziana od północy Marmolada posiada charakterystyczny wygląd, odróżniający ją od innych szczytów Dolomitów.
Spis treści |
[edytuj] Położenie i okolica
W kierunku wschodnim ze szczytu biegnie grań. W kierunku południowym masyw załamuje się, tworząc pionową, ośmiuset metrową ścianę. Jest to jedna z najbardziej popularnych i wymagających ścian wspinaczkowych w Dolomitach. W kierunku północnym biegnie stosunkowo łagodny, jedyny duży lodowiec w Dolomitach (Lodowiec Marmolada).
Grań Marmolady składa się z kilku szczytów. Są to kolejno od zachodu na wschód:
- Punta Penia (3343 m n.p.m.),
- Punta Rocca (3309 m n.p.m.),
- Punta Ombretta (3230 m n.p.m.),
- Monte Serauta (3069 m n.p.m.),
- Pizzo Serauta (3035 m n.p.m.).
Na szczyt Punta Rocca można dostac się kolejką linową otwartą w 2005 roku. Na szczyt Punta Penia można dostac się ubezpieczoną drogą (via ferrata) biegnącą po grani od zachodu.
[edytuj] Historia
Przed I wojną światową granica pomiędzy Austrią i Włochami biegła przez Marmoladę (w języku niemieckim Marmolata). W czasie wojny przez masyw przechodziła linia frontu. Żołnierze austriaccy zakwaterowani byli w tunelach biegnących w północnym czole lodowca, natomiast włoscy stacjonowali na południowych, skalnych urwiskach masywu. Po regresji lodowca odnajdywane bywały rzeczy należące do żołnierzy.
[edytuj] Podanie o Lodowcu Marmolada
Podanie o Południowym Tyrolu opisuje legendarne powstanie lodowca. Początkowo na Marmoladzie nie było żadnego lodu ani śniegu, ale żyzne pastwiska i łąki. Przed sierpniowym świętem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny rolnicy przerwali jak zwykle sianokosy i udali się do doliny, by iść do kościoła. Pomimo że w święta obowiązywały dwa dni wolne od pracy, jeden z nich przepracowali cały, aby bezpiecznie zebrać suche siano i poukładać je w stogi. Wtedy zaczął prószyć śnieg i padał tak długo, dopóki w końcu cała Marmolada nie pokryła się lodowcem.
- Podania, Baśnie i Historie z Południowego Tyrolu. Część 1: Doliny Wipp, Puster, Gader. (Sagen, Märchen und Schwänke aus Südtirol. Band 1: Wipptal, Pustertal, Gadertal). Zebrane przez Willi Mai. Pod redakcją i z komentarzem Leandera Petzoldta na zlecenie Towarzystwa Przyjaciół Tyrolskiej Kultury Ludowej. Wydawnictwo Tyrolia-Verlag Innsbruck, Wiedeń 2000. ISBN 3-7022-2227-8
[edytuj] Pierwsze zdobycie
Szczyt po raz pierwszy został zdobyty w 1864 przez Paula Grohmanna.
