Mars 3

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Orbiter Mars 3
Mars3 iki.jpg
Zaangażowani ZSRR
Indeks COSPAR 1971-049A
Rakieta nośna Proton K z dodatkowym członem Blok D
Miejsce startu Bajkonur, Kazachstan
Cel misji Mars
Orbita (docelowa, początkowa)
Perycentrum 1500 km
Apocentrum 211 400 km
Okres obiegu 12 d 19 godz.
Nachylenie 60°
Czas trwania
Początek misji 28 maja 1971 (15:26:30 UTC)
Koniec misji 22 sierpnia 1972
Wymiary
Masa całkowita (z lądownikiem) 4650 kg
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Mars 3 (ros. Марс 3) – radziecka sonda kosmiczna wysłana na Marsa w ramach programu Mars, 9 dni po bliźniaczej misji Mars 2[1][2]. Lądownik tej sondy został pierwszym pojazdem w historii, który bezpiecznie osiadł na marsjańskim gruncie, jednak po 14,5 sekundy transmisji utracono z nim łączność[3].

Konstrukcja i przebieg misji[edytuj | edytuj kod]

Orbiter[edytuj | edytuj kod]

Orbiter Mars 3 miał za zadanie fotografować Marsa z orbity, prowadzić badania atmosfery Marsa oraz temperatury gruntu, a także obserwacje topograficzne, monitorowanie wiatru słonecznego, badanie międzyplanetarnego i marsjańskiego pola magnetycznego, a także służył jako satelita komunikacyjny pomiędzy lądownikiem a kontrolą na Ziemi.

Podczas manewru wejścia sondy na orbitę wokół Marsa orbiter stracił część paliwa, wskutek czego nie wszedł na orbitę o okresie 20 godzin, lecz wszedł na orbitę o okresie równym 12 dni i 19 godzin.

Podczas trwania misji (tj. od grudnia 1971 do maja 1972, choć transmisje trwały aż do sierpnia) orbiter Mars 3 przesłał dużą ilość danych i zdjęć (łącznie z Mars 2 przesłał aż 60).

Lądownik[edytuj | edytuj kod]

Lądownik Mars 3
Mars3 lander vsm.jpg
Zaangażowani ZSRR
Indeks COSPAR 1971-049F
Rakieta nośna Orbiter Mars 3
Orbita (docelowa, początkowa)
Czas trwania
Początek misji 2 grudnia 1971 (09:14 UTC)
Data lądowania 2 grudnia 1971 (13:49 UTC)
Koniec misji 2 grudnia 1971
Wymiary
Masa całkowita 358 kg

Lądownik Mars 3 był zamknięty w specjalnym module opadania, wyposażonym w spadochron oraz rakiety hamujące. Sam lądownik miał kształt podobny do lądownika sondy Łuna 9, jednak różnił się od niego znacząco. Był wyposażony w dwie kamery telewizyjne i spektrometr, oraz urządzenia do badania mechanicznych i chemicznych właściwości gruntu.

Lądownik wylądował na Marsie 2 grudnia 1971 o 13:49 czasu GMT (pięć dni po rozbiciu się identycznego lądownika sondy Mars 2), w kraterze Ptolemaeus, w miejscu o przybliżonych współrzędnych Mars 45 S 158 W. Urządzenie rozpoczęło pracę, jednak po 14,5 s pracy łączność między lądownikiem a Ziemią zanikła[4][5]. Jedyne dane przesłane przez lądownik to nieczytelny obraz.

Wewnątrz lądownika znajdował się łazik o nazwie PrOP-M (ros. Прибор оценки проходимости – Марс, „instrument oceny drożności – Mars”), który miał być wypuszczony za pomocą manipulatora i podjechać w pole widzenia kamer, z równoczesnym zatrzymywaniem się co 1,5 m na badania. Z powodu awarii lądownika łazik nie został wypuszczony.

Miejsce lądowania zostało sfotografowane przez sztucznego satelitę Marsa, amerykańską sondę Mars Reconnaissance Orbiter w 2007 r. W 2013 roku ogłoszono, że na zdjęciach prawdopodobnie widać lądownik Mars 3, jego spadochron, rakietowy silnik hamujący i osłonę termiczną[4][5].

Zdjęcia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ted Stryk: Mars 3 (ang.). [dostęp 2012-07-16].
  2. V.G. Perminov: The Difficult Road to Mars (ang.). [dostęp 2012-07-16].
  3. NASA's mars probe website (ang.). NASA. [dostęp 2012-07-16].
  4. 4,0 4,1 Guy Webster: NASA Mars Orbiter Images May Show 1971 Soviet Lander (ang.). NASA/Jet Propulsion Laboratory, 2013-04-11. [dostęp 2013-04-12].
  5. 5,0 5,1 Krzysztof Kanawka: Czy odnaleziono lądownik Mars 3? (pol.). Kosmonauta.net, 2013-04-12. [dostęp 2013-04-12].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]