Mars 5

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mars 5
Inne nazwy M-73 No.53S
Zaangażowani  ZSRR
Indeks COSPAR 1973-049A
Rakieta nośna Proton K/D
Miejsce startu Bajkonur, Kazachska SRR
Cel misji Mars
Orbita (docelowa, początkowa)
Okrążane ciało niebieskie Mars
Perycentrum 1755 km[1]
Apocentrum 32 555 km[1]
Okres obiegu 24,88 h[1]
Nachylenie 35,33[1]°
Mimośród 0,7493[1]
Czas trwania
Początek misji 25 lipca 1973 (18:55:48 UTC)
Koniec misji 28 lutego 1974
Wymiary
Masa całkowita 3440[1] kg

Mars 5 (ros. Марс 5) – kolejna radziecka sonda kosmiczna wysłana w ramach programu Mars cztery dni po sondzie Mars 4 z podobnym zadaniem. Należała do typu M-73, podobnie jak trzy inne wystrzelone w 1973 roku sondy: Mars 4, Mars 6 i Mars 7.

Misja[edytuj | edytuj kod]

Wystrzelona 25 lipca 1973 roku sonda o masie 3440 kg w dniu 12 lutego 1974 roku została wprowadzona na orbitę okołomarsjańską o perycentrum 1760 km, a apocentrum 32 500 km. Nachylenie względem marsjańskiego równika wynosiło 35°. Jeden obieg dookoła Marsa dokonywała w ciągu 24 godzin i 53 minut, czyli w czasie niewiele dłuższym od doby marsjańskiej. W związku z tym sonda przesuwała się po tamtejszym „nieboskłonie” bardzo wolno, zaledwie o 3 stopnie na dobę. Badaniami objęto więc niewielki obszar Marsa. Obszar ten zaczynał się od pustyni Memnonia, ciągnął przez cieśninę Bosphorus, rejon Mare Erythaeum i Margaritifer Sinus, a kończył w okolicy Arabii.

Wkrótce po wejściu sondy na orbitę okołomarsjańską wykryto powolną dekompresję przedziału, w którym znajdowały się instrumenty naukowe, spowodowaną prawdopodobnie uderzeniem mikrometeoroidu. Z przeprowadzonych obliczeń wynikało, że przy takim tempie ucieczki powietrza sonda będzie działać przez około 3 tygodnie. W związku z tym program badań naukowych przyspieszono[2].

Aparatura sondy przeprowadziła badania składu atmosfery, pola magnetycznego, pola grawitacyjnego, promieniowania cieplnego oraz przekazała zdjęcia przy użyciu 2 kamer wyposażonych w filtry umożliwiające uzyskanie barwnych obrazów. Zdolność rozdzielcza wynosiła 100 m z odległości 2000 km. Za pomocą sondy otrzymano dane o temperaturze powierzchni Marsa. Maksymalna temperatura zmierzona w rejonie Claritas o godzinie 11:30 czasu miejscowego, wynosiła –1°C. Podczas zachodu Słońca obniżyła się do –43°C, a o godzinie 21 spadła do –73°C. Nie stwierdzono zależności między temperaturą a rzeźbą terenu (bardzo urozmaiconą w badanej okolicy)[3].

Jednym z zadań Marsa 5 było uzyskanie szczegółowych obrazów obszarów, na których miały osiąść lądowniki kolejnych próbników.

Ostatni kontakt z sondą nawiązano 28 lutego 1974, ciśnienie powietrza wewnątrz sondy spadło wtedy poniżej poziomu roboczego[2].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Mars 5 (ang.). W: NSSDC Master Catalog [on-line]. NASA. [dostęp 2013-09-23].
  2. 2,0 2,1 Asif A. Siddiqi: Deep Space Chronicle: A Chronology of Deep Space and Planetary Probes 1958-2000 (ang.). W: Monographs in Aerospace History, No. 24 [on-line]. NASA History Office, 2002. [dostęp 2013-09-23]. s. 104.
  3. Stanisław Brzostkiewicz: Czerwona planeta. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1976, s. 122-123.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]