Martenica

Martenica
Martenica 2009.
Dzień	1 marca
Kraje	Albania Bułgaria Macedonia Rumunia Serbia
Typ święta	ludowe
Zwyczaje	obdarowwanie się wzajemnie czerwono-białymi włóczkowymi gałgankami
Upamiętnia	Babę Martę
Znaczenie	nadzieja na zdrowie i długie życie
Podobne święta	Ostara, Święto Jaryły

Martenica, bułg. мартеница - bułgarsko-indoirański zwyczaj świętowania 1 marca, mający swoje korzenie w roku 681, będącym datą ustanowienia państwa bułgarskiego.

Samo słowo 'martenica' pochodzi od bułgarskiej nazwy marca (mart, bułg. - март) i poza świętem oznacza także rozdawane z tej okazji kolorowe gałganki.

Zgodnie z bułgarską tradycją, marzec jest miesiącem nadejścia wiosny. Z tej okazji pierwszego dnia marca ma miejsce ludowe święto połączone z symbolicznym pożegnaniem zimy i powitaniem wiosny.

Martenicowe zwyczaje

1 marca i przez kilka kolejnych dni Bułgarzy obdarowują się wzajemnie czerwono-białymi włóczkowymi gałgankami, z których część jest formie laleczek, a inne w postaci pomponików, wstążeczek, plecionek itp.

Bułgarska nazwa marca 'mart', według ludowego przekazu, jest imieniem złośliwej staruszki słynącej z nagłej zmiany humoru. Bułgarzy nazywają ją Baba Marta (babcia Marta; bułg. Баба Марта). Obdarowywanie się gałgankami, zwanymi od nazwy święta martenicami, ma zadowolić staruszkę i skłonić ją do nieopóźniania odejścia zimy.

Martenice były dawniej wykorzystywane także do przepowiadania przyszłości. Wróżba polegała na włożeniu martenicy pod kamień i pozostawieniu jej tam na kilka dni. Pojawienie się po tym czasie pod kamieniem mrówek było zwiastunem znacznego powiększenia stada owiec, koni (jeśli pojawiły się mrówki czerwone) lub krów (jeśli pojawiły się inne owady).

Zwyczaj dekorowania się martenicami jest w Bułgarii jednym z najdłuższych i najpowszechniejszych. Współcześnie martenica symbolizuje budzenie się nowego życia, wiosnę, płodność, żyzność, a święto jest wyrazem nadziei na zdrowie i długie życie.

Galeria

• 
• 
• 

  Martenica na logo bułgarskiej Wikipedii

Źródła

• Баба Марта (Baba Marta) - tradycyjny bułgarski zwyczaj (bułg.)
• Martenica- bułgarsko-irański zwyczaj (bułg.)