Martin Gray
Martin Gray, także Mietek Grajewski (ur. 27 kwietnia 1922 w Warszawie) – polski Żyd, syn przedwojennego właściciela fabryki rękawiczek. Autor m.in. książki biograficznej Wszystkim, których kochałem, w której opisał tragiczne losy swoje i swojej rodziny podczas II wojny światowej.
Jego rodzina związana była z reformowanym judaizmem, on sam nie angażował się w życie religijne. Po wybuchu wojny przesiedlony z rodziną do getta warszawskiego, często organizował dla bliskich żywność. Dołączył do powstania w getcie. Umieszczony w obozie w Treblince, udało mu się uciec. Następnie na krótko walczył u boku Armii Krajowej, a pod koniec wojny w Armii Ludowej, z którą jako funkcjonariusz NKWD wkroczył do Berlina.
Po wojnie opuścił Armię Czerwoną i zaczął poszukiwania babci, która jako jedyna przeżyła z rodziny wojnę. Znalazł ją w 1946 w Stanach Zjednoczonych, dokąd wyemigrował. Pracował jako handlarz antyków w USA, Kanadzie i na Kubie. W 1960 przeniósł się do Francji, gdzie mieszka do dzisiaj.
W 1979 roku Gitta Sereny, w artykule opublikowanym w New Statesman, zarzuciła Grajewskiemu, że jego książka Dla tych, których kochałem została napisana przez Maxa Gallo[1].
Publikacje [edytuj]
W swoich książkach Gray zmierza się z przeszłością. Opisuje życie w getcie, pobyt w Treblince, ucieczkę z obozu; ważna jest też relacja z walki w powstaniu w getcie oraz spotkania z ojcem i jego śmierć, którą osobiście przeżył.
Jest autorem sześciu książek wydanych w języku francuskim:
- Le livre de la vie, 1973
- Les forces de la vie, 1975 (wyd. pol. Siły życia, Warszawa: PWN, 1990, seria Logos)
- La vie renaîtra de la nuit, 1977
- Le Nouveau Livre, 1980
- J'écris aux hommes de demain, 1983
- La maison humaine, 1984
Na podstawie wspomnień został zrealizowany w 1983 film Dla tych, których kochałem, z Michaelem Yorkiem w roli głównego bohatera.
Przypisy
- ↑ Sereny, Gitta. "The Men Who Whitewash Hitler", New Statesman, Vol. 98, No. 2537, November 2, 1979, pp. 670-73.
