Martin McDonagh

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Martin McDonagh (ur. 26 marca 1970) – współczesny irlandzki dramatopisarz i reżyser filmowy.

Urodził się w Camberwell w Londynie, w irlandzkiej rodzinie. Jego matka (pochodząca z Killeenduff, Easky, hrabstwo Sligo) i ojciec (z Lettermullen, Connemara, hrabstwo Galway) przeprowadzili się później z powrotem do Galway, zostawiając Martina i jego brata (twórcę scenariuszy Johna Michaela McDonagh) w Londynie, gdzie Martin żył na zasiłku od szesnastego roku życia.

Podczas letnich wizyt w Galway, McDonagh poznał specyficzny dialekt języka angielskiego używany w zachodniej Irlandii, którego później użył w swoich sztukach. Jego ironiczne połączenie surowego prowincjonalnego języka, pierwotnej symboliki i czarnego humoru stanowi szczególną fuzję twórczości Johna Millingtona Synge ze współczesnymi utworami Harolda Pintera, Davida Mameta i brytyjskimi komediami telewizyjnymi.

W 1996 roku został uhonorowany London Critics' Circle Theatre Awards dla najbardziej obiecującego dramatopisarza.

McDonagh jest najbardziej znany jako autor czarnych komedii w trylogiach: tzw. "Trylogii Leenane" oraz "Trylogii arańskiej", których wszystkie części zostały po raz pierwszy wystawione przez Druid Theatre Company z siedzibą w Galway. Napisał także kilka słuchowisk radiowych.

Chociaż wielu uważa twórczość McDonagha za wyjątkową, pisarz mnóstwo zawdzięcza amerykańskim twórcom, Beth Henley i Samowi Shepardowi, których wpływy są wyraźnie widoczne w sztukach McDonagha, zwłaszcza w Królowej piękności z Leenane.

W marcu 2006 roku pisarz otrzymał Nagrodę Amerykańskiej Akademii Filmowej dla najlepszego filmu krótkometrażowego za Sześciostrzałowiec, do którego napisał scenariusz i którego był reżyserem.

Trylogia Leenane (The Leenane Trilogy)[edytuj | edytuj kod]

Królowa piękności z Leenane (The Beauty Queen of Leenane, 1996)[edytuj | edytuj kod]

Historia dysfunkcyjnego związku między starą panną a jej dominującą matką, w której córka staje przed ostatnią szansą na miłość a matkę spotyka ponury koniec. Sztuka nominowana do Tony Award za najlepszą sztukę w 1998.

Czaszka z Connemary (A Skull in Connemara, 1997)[edytuj | edytuj kod]

Mężczyzna z Connemary, Mick Dowd zajmuje się wykopywaniem z grobów szkieletów, aby zrobić w starych grobach miejsce dla mieszkańców wymierającej wioski. Pewnego dnia jego "klientką" zostaje żona, która zginęła przed laty w spowodowanym przez niego wypadku samochodowym.

Samotny Zachód (The Lonesome West, 1997)[edytuj | edytuj kod]

Przeniesienie w irlandzką rzeczywistość Prawdziwego Zachodu Sama Sheparda, pokazującego kłótnie dwóch braci po śmiertelnym, prawdopodobnie przypadkowym, postrzeleniu ojca. Sztuka nominowana do Tony Award za najlepszą sztukę w 1999.

Trylogia arańska (The Aran Islands Trilogy)[edytuj | edytuj kod]

Kaleka z Inishmaan (The Cripple of Inishmaan, 1996)[edytuj | edytuj kod]

Spiskowania kalekiego nastolatka, chcącego wystąpić w filmie Man of Aran. Czarna komedia.

Porucznik z Inishmore (The Lieutenant of Inishmore, 2001)[edytuj | edytuj kod]

Chory psychicznie dowódca odłamu Irlandzkiej Armii Republikańskiej dowiaduje się, że jego najlepszy przyjaciel został zabity. Ten najlepszy przyjaciel to kot.

The Banshees of Inisheer[edytuj | edytuj kod]

Wielki finał trylogii wysp Aran. Jedyna jak dotąd sztuka Martina McDonagh niewystawiana w Polsce.

Inne sztuki[edytuj | edytuj kod]

Pan Poduszka lub Poduszyciel (The Pillowman, 2003)[edytuj | edytuj kod]

Katurian, twórca makabrycznych bajek dla dzieci jest przesłuchiwany przez policję po tym, jak w okolicy kilkoro dzieci zostaje zamordowanych w sposób opisany przez Katuriana. Sztuka uhonorowana nagrodą Laurence'a Oliviera za najlepszą nową sztukę w 2004 roku oraz nagrodą The Mamturk Rifleman.

Twórczość filmowa[edytuj | edytuj kod]

Sześciostrzałowiec (2006)[edytuj | edytuj kod]

W 2006 roku Martin McDonagh otrzymał Oscara za swój film krótkometrażowy Sześciostrzałowiec. Ta czarna komedia opowiada o losach bohatera, który podczas smutnej podróży do domu, kilka godzin po śmierci żony, spotyka dziwnego i prawdopodobnie chorego psychicznie młodego mężczyznę. Film był kręcony w Wicklow, Waterford i Rosslare.

Najpierw strzelaj, potem zwiedzaj (In Bruges, 2008)[edytuj | edytuj kod]

Po otrzymaniu Oscara za Sześciostrzałowiec McDonagh podjął współpracę z Focus Features, wytwórnią, na zlecenie której wyreżyserował długometrażowy film na podstawie własnego scenariusza. To opowieść o dwóch płatnych mordercach, którzy po przypadkowym zamordowaniu dziecka ukrywają się w Brugii. Główne role w filmie zagrali Brendan Gleeson i Colin Farrell, który za występ w tym filmie otrzymał nagrodę Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu.

7 psychopatów (Seven Psychopaths, 2012)[edytuj | edytuj kod]

Czarna komedia o scenarzyście Martym (w tej roli Colin Farrell), który akurat kończy pisać scenariusz zatytułowany Siedmiu psychopatów. Aby tego dokonać potrzebuje jedynie odrobiny skupienia i inspiracji. Jego najlepszy przyjaciel, bezrobotny aktor Billy (Sam Rockwell), który dorabia sobie jako złodziej psów, zrobi wszystko, żeby pomóc swojemu kumplowi. Pech chce, że w tym samym czasie Billy wraz ze swym wspólnikiem Hansem (Christopher Walken) skradli ukochanego psa szalonego gangstera, który nie powstrzyma się przed niczym, by go odzyskać.