Marty Feldman

Marty Feldman
Imię i nazwisko	Martin Alan Feldman
Data i miejsce urodzenia	8 lipca 1934 Londyn, Wielka Brytania
Data i miejsce śmierci	2 grudnia 1982 Meksyk, Meksyk

Marty Feldman, właściwie Martin Alan Feldman (ur. 8 lipca 1934 w Londynie, zm. 2 grudnia 1982 w Meksyku) – brytyjski scenarzysta, komik i aktor charakterystyczny.

Biografia

Marty Feldman urodził się w roku 1934 (niektóre źródła podają błędnie rok 1933) w East End, ubogiej dzielnicy Londynu, w rodzinie żydowskich emigrantów z Rosji. Jego ojcem był Myer Feldman, krawiec.

Feldman porzucił szkołę w wieku lat 15, chcąc zostać muzykiem jazzowym. Wkrótce odkrył jednak u siebie zamiłowanie do komedii. W roku 1954 utworzył z Barrym Tookiem spółkę autorską, która pisała scenariusze do udanych telewizyjnych seriali komediowych, m.in. The Army Game, Bootsie and Snudge, a także słuchowiska radiowego Round the Home. W roku 1966 był jednym z autorów serialu telewizyjnego The Frost Report, uważanego za szczególnie ważny w historii brytyjskiej komedii, gdyż debiutowali w nim członkowie przyszłej grupy Monty Pythona.

Marty Feldman ożenił się w roku 1959 z Laurettą Sullivan. Małżeństwo to przetrwało aż do jego śmierci.

W roku 1961 u Feldmana zdiagnozowano silną nadczynność tarczycy (chorobę Gravesa-Basedowa). Choroba ta trwale zmieniła jego wygląd, nadając mu charakterystyczny wytrzeszcz oczu, który stał się potem jego znakiem rozpoznawczym jako aktora.

Na ekranie TV Feldman po raz pierwszy pojawił się w roku 1967, w programie At Last the 1948 Show, wraz z Johnem Cleese, Grahamem Chapmanem i Timem Brooke-Taylorem. Sukces który osiągnął tym programem sprawił, że BBC zaproponowało mu własny, autorski show Marty (później tytuł zmieniono na It’s Marty). Dwukrotnie otrzymał za niego nagrodę BAFTA (jako najlepszy aktor komediowy i najlepszy autor). Program zdobył też uznanie międzynarodowe i został nagrodzony „Złotą Różą” festiwalu w Montreux.

Sukcesy te utorowały mu drogę do kariery w USA i na ekrany kinowe. W amerykańskiej telewizji występował w Dean Martin Show, miał też własny program zatytułowany The Marty Feldman Comedy Machine. Pierwszą jego dużą rolą kinową była rola Igora w filmie Mela Brooksa Młody Frankenstein. Film odniósł sukces, a produkcje kinowe stały się od tego czasu głównym zajęciem Marty’ego. Występował, jako aktor w produkcjach Mela Brooksa i innych. Sam napisał scenariusze i wyreżyserował dwa filmy: Ostatni film o legii cudzoziemskiej i Trapista w Nowym Jorku.

Marty Feldman zmarł nagle 2 grudnia 1982, w pokoju hotelowym w Meksyku, gdzie przebywał w związku z zdjęciami do filmu Żółtobrody. Przyczyną śmierci był zawał serca, wywołany przez ostre zatrucie pokarmowe. Mel Brooks, w komentarzu DVD do filmu Młody Frankenstein wymienia inne czynniki, które mogły się przyczynić do nagłej śmierci aktora: palił papierosy (5 paczek dziennie) i pił wielkie ilości kawy. Pomimo śmierci aktora film został ukończony, ale grana przez Feldmana postać ginie nagle przed jego końcem.

Pochowany został w Los Angeles na cmentarzu Forest Lawn Memorial Park, w pobliżu grobu swego idola, Bustera Keatona.

Filmografia

Aktor

• Prosimy nie regulować odbiorników (Do not adjust your set),1968-69
• Młody Frankenstein (Young Frankenstein), 1974, jako Igor
• Przygody najsprytniejszego z braci Holmesów (The Adventure of Sherlock Holmes' Smarter Brother), 1975, jako sierżant Sacker
• 40 gradi all’ombra del lenzuolo, 1976, jako Alex
• Nieme kino (Silent Movie), 1976, jako Marty Eggs
• Ostatni film o legii cudzoziemskiej (The Last Remake of Beau Geste), 1977, jako Digby Geste
• Trapista w Nowym Jorku (In God We Tru$t), 1980, jako brat Ambroży
• Slapstick (Slapstick (Of Another Kind)), 1982, jako Silvester
• Żółtobrody (Yellowbeard), 1983, jako Gilbert

Scenarzysta i reżyser

• Ostatni film o legii cudzoziemskiej (The Last Remake of Beau Geste), 1977
• Trapista w Nowym Jorku (In God We Tru$t), 1980

Linki zewnętrzne

• Marty Feldman w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Marty Feldman w bazie filmweb.pl
• Marty Feldman w NNDB (ang.)