Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej Polskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Marynarka Wojenna
Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeł Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeł Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej Polskiej
Państwo Rzeczpospolita Polska
Siły zbrojne Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej
Nazwa skrócona Marynarka wojenna
Data utworzenia 1918
Prefiks okrętów ORP
Bandera Naval Ensign of Poland2.svg
Proporzec Naval Jack of Poland.svg
Najwyższe dowództwa
Cywilne Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Minister Obrony Narodowej
Wojskowe Dowództwo Marynarki Wojennej
Centrum Operacji Morskich
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej Polskiej – jeden z czterech rodzajów polskich Sił Zbrojnych, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych i Wojsk Specjalnych. Odpowiada za obronę wybrzeża i wód terytorialnych. Pod względem organizacyjnym stanowi związek operacyjny – flotę. Od 25 czerwca 2010 roku funkcję dowódcy pełni adm. fl. Tomasz Mathea[1].

Spis treści

[edytuj] Historia

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej Polskiej.

Początek wojenno-morskiej obecności Polski datuje się na 1463, kiedy to zaimprowizowane oddziały elbląsko-gdańskie pokonały flotę krzyżacką w bitwie na Zalewie Wiślanym. W 1561, w odpowiedzi na manifest królewski powstała zorganizowana flota kaperska, zwana także flotą strażników morza. Podjęto też wtedy budowę pierwszego polskiego okrętu - galeonu "Smok". Od 1601 zaczęto budować pierwsze zawodowe siły morskie - królewską flotę wojenną, która prowadziła działania przeciwko Rosjanom i Szwedom. Największym i zarazem ostatnim zwycięstwem okrętów królewskich było pokonanie eskadry szwedzkiej w bitwie pod Oliwą.

Flaga Marynarki Wojennej

Krótko po odzyskaniu niepodległości w 1918 rozpoczęto budowę polskiej Marynarki Wojennej. W latach 20. trzon floty stanowiły poniemieckie trałowce i torpedowce. W trakcie wojny polsko-bolszewickiej marynarze uczestniczyli w działaniach lądowych na froncie. Znaczący rozwój Marynarki Wojennej nastąpił dopiero w latach 30., kiedy do służby trafiły, zbudowane głównie za granicą, nowoczesne niszczyciele, okręty podwodne i okręty minowe (trałowce, stawiacz min) oraz wodnosamoloty rozpoznawcze.

Podczas kampanii wrześniowej w 1939 polska Obrona Wybrzeża nie miała szans nawiązania równorzędnej walki z przeważającą armią niemiecką. Dlatego tuż przed wybuchem wojny trzon polskiej floty w postaci trzech niszczycieli wysłano do Wielkiej Brytanii, gdzie stały się zaczątkiem Polskiej Marynarki Wojennej u boku aliantów zachodnich. Większość okrętów pozostających w Polsce została zatopiona, niektórym udało się przedostać do Wielkiej Brytanii, a pozostałe internowały się w Szwecji. Marynarze broniący półwyspu Helskiego poddali się jako jeden z ostatnich punktów obrony w kraju.

Od 1939 do 1947 Marynarka Wojenna funkcjonowała w ramach polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, a jej skład opierał się na wydzierżawionych od Wielkiej Brytanii jednostkach, głównie niszczycielach i okrętach podwodnych. W tym czasie polskie okręty działały na Oceanie Atlantyckim oraz Morzu Śródziemnym, Północnym i Arktycznym, biorąc udział m. in. w konwojach atlantyckich i arktycznych oraz lądowaniu w Normandii.

Odznaka specjalna

Po II wojnie światowej do kraju powróciły jednostki pływające stanowiące własność Polski. W czasach Układu Warszawskiego Marynarka Wojenna przygotowywała się do operacji desantowej na Półwyspie Jutlandzkim, w związku z czym masowo wcielano okręty desantowe, uzupełnione o rozbudowane siły lekkie w postaci kutrów torpedowych, rakietowych oraz trałowców. Do trzonu floty zaliczały się także niszczyciele i okręty podwodne oraz samoloty myśliwskie i śmigłowce zwalczania okrętów podwodnych. Kolejne generacje uzbrojenia stanowiły jednostki pływające i statki powietrzne radzieckiej lub polskiej produkcji.

Od początku ostatniej dekady XX wieku trwa restrukturyzacja Marynarki Wojennej. W związku ze zmianą doktryny obronnej niemal całkowicie wycofano środki desantowe i lekkie siły uderzeniowe oraz zlikwidowano lotnictwo uderzeniowe. Od 1992 do 1995 wybudowano 3 niedozbrojone korwety rakietowo-artyleryjskie, z których jedna, ORP "Grom", dopiero w grudniu 2007 została wyposażona w pociski przeciwokrętowe. W latach 2000-2005 udało się wprowadzić do służby, podarowane przez kraje NATO fregaty rakietowe (Stany Zjednoczone) i okręty podwodne (Norwegia), które zastąpiły radzieckie jednostki starszej generacji. Najważniejszymi działaniami polskiej Marynarki Wojennej po 1989 były operacje "Pustynna Burza" (1990-1991), "Iracka Wolność" (2002-2003) oraz "Aktywny Wysiłek" (2005-2006).

[edytuj] Zadania

[edytuj] Operacyjne

  • zapewnienie wczesnego wykrycia symptomów zagrożenia bezpieczeństwa państwa od strony morza;
  • realizacja programowych zadań szkolenia bojowego jednostek i przygotowanie sił do realizacji zadań w czasie zagrożenia i wojny;
  • utrzymanie wysokiej gotowości bojowej i mobilizacyjnej do realizacji zadań osłony operacyjnej morskiej granicy państwa i polskich obszarów morskich;
  • wsparcie Straży Granicznej w ochronie morskiej granicy państwowej i polskiej strefy ekonomicznej;
  • udział w ratowaniu życia w polskiej strefie ratownictwa SAR (Search and Rescue) oraz ratownictwo załóg samolotów we współdziałaniu z Wojskami Lotniczymi i Obrony Powietrznej;
  • zapewnienie bezpieczeństwa żeglugi na polskich obszarach morskich przez Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej istniejące obecnie na zasadach instytucji i urzędu państwowego;
  • demonstrowanie obecności morskiej w strefie zainteresowania państwa (32,8 tys. km² Wyłącznej Strefy Ekonomicznej i ponad 140 tys. km² obszaru zainteresowania Państwa);
  • udział w ochronie ekologicznej polskich obszarów morskich;
  • utrzymywanie gotowości do udziału w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych oraz uczestniczenia w programie "Partnerstwo dla Pokoju" a także współpracy bilateralnej i multilateralnej z siłami morskimi innych państw;
  • realizacja zadań polskiej morskiej racji stanu (demonstrowanie bandery, utrzymywanie więzi z środowiskami polonijnymi).
  • odparcie uderzeń przeciwnika z kierunku morskiego;
  • zwalczanie sił przeciwnika w strefie obrony Marynarki Wojennej we współdziałaniu z innymi rodzajami sił zbrojnych;
  • utrzymanie panowania na morzu w przybrzeżnej strefie obrony;
  • udział w obronie przeciwdesantowej wybrzeża morskiego we współdziałaniu z wojskami lądowymi i wojskami lotniczymi - zwalczanie desantów morskich przeciwnika.

[edytuj] Sojusznicze

  • zapewnienie systematycznego monitoringu sytuacji morskiej w strefie obrony i rejonach przyległych, samodzielnie i we współdziałaniu z siłami morskimi nadbałtyckich państw NATO;
  • zapewnienie bezpieczeństwa żeglugi na liniach komunikacji morskiej przechodzących wzdłuż strefy obrony Marynarki Wojennej;
  • utrzymywanie ciągłości funkcjonowania systemu ratownictwa morskiego w polskiej strefie odpowiedzialności SAR, zgodnie z normami międzynarodowymi i NATO;
  • utrzymanie w gotowości sił i środków zdolnych do natychmiastowego reagowania w sytuacjach incydentalnych na morzu lub przeciwdziałania nagle powstałym zagrożeniom w strefie obrony, do czasu rozwinięcia sił Sojuszu;
  • wydzielenie określonego składu sił okrętowych i lotnictwa morskiego do wielonarodowego zgrupowania morskich sił reagowania Sojuszu.

[edytuj] Organizacja

[edytuj] Dowództwo

Information icon.svg Osobny artykuł: Dowództwo Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej Polskiej.

[edytuj] Potencjał

[edytuj] Fregaty

[edytuj] Korwety

[edytuj] Małe okręty rakietowe

[edytuj] Okręty podwodne

[edytuj] Niszczyciele min

[edytuj] Trałowce

[edytuj] Okręty transportowo-minowe

[edytuj] Okręty rozpoznania radioelektronicznego

[edytuj] Okręty szkolne

[edytuj] Okręty ratownicze

[edytuj] Okręty hydrograficzne

[edytuj] Okręty wsparcia

[edytuj] Okręty-muzeum

[edytuj] Samoloty

[edytuj] Śmigłowce

  • 5 śmigłowców Mi-2
  • 8 śmigłowców zwalczania okrętów podwodnych Mi-14PŁ (1001, 1002, 1004, 1005, 1007, 1008, 1010, 1011)
  • 2 śmigłowce ratownicze Mi-14PŁ/R (1009, 1012)
  • śmigłowiec transportowy Mi-8MTW-1 (5528)
  • śmigłowiec transportowy Mi-17 (0608)
  • 2 śmigłowce transportowe W-3T "Sokół" (0209, 0304)
  • 4 śmigłowce ratownictwa morskiego W-3RM "Anakonda" (0505, 0506, 0511, 0513)
  • 3 śmigłowce W-3WARM "Anakonda" (0813, 0815, 0906)
  • 4 śmigłowce zwalczania okrętów podwodnych Kaman SH-2G "Super Seasprite" (3543, 3544, 3545, 3546)

[edytuj] Artyleria przeciwlotnicza

  • 50 armat przeciwlotniczych S-60
  • bd. armat przeciwlotniczych ZU-23-2
  • bd. armat przeciwlotniczych ZUR-23-2
  • bd. PPZR Grom

[edytuj] Symbole i insygnia

Information icon.svg Osobny artykuł: Stopnie wojskowe w Marynarce Wojennej Rzeczypospolitej Polskiej.

[edytuj] Bandery i flagi

Bandery i proporce podnoszone są na jednostkach pływających zgodnie z ceremoniałem morskim. Podobną rolę do bander pełnią w dowództwach, jednostkach wojskowych i na lotniskach flagi marynarki wojennej oraz lotnisk i lądowisk.

  • Bandery i flagi MW RP

  • Bandera wojenna

  • Proporzec

  • Bandera pjp

  • Bandera Jacht Klubu MW "Kotwica"

  • Flaga Marynarki Wojennej

  • Flaga lotnisk MW

[edytuj] Znaki funkcyjne

Flagi i proporce funkcyjne podnosi się na okrętach i pomocniczych jednostkach pływających, gdy na ich pokładzie przebywa osoba, której przysługuje odpowiedni znak.

[edytuj] Mundury

[1]/Mundury MW

Przypisy

  1. ↑ Pierwsi zastępcy przejmują dowodzenie siłami zbrojnymi (pol.). wiadomosci.gazeta.pl, 2010-04-10. [dostęp 2010-04-11].

[edytuj] Zobacz też

Commons in image icon.svg
  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej Polskiej
Portal Okręty
Portal:
Okręty

[edytuj] Bibliografia

  • Jarosław Ciślak. "Polska Marynarka Wojenna 1995" Wydawnictwo Lampart w koedycji z Wydawnictwem Bellona. Warszawa 1995. (ISBN 83-86776-08-0)
  • Grzegorz Piwnicki, Bogdan Zalewski. "Polska wojskowa polityka morska od X do końca XX wieku" Dowództwo Marynarki Wojennej - Oddział Społeczno-Wychowawczy. Gdynia 2002. (ISBN 83-88698-25-7)
  • Strona internetowa Marynarki Wojennej - http://www.mw.mil.pl
  • Dariusz Nawrot, "Polska Marynarka Wojenna i jej korpus oficerski w II wojnie światowej", Wydawnictwo Akademii Marynarki Wojennej, Gdynia 2002.

[edytuj] Linki zewnętrzne

p • d • e
Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej
Wojska Lądowe • Siły Powietrzne • Marynarka Wojenna • Wojska Specjalne
Orzeł Wojsk LądowychOrzeł Sił Powietrznych Instytucje dowodzące Orzeł Marynarki WojennejOrzeł Wojsk Specjalnych
Struktury operacyjne
Zagadnienia
p • d • e
Formacje Wojska Polskiego na przestrzeni dziejów (OdeB)
Symbol 1 Dywizji Piechoty Legionów
Marynarka Wojenna
p • d • e
Instytucje bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej Polskiej
Siły Zbrojne
Wojska Lądowe • Siły Powietrzne • Marynarka Wojenna • Wojska Specjalne
 Coat of arms of Poland-official3.png
Formacje policyjne
i zabezpieczające
Służby specjalne
Straże lokalne
i sektorowe
Straż gminna • Służba Leśna • Straż Parku Narodowego • Straż Parku Krajobrazowego • Państwowa Straż Łowiecka • Państwowa Straż Rybacka
Służby ochrony władz

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Marynarka_Wojenna_Rzeczypospolitej_Polskiej&oldid=29551120”
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach