Masakra w Malmedy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ciała ofiar masakry na skrzyżowaniu, 14 stycznia 1945

Masakra w Malmedy – zbrodnia wojenna popełniona na amerykańskich jeńcach wojennych i miejscowych cywilach przez zgrupowanie Waffen-SS w dniach 17-20 grudnia 1944 w okolicach Malmedy w Belgii (prowincja Liège). Zdarzenie to miało miejsce w czasie niemieckiej ofensywy w Ardenach.

Masakra w Baugnez[edytuj | edytuj kod]

Pomnik ofiar masakry w Baugnez

Do największej masakry jeńców doszło w pobliżu skrzyżowania niedaleko wioski Baugnez, na trasie między Malmedy a miejscowością Ligneuville (ze skrzyżowania bliżej jest do Ligneuville).

Nacierająca w sektorze północnym, w kierunku zachodnim, grupa bojowa Peipera (Kampfgruppe "Peiper") utworzona z elementów 1 Dywizji Pancernej SS Leibstandarte SS Adolf Hitler (LSSAH), wchodzącej z kolei w skład I Korpusu Pancernego SS), pod dowództwem SS-Obersturmbannführera Joachima Peipera, ok. godz. 12.30 w dniu 17 grudnia 1944 natknęła się na amerykański oddział z 285. polowego batalionu obserwacyjnego artylerii polowej, który zmieniał miejsce dyslokacji. Amerykanie dostali w drodze do St. Vith wiadomość, że w okolicy działa silna jednostka niemiecka, ale postanowili zaryzykować i nie pojechali objazdem, który umożliwiłby im uniknięcie spotkania z KG Peiper. Siły niemieckie były wyposażone w czołgi (w tym ciężkie Tygrys królewski), Amerykanie natomiast poruszali się lekkimi samochodami terenowymi i ciężarówkami w liczbie około 30 pojazdów i nie mieli broni przeciwpancernej. Wskutek niemieckiego ostrzału kolumna amerykańska została zatrzymana, choć zniszczono jedynie cztery ciężarówki, gdyż Niemcom pojazdy były bardzo potrzebne. W trakcie krótkiej walki, gdyż Amerykanie szybko się poddali, zginęło trzech żołnierzy amerykańskich.

Ok. 120 żołnierzy zostało rozbrojonych i ustawionych w otwartym polu w pobliżu skrzyżowania dróg. W niejasnych okolicznościach esesman, który siedział w przejeżdżającym obok jeńców pojeździe, otworzył ogień do Amerykanów. Najprawdopodobniej jeńcy rzucili się do ucieczki i wtedy zaczęli do nich strzelać inni esesmani. Grupa jeńców próbowała się schronić w pobliskiej kawiarni, jednak Niemcy podpalili budynek i zastrzelili próbujących się wydostać. Inni padli na ziemię i bezskutecznie próbowali udawać martwych. Część Amerykanów zdołała uciec do lasu: 43 z nich dotarło do linii alianckich, niektórzy z pomocą ludności belgijskiej.

Nie jest znana dokładna liczba zabitych. Odnaleziono łącznie 86 ciał na miejscu masakry i w pobliżu: 74 znalezione 14-15 stycznia 1945 (do tej pory teren ten stanowił ziemię niczyją) oraz 12 kolejnych znajdywane w ciągu następnych tygodni. Prawdopodobnie Niemcy dobijali rannych: co najmniej 20 zwłok miało rany postrzałowe głowy dokonane z najbliższej odległości, na kolejnych 20 zabitych znaleziono rany postrzałowe głowy z broni krótkiej bez śladów prochu na ciele, a u 10 innych ofiar stwierdzono śmiertelne obrażenia czaszki powstałe w wyniku uderzeń kolb karabinowych.

Inne zbrodnie[edytuj | edytuj kod]

Reporter wojenny Jean Marin ogląda zwłoki cywilów pomordowanych 19 grudnia 1944 w miasteczku Stavelot

Wg ustaleń komisji Senatu Stanów Zjednoczonych, ofiarą Kampfgruppe Peiper padło w tych dniach łącznie 362 jeńców amerykańskich oraz 111 belgijskich cywilów.

Miejsce mordu Jeńcy wojenni Cywile
Honsfeld 19
Büllingen 59 1
Baugnez 86
Ligneuville 58
Stavelot 8 93
Cheneux 31
La Gleize 45
Stoumont 44 1
Wanne 5
Trois-Ponts 11 10
Lutrebois 1
Petit Thier 1

Proces[edytuj | edytuj kod]

W kwietniu 1946 r. odbył się w Dachau przed amerykańskim sądem wojskowym proces dowódcy dywizji LSSAH Josefa "Seppa" Dietricha, dowódcy KG Peiper Joachima Peipera i ich podkomendnych ujętych przez siły alianckie. Peipera i 42 oskarżonych skazano na karę śmierci przez powieszenie.

Wskutek protestów niemieckiej opinii publicznej podjęte zostało dodatkowe śledztwo przez komisję senatu USA, które wykazało uchybienia procesowe i dowodowe, w związku z czym kary śmierci zmienione zostały na kary więzienia, w większości przypadków dożywotniego.

Joachim Peiper, który (broniąc swoich podwładnych) w czasie procesu przyjął pełną odpowiedzialność za zbrodnię na siebie, został przedterminowo zwolniony z więzienia w 1956 r. 20 lat później zamordowany został w swoim domu we Francji przez nieznanych sprawców, prawdopodobnie byłych członków ruchu oporu[potrzebne źródło].

W filmie[edytuj | edytuj kod]

O masakrze w Malmedy opowiadają filmy Bitwa o Ardeny (Battle of the Bulge) i Na tyłach wroga (Saints and Soldiers).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • G. Williamson, SS-Gwardia Adolfa Hitlera, Wyd. Espadon, Warszawa 1995.
  • A. R. Zbiegniewski, Ostatnia ofensywa, Wyd. Kagero, Warszawa 2007.
  • C. Whiting, Ostatni kontratak Hitlera, Wyd. Amber, Warszawa 2007.
Wikimedia Commons