Matka Boża z Guadalupe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Matka Boża z Guadalupe
Matka Boża z Guadalupe
Sanktuarium Bazylika Matki Boskiej z Guadalupe w Meksyku
Czas powstania obrazu/figury 12 grudnia 1531
Patronka obu Ameryk
Data wspomnienia 12 grudnia
Rozmiar 195 x 105 cm
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Matka Boża z Guadalupe – określenie Marii z Nazaretu, która miała objawić się Aztekowi św. Juanowi Diego Cuauhtlatoatzinowi na wzgórzu Tepeyac, obecnie w granicach miasta Meksyk. Jak głoszą przekazy, w ostatnim dniu objawień, 12 grudnia 1531 roku dojść miało do powstania obrazu Matki Bożej z Guadalupe. Jest to najstarsze objawienie maryjne oficjalnie uznane przez Kościół katolicki.

Od 1999 NMP z Guadalupe czczona jako Patronka obu Ameryk. Wspomnienie liturgiczne Najświętszej Maryi Panny z Guadalupe przypada 12 grudnia.

Nazwa objawienia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Matka Boża z Guadalupe pochodzi prawdopodobnie od określenia coatlaxopueh, które w języku nahuatl oznacza "[kogoś kto] depcze węża"[1]. Zwolennicy tej interpretacji uważają, że określenie takie byłoby właściwe w ustach przemawiającej w języku nahuatl boskiej postaci, która zastępowała Quetzalcoatla (Pierzastego Węża) i innych bogów Azteków (choć wskazywane są też inne podobnie brzmiące określenia w języku nahuatl[2]). Możliwe także, że świątynię poświęcono pierwotnie Matce Bożej z Guadalupe w hiszpańskiej Estremadurze – wówczas określenie to miałoby po części korzenie arabskie i mogło oznaczać "Wilczą Dolinę" (lub "Wilczą Rzekę")[3] albo "Rzekę Miłości"[4].

Obraz[edytuj | edytuj kod]

Opis[edytuj | edytuj kod]

Wykonany na płótnie z agawy wizerunek o wymiarach 195 × 105 cm przedstawia Maryję w postawie stojącej. Ubrana jest w tunikę koloru różowego, spiętą pod szyją broszką, przepasana szarfą w talii i przyozdobiona kwiatami. Okryta jest ponadto płaszczem w kolorze błękitnym, ozdobionym gwiazdami. Cera twarzy Maryi jest koloru ciemnego, stąd od hiszpańskiego słowa moreno została nazwana Morenitą z Tepeyac.

Argumenty za nadnaturalnością[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze badania tkaniny zostały przeprowadzone w 1936 r. przez laureata nagrody Nobla, Richarda Kuhna. Stwierdził on, że „przeanalizowane włókna nie zawierają barwników roślinnych, zwierzęcych ani mineralnych"[5]. Kolejne analizy przeprowadził w latach 1954 i 1963 Francisco Camps Ribera, który nie odnalazł „śladów pędzla, ani świadectw, by tkanina została zagruntowana”[5]. Według badaczy przeprowadzających dalsze ekspertyzy w namalowanych źrenicach Matki Bożej występuje zjawisko potrójnego odbicia właściwe jedynie źrenicom organizmów żywych, a krzywizna wizerunków postaci w obu oczach (przy 2500-krotnym powiększeniu dostrzeżono ich 12) odpowiada krzywiźnie rogówki[5]. Obraz określany jest mianem "nieustającego cudu" z racji na przekonania, że indiańskie płótno na którym powstał obraz – płótno z agawy – jest w stanie przetrwać najwyżej 20 lat. Po tym czasie ulega biodegradacji. Natomiast wizerunek Maryi istnieje co najmniej od 1649 roku[5].

Argumenty za naturalnością[edytuj | edytuj kod]

Konserwator zabytków, José Sol Rosales, po przeprowadzeniu badań stwierdził: "nie jest on [obraz] wynikiem cudu, lecz został namalowany ręką ludzką z użyciem standardowych materiałów i techniki charakterystycznej dla okresu, w którym powstał"[5]. W 1999 roku Leonci Garza-Valdes przeprowadził badanie, w czasie którego wskazał na istnienie trzech obrazów nałożonych na siebie. Ostatni z nich miał pochodzić z 1895 roku, a inny mieć niewyraźną datę i podpis. Zostały wtedy także ukazane retusze maskujące ubytki farby oraz ślady pędzla[5]. Stwierdził, że obraz został wykonany na zagruntowanym płótnie, wbrew przekonaniu, że odbił się na surowej tkaninie[6]. Rosales podważył też koronny argument na jego cudowne pochodzenie, wedle którego w źrenicach Matki Boskiej dostrzec można klęczącą postać Juana Diego[7]: „przy zastosowaniu dużych powiększeń obraz rozpada się na mnóstwo bezładnych punktów, które można interpretować wedle uznania, a przy odrobinie wyobraźni można w źrenicach la Virgen [czyli Maryi] dopatrzyć się 30 postaci”[5]. Badanie spektrografem również nie wykazało "niczego nadzwyczajnego"[8]. Kolejnym argumentem przeciw nadnaturalnemu powstaniu obrazu w XVI wieku jest fakt, że najwcześniejsza wzmianka o obrazie pochodzi z 1649 roku – jest to aztecki traktat „El Nican Mopohua”. Powstał on na podstawie przekazów ustnych, w tym relacji czterech Indian w wieku od 100 do 115 lat, co podważa jego wiarygodność[5]. Dodatkowo w wywiadzie dla „National Catholic Reporter” Stafford Poole przedstawił pogląd, że Watykan specjalnie postanowił wynieść na ołtarze Juana Diego (którego istnienie jest wątpliwe), gdyż wtedy stał się on pierwszym czerwonoskórym świętym, a to przysporzyło Stolicy Apostolskiej popularności w Ameryce Południowej[5].

Bazylika Matki Bożej z Guadalupe[edytuj | edytuj kod]

Bazylika MB z Guadalupe

Pierwszy kościół, który zbudowano na pamiątkę objawienia, był skromny. Wykonano go z cegły suszonej na słońcu. Ze względu jednak na tłumy pielgrzymów, kościół kilkakrotnie przebudowywano i powiększono w kolejnych stuleciach. Ostatniej przebudowy dokonano w 1895 roku. Obecna bazylika ma cztery wieże i 40-metrową kopułę. W środku masywne korynckie kolumny podtrzymujące dach. Do wykonania balustrad przy ołtarzu i innych ozdób zużyto 62 tony srebra. Aż do lat siedemdziesiątych XX wieku znajdował się tu złoty relikwiarz, zawierający płaszcz Juana Diego. Relikwiarz stał na wysokim ołtarzu z marmuru i brązu, za nim znajdował się posąg klęczącego Juana Diego. W święta na głowę Matki Boskiej wkładano koronę wysadzaną klejnotami. Nowa bazylika została poświęcona w 1974 r. Bazylika Matki Bożej z Guadalupe jest aktualnie największym sanktuarium maryjnym na świecie – rocznie przybywa do Meksyku 12 milionów pielgrzymów. Dla porównania – kolejnymi co do wielkości ruchu pielgrzymkowego sanktuariami są: Lourdes – 6 mln, Fátima – 5 mln, Jasna Góra w Częstochowie – 4 mln pielgrzymów rocznie.

Kult Matki Bożej z Guadalupe w Polsce[edytuj | edytuj kod]

  • Parafia Matki Bożej Królowej Meksyku; ul. 3 Maja 40/42, 05-081 Laski
  • Parafia Najświętszej Maryi Panny z Guadalupe, Białystok
  • Ośrodek Duszpasterski NMP z Guadalupe i św. Jana Diego; ul. Parkowa 30, Żychlin, 62-571 Stare Miasto
  • Zespół "Guadalupe" z Lublina [9]

Legenda[edytuj | edytuj kod]

Według legendy, biskup Juan de Zumárraga nie dowierzając relacjom Juana Diego o ukazaniu się mu Maryi na wzgórzu Tepeyac oraz jej życzeniu, by na nim została zbudowana świątynia ku jej czci, domagał się przekonującego dowodu potwierdzającego prawdziwość jego relacji. Maryja przyjęła to wyzwanie i poleciła Diego przyjść następnego dnia, wspiąć się na wzgórze i zerwać kwitnące tam kwiaty. Kiedy ten to uczynił, Maryja sama ułożyła te kwiaty w wiązankę i ukrytą pod osłoną tilmy poleciła mu zanieść ją do biskupa. Kiedy Juan Diego zjawił się w rezydencji biskupa i odsłonił tilmę, kwiaty wypadły na podłogę, a na tilmie biskup ujrzał niezwykły obraz Maryi, przed którym upadł na kolana i ze łzami skruchy przepraszał Maryję za swe niedowierzanie.

Świadkami tego wydarzenia mieli być także tłumacz biskupa, Juan Ganzalez, oraz biskup Santo Domingo Ramirez y Fuenleal, jako gość biskupa Zumarragi. Wizerunek ten zobaczyli także wszyscy obecni w rezydencji biskupa. Wkrótce dowiedzieli się o tym niezwykłym wydarzeniu mieszkańcy miasta, a z biegiem czasu coraz szersze rzesze Indian. Biskup zatrzymał ten wizerunek na tilmie u siebie w kaplicy domowej, a w kilkanaście dni potem, w uroczystej procesji przeniósł go 24 grudnia do kaplicy wybudowanej w pobliżu wzgórza Tepeyac, spełniając życzenie Maryi.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. [1] XISPAS – Coatlaxopeuh or Guadalupe
  2. [2] Nuestra Señora de Guadalupe (Tonatzin) i [3] El Porvenir | Celebraciones | Nuestra Señora de Guadalupe
  3. [4] [5]
  4. [6] Bill Casselman Origin of 5 Spanish Female Personal Names i [7] Etymology: Guadalupe – WordReference Forums
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 5,8 Wiedza i Życie, maj 2010, artykuł "Cud mniemany z Gwadelupy"
  6. Tygodnik Powszechny Online
  7. Powiększenie fragmentu obrazu ze wskazaniem postaci Juana Diego.
  8. The Virgin of Guadalupe
  9. Zespół "Guadalupe" powstał w 2013r. w Lublinie, jako owoc Spotkań Guadalupiańskich skupionych wokół Matki Bożej z Guadalupe http://guadalupe.com.pl/

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paul Badde, Guadalupe. Objawienie, które zmieniło dzieje świata, Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne POLWEN, Radom 2006, ss. 259. ISBN 83-89862-57-3
  • Hermann Multhaupt, Elisabeth Prégardier, Ukryci w moich skrzyżowanych ramionach. Przesłanie z Guadalupe, ilust. Cláudio Pastro, tłum. Jadwiga Szpakowska, Wyd. Księży Werbistów VERBINUM, Warszawa 2002, ss. 72. ISBN 83-7192-126-8
  • Paweł Niedźwiedzki, 1800 mil z Jezusem, Wyd. AA, Kraków. ISBN 83-909397-6-2
  • Konstanty Osiński, Autoportret z Guadalupe, wyd. II, Wyd. Księży Marianów MIC, Warszawa 2005. ISBN 83-7119-226-6 (wyd. III, 2006, ISBN 83-7502-009-5, ISBN 978-83-7502-009-0)
  • ks. Paweł Rozpiątkowski, Zawsze będę przy was. Objawienia Maryjne od Guadalupe po Banneux, Wyd. Świętego Pawła, Częstochowa 2003, ss. 79. Seria: Biblioteka Dnia Pańskiego, 19. ISBN 83-7168-769-9
  • Zbigniew Treppa, Meksykańska symfonia. Ikona z Guadalupe, Wyd. Towarzystwo "Więź", Warszawa 2006, ss. 208+15. Seria: Biblioteka "Więzi" t. 157, ISBN 83-60356-09-2
  • Ks. Ryszard Ukleja SDB, Matka Boża z Guadalupe, Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna ADAM, Warszawa 2004, ss. 99. ISBN 83-7232-587-1
  • ks. Ryszard Ukleja SDB, Tajemnice wizerunku Morenity z Tepeyac w Meksyku.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]