Matthew Barney

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Matthew Barney
Matthew-Barney-1.jpg
Matthew Barney
Imiona i nazwisko Matthew Barney
Data i miejsce urodzenia 25 marca 1967
San Francisco
Narodowość amerykańska
Dziedzina sztuki malarstwo, rzeźba, body art, film

Matthew Barney (ur. 25 marca 1967 w San Francisco, USA) – amerykański artysta, malarz, rzeźbiarz a także aktor, reżyser, producent, scenograf i scenarzysta, twórca extrem body artu.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Jako dziecko przeniósł się do mormońskiego miasta Boise w Idaho. Przeprowadzka była spowodowana zmianą miejsca pracy jego ojca po separacji rodziców. Matka Matthew Barneya (malarka abstrakcyjna) przeprowadziła się do Nowego Jorku. Jako nastolatek, Barney grywał w szkolnej drużynie futbolu amerykańskiego. Stało się to początkiem jego zainteresowań budową i rozwojem własnej tężyzny fizycznej. W 1989 roku ukończył wydział sztuki Uniwersytetu Yale w New Haven, Connecticut. Gdzie wykonał swoją pierwszą pracę na uczelnianą wystawę. Była to przestrzenna instalacja łącząca sztukę performance'u, wideo i rzeźby. Ukazywała sport w jego fizycznym aspekcie poprzez zasugerowanie fetyszystycznego charakteru wybranych sportowych przyrządów oraz wytrwałości w ćwiczeniu. W poszukiwaniu dalszego rozwoju przeniósł się do Nowego Jorku.

Prywatnie artysta jest partnerem życiowym islandzkiej piosenkarki Björk. Owocem ich znajomości jest córka, Isadora (ur. 4 października 2002). Mieszka i pracuje w Nowym Jorku.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

W 1991 jego pierwszą muzealną wystawę indywidualną zorganizowało Muzeum Sztuki Współczesnej w San Francisco. Od początku lat dziewięćdziesiątych uczestniczył w liczących się wystawach międzynarodowych, między innymi w 1992 roku w documenta IX w Kassel, w 1993 roku w Biennal Exposition w nowojorskim Withney Museum of American Art i w 45. Biennale w Wenecji gdzie przyznano mu nagrodę „Europa 2000”. Rok 1996 przyniósł Barneyowi nagrodę fundowaną przez Hugo Bossa, przyznawaną przez Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku – był jej pierwszym laureatem.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Reprezentuje go "Barbara Gladstone Gallery" w Nowym Jorku. Jako jedyny [potrzebne źródło] żyjący 41-letni artysta może pochwalić się retrospektywną wystawą w prestiżowym Guggenheim Museum Soho. Jego prace można obejrzeć w galeriach Nowego Jorku, Kassel, Wenecji, Kolonii i Paryża. Jego anatomiczno-ekwilibrystyczna twórczość fascynuje krytyków sztuki na całym świecie, szczególnie po performansie polegającym na wspięciu się na ścianę nowojorskiej Galerii Barbary Gladstone i zwiśnięciu z sufitu będąc ubranym jedynie w żółty czepek kąpielowy i buty do wspinaczki, do odbytu miał przymocowane alpinistyczne linki ubezpieczające[potrzebne źródło]. Miał wówczas 24 lata (1991 rok) i został okrzyknięty "enfant terrible" (eng. "terrible child"). Amerykański tygodnik Newsweek nazwał go przedstawicielem androginii i nowej dekadencji, niemiecki Der Spiegel nazwał go "showmanem mutantów". Jedynie New York Times w artykule Michael Kimmelmann (naczelny krytyk) aklamował jego postać na głównego artystę pokolenia.

Matthew Barney obrał własną osobę, a w szczególności ciało jako perfekcyjny obiekt autoerotycznej sztuki. Jego własna osoba to podmiot i przedmiot działań artystycznych. Ciało dla Barneya stało się "czymś więcej" po tym jak na rok przed rozpoczęciem studiów na wydziale sztuki Uniwersytetu Yale w New Heaven studiował przez rok medycynę. Stało się ono dla niego idealnym instrumentem biologicznym jak i narzędziem rzeźbiarskim. Dodatkowo na te poglądy miał wpływ okres dojrzewania - marzył wówczas o karierze zawodowego gracza futbolu amerykańskiego, oraz praca fotomodela, którą zarabiał na życie i dzięki której poznał granice swojej wytrzymałości fizycznej. W latach 1988-1993 powstała jego seria "Drawing Restraint" w której podejmuje temat transcendencji ograniczeń własnego ciała. Seria ta polegała na inscenizacji sytuacji zmuszających artystę do ekstremalnych wysiłków. Na przykład rysował na ścianach galerii rękami związanymi lateksowymi, chirurgicznymi wężami. Były to próby eksploracji możliwości aktu twórczego w krańcowych warunkach. Pokonywał słabości eksponując i ćwicząc silną wolę zawartą w zdrowym "barneyowskim ciele", oraz wznosił ducha pokonującego niewyobrażalne bariery i opory materii. Podstawowymi tematami multimedialnych akcji i instalacji artysty stały się przedmioty i narządy płciowe oraz wysiłek sportowy porównywany z wysiłkiem płciowym, szwajcarski dziennik "Neue Zürcher Zeitung" określił to jako "postfreudiański narcyzm".

Substancja barneyowska[edytuj | edytuj kod]

Artysta w swojej sztuce powraca do motywu niezwykłej substancji przypominającej swoją konsystencją wazelinę. Jest to niestabilna substancja (jeśli chodzi o stan skupienia), którą wymyślił i często wykorzystuje w bardzo nietypowy sposób. Raz jest to metafora śluzu kanału rodnego kobiety ("Cremaster"), innym razem w płynnej postaci odmierza czas wykonywania zadań ("Cremaster"), a czasem staje się materiałem o stałej konsystencji będącym budulcem rzeźb-fetyszy i gadżetów, a także ram do obrazów i fragmentów dekoracji. Składa się z mieszanki wazeliny, pszczelego wosku, skrobi, soli i galaretki naftowej.

Substancja ta świetnie odzwierciedla podstawową regułę artystycznej gry Barneya, która głosi, że "(-)forma może tylko wtedy przybrać postać lub ją zmienić, kiedy zmuszona jest do pokonania oporu..." Nancy Spector (kurator Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku)

Realizacje filmowe[edytuj | edytuj kod]

Nagrody[edytuj | edytuj kod]