Matura międzynarodowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Matura międzynarodowa (International Baccalaureate (IB) Diploma Programme) – część międzynarodowego programu edukacyjnego International Baccalaureate. Jest to dwuletni program nauczania na poziomie liceum ogólnokształcącego, zazwyczaj w całości w języku obcym, zakończony egzaminem maturalnym. W programie uczestniczy 3488 szkół w 125 krajach[1].

Dyplom IB jest honorowany i uznawany za prestiżowy w wielu uczelniach na całym świecie. Matura międzynarodowa jest traktowana jako równorzędny egzamin z angielskimi A-level (m.in. w Oxfordzie, Cambridge)

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rozpoczęta w 1968 roku w Międzynarodowej Szkole w Genewie (International School of Geneva), na początku tylko w języku angielskim i francuskim. Program został na początku tak zaprojektowany, aby posiadał obowiązkowe informacje oraz standardowy zbiór egzaminów dla uczniów z całego świata.

Program miał dać uczniom prawdziwe międzynarodowe wykształcenie, które będzie motywowało studentów do rozumienia innych kultur, języków oraz nauki rozpatrywania problemów z różnych punktów widzenia. Szkoły, które początkowo oferowały maturę międzynarodową były przeważnie prywatnymi szkołami międzynarodowymi, ale była również mała ilość prywatnych narodowych instytucji. Od tego czasu prawie 50% wszystkich szkół IB są rządowymi instytucjami[2].

Uniwersytety oraz rządy narodowe zaczęły powoli akceptować maturę międzynarodową w latach 1980. Akceptacja była powolna z powodu obaw przed utratą najlepszych uczniów z systemów narodowych. Dzisiaj większość uczelni rozpoznaje a nawet preferuje te egzaminy nad innymi takimi jak A-levels.

Zasady programu[edytuj | edytuj kod]

Program maturalny w systemie IB trwa dwa lata (w Polsce rozpocząć go mogą uczniowie po pierwszej klasie liceum ogólnokształcącego), składa się z sześciu kursów przedmiotowych, eseju oraz kursu z teorii wiedzy (Theory of Knowledge). Całość kursów odbywa się w języku angielskim, francuskim bądź hiszpańskim, w tym języku zdawany jest także egzamin maturalny (z wyjątkiem oczywiście egzaminów z języków).

Szczegółowy rozkład i poziom kursów przedmiotowych ustala indywidualnie każdy z uczniów zgodnie z obowiązującymi zasadami. Trzy lub ewentualnie cztery z kursów należy zaliczyć na poziomie rozszerzonym (Higher level – HL), pozostałe na poziomie podstawowym (Standard level – SL). Sześć kursów przedmiotowych stanowią:

  1. język podstawowy – do wyboru ponad 80 języków, uczeń ma prawo wybrać język ojczysty; kurs obejmuje także literaturoznawstwo danego języka.
  2. drugi język – może (lecz nie musi) stanowić naukę od podstaw. Istnieją dwa rodzaje kursów języka obcego: Ab Initio stanowiący naukę od podstaw oraz B (Standard level, Higher level) będący kontynuacją nauki. Dla uczniów zdających maturę przed 2012 rokiem dostępny był również poziom A2, obejmujący naukę literatury danego języka. W grupie drugiej można również uczyć się drugiego języka na poziomie A1 (język ojczysty).
  3. nauki społeczne – m.in. geografia, historia, historia islamu, filozofia, ekonomia, psychologia, antropologia, technologia informacyjna w globalnym społeczeństwie (ang. information technology in a global society, ITGS). Na poziomie rozszerzonym istnieje rozgraniczenie pomiędzy: historię Ameryki, historię Europy, historię Afryki, historię zachodniej Azji oraz historię wschodniej i południowo-wschodniej Azji. Nauczany wariant najczęściej zależy od lokalizacji szkoły.
  4. nauki doświadczalne – m.in. chemia, fizyka, biologia, nauki o środowisku oraz technologia projektowania (ang. design technology).
  5. nauki matematyczne – do wyboru matematyka na trzech poziomach zaawansowania: Mathematical Studies SL, Mathematics SL oraz Mathematics HL. Dodatkowo do standardowego programu Mathematics HL uczeń może realizować Further Mathematics SL (od 2014 Further Mathematics HL). W tej grupie znajduje się również informatyka, jednak jedynie jako przedmiot dodatkowy, który nie może stanowić zamiennika dla matematyki.
  6. sztuka – nauki o teatrze, malarstwie, filmie, muzyce, tańcu. Uczeń może zamienić przedmiot z grupy szóstej na dowolny inny przedmiot z grupy 1, 2, 3, 4 lub 5 (najczęściej dodatkowy język, chemia lub informatyka z grupy piątej).

W niektórych szkołach możliwe jest wybranie trzech przedmiotów z trzeciej lub czwartej grupy przy opuszczeniu drugiej z nich za specjalnym pozwoleniem IBO (ang. non-regular diploma) lub zdawanie egzaminu z siedmiu przedmiotów (ocena z jednego z nich jest wtedy prezentowana na specjalnym certyfikacie i równoważna z oceną maturalną).

Warunkami uzyskania dyplomu są ponadto:

  • napisanie pracy (EE – Extended Essay), najczęściej w języku wykładowym, o objętości do 4000 słów z dowolnie wybranego przedmiotu nauczanego w szkole (niekoniecznie zdawanego na maturze). Temat jest dowolny, jednak wymagane jest przeprowadzenie własnych badań przez ucznia. Wymagane jest jednak pisanie pracy pod kierownictwem nauczyciela z danej szkoły[3].
  • zaliczenie co najmniej 150 godzin zajęć CAS (ang. Creativity, Action, Service – twórczość, działanie, pomoc). W ramach CAS-u prowadzi się zajęcia sportowe, działalność artystyczną, społeczną itp.
  • zaliczenie kursu teorii wiedzy (TOK – Theory of Knowledge) składającego się z około 100 godzin, mającego na celu naukę podstaw epistemologii oraz krytycznego myślenia u uczniów. Dodatkowo, uczeń musi napisać esej o objętości 1200–1600 słów na podany temat (wybrany z listy dziesięciu tematów określonych przez IBO) oraz przeprowadzić prezentację związaną z zagadnieniami teorii wiedzy na dowolnie wybrany temat.

Punkty otrzymane za Extended Essay i prezentację z teorii wiedzy pozwalają uzyskać wyższą ocenę na dyplomie. W przypadku gdy obie prace są najwyżej ocenione, uczeń otrzymuje trzy dodatkowe punkty do ostatecznej oceny. Bez dodatkowych punktów nadal można otrzymać dyplom, jeżeli oba wymagania zostaną spełnione i jedno z nich zostanie ocenione na co najmniej 2 (od 2010 roku oba[4]), jednak niemożliwe jest wtedy otrzymanie 45 punktów.

W Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce program matury międzynarodowej realizowany jest od 1993 roku. Nauka w systemie IB jest, w szkołach publicznych, w większości przypadków, nieodpłatna (uczeń ponosi jednak opłatę za sam egzamin, w 2008 roku ok. 2400 zł), realizują ją 32 szkoły, w tym 16 państwowych:[5]

W Wielkiej Brytanii[edytuj | edytuj kod]

W Wielkiej Brytanii matura międzynarodowa jest coraz bardziej respektowanym systemem nauczania, z powodu małej konkurencyjności ocen z egzaminów takich jak A-level. Spowodowało to wprowadzenie nowej skali ocen do programu A-level. Agencja UCAS wprowadziła taryfę, która pozwala porównać wartość różnych typów egzaminów do IB. Taryfa UCAS. Z tego powodu wiele szkół takich jak King Edwards School King Edwards School Witley postanowiło, że nie będzie już nauczać systemem A-level lecz tylko systemem IB.

Przypisy

  1. IB World School statistics (ang.). [dostęp 2010-08-14].
  2. History of the IB—timeline (ang.). [dostęp 2010-08-14].
  3. International Baccalaureate Organization: Diploma Programme Extended essay – guide: For first examinations 2009. 2008, s. 7.
  4. International Baccalaureate Organization: Amendments to the General regulations: Diploma Programme (ang.). [dostęp 2009-08-08]. s. 2.
  5. International Baccalaureate Organization: Find an IB World School (ang.). [dostęp 2010-06-29].
  6. Academics :: The IB Programme (ang.). International School of Kraków. [dostęp 2013-11-13].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]