Max Herrmann-Neisse

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Max Herrmann-Neisse, fotografia Maxa Glauera.

Max Herrmann-Neisse (ur. 23 maja 1886 r. w Nysie[1], zm. 8 kwietnia 1941 r. w Londynie) – niemiecki pisarz, poeta i publicysta.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Max Herrmann-Neisse był synem właściciela gospody. Studiował germanistykę w Monachium i Wrocławiu[2]. W 1906 opublikował swój debiutancki tomik wierszy Ein kleines Leben. Od 1909 pracował w nyskiej gazecie Neisser Tageblatt jako krytyk teatralny. Od 1911 publikował wiersze w czasopismach Die Aktion i Pan, które szybko uczyniły go znanym. W 1913 ukazał się jego cykl Porträte eines Provinztheaters. W wyniku wywołanego nim skandalu stracił pracę w gazecie. W 1914 rozpoczął pracę nad powieścią Cajetan Schaltermann, która z powodu trudności z cenzurą ukazała się dopiero w 1920. W czasie I wojny światowej swoje wiersze i teksty publicystyczne publikował jedynie w pacyfistycznych czasopismach. Nieco mniej znanym obszarem twórczości pisarza są jego komedie, które powstały głównie w latach 1919-1922 pisał komedie. Najbardziej znaną z nich była Josef der Sieger (wystawiona pt. Albine und Aujust) będąca parodią sztuki Gerharta Hauptmanna Und Pippa tantzt!. Kontynuował działalność publicystyczną i wydał kolejne tomy wierszy. Pisarza łączyła przyjaźń z wieloma znanymi twórcami, spośród których należałoby tu wymienić w pierwszym okresie twórczości Franza Junga, następnie René Schickele, Paula Zecha, w ostatnim okresie życia Stefana Zweiga. Zażyła przyjaźń łączyła go także z Georgiem Groszem.

Tablica pamiątkowa w Berlinie-Charlottenburg przy ul. Kurfürstendamm 215.
Tablica pamiątkowa w Nysie przy ul. Armii Krajowej 21.

W 1933 pisarz opuścił Niemcy i udał się na emigrację. Po krótkim pobycie w Zurychu, gdzie w 1936 wydał jedyny opublikowany na emigracji tomik wierszy Um uns die Fremde, udał się do Londynu, gdzie spędził ostatnie lata swego życia. Na wyspach pozostawał izolowany, a dodatkowo nie przyznano mu brytyjskiego obywatelstwa po tym jak w 1938 pozbawiono go niemieckiego obywatelstwa. Pisarz zmarł w 1941, a przyczyną był najprawdopodobniej atak serca. Jego grób znajduje się na Marylebone Cemetery w Londynie. Podobnie jak wielu pisarzy tego czasu, Max Herrmann-Neiße popadł szybko w zapomnienie. Jego dzieła były stopniowo odkrywane na nowo dopiero od lat 80. i ponownie wydawane.

Twórczość (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • Ein kleines Leben. Gedichte und Skizzen. 1906
  • Das Buch Franziskus. 1911
  • Porträte des Provinztheaters. Sonette. 1913
  • Sie und die Stadt. 1914
  • Empörung, Andacht, Ewigkeit. Gedichte. 1918
  • Verbannung. Ein Buch Gedichte. 1919
  • Die Preisgabe. Gedichte. 1919
  • Joseph der Sieger. Drei Bilder. 1919 (später unter dem Titel Albine und Aujust)
  • Die Laube der Seligen. Eine komische Tragödie. 1919
  • Cajetan Schaltermann. 1920
  • Hilflose Augen. Prosadichtungen. 1920
  • Der Flüchtling. 1920
  • Der letzte Mensch. Eine Komödie vor Weltuntergang. 1922
  • Die bürgerliche Literaturgeschichte und das Proletariat. 1922
  • Im Stern des Schmerzes. Ein Gedichtbuch. 1924
  • Die Begegnung. Vier Erzählungen. 1925
  • Der Todeskandidat. Erzählung. 1927
  • Einsame Stimme. Ein Buch Gedichte. 1927
  • Abschied. Gedichte. 1928
  • Musik der Nacht. Gedichte. 1932
  • Ein deutscher Dichter bin ich einst gewesen. Gedichte. 1934
  • Um uns die Fremde. Gedichte. 1936
  • Letzte Gedichte, herausgegeben von Leni Herrmann. 1941

Odniesienia w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Wiersz "Ein deutscher Dichter bin ich einst gewesen"[3] (pol. "Byłem kiedyś niemieckim poetą") poety stał się inspiracją do stworzenia utworu "Of Forsaken Poets" niemieckiej grupy muzycznej Heaven Shall Burn, zawartego na albumie Invictus (Iconoclast III) z 2010[4].

Przypisy

Wikimedia Commons

"TWARZ LUDZKA" "EIN MENSCHLICHES GESICHT" zbiór wierszy pod redakcją: Jacka Lubarta-Krzysicy, wybór i układ: Karolina Rakoczy. Wydawnictwo - Oficyna Konfraterni Poetów, Kraków 1998 r. "W poetyckim tyglu" II Almanach Nyskiej Grupy Literackiej, Nysa 2004 r. - ukazały się dwa wiersze "Byłem ja kiedyś niemieckim poetą" i "Wyznanie" w przekładzie Marty Klubowicz

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wojciech Kunicki (Hrsg.), Marta Kopij, Gabriela Połutrenko (Mitarbeit), Neisse: Texte und Bilder, Nysa 2003, s. 311-312.